تأثیر اقلیم و مؤلفههای جغرافیایی بر بافت تاریخی و ساختار معماری خانههای سنتی شهر اردبیل
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 01 خرداد 1405
سید مهدی حسینی نیا، حبیب شهبازی شیران، ناهید پوراسمعیل، سارا جهانی
چکیده زمینه و هدف: عناصر معماری بومی هر منطقه بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر عوامل محیطی و اقلیمی شکل میگیرد و بهعنوان یک عامل تعیینکننده منجر به پیدایش سبکهای مختلف معماری در مناطق مختلف کشور شده است؛ تا جایی که تأثیر آن در کل بافت شهری و حتی در تکتک ساختمانها و عناصر معماری داخلی فضاها، قابلمشاهده است. پژوهش پیشرو، تأثیر اقلیم و مؤلفههای جغرافیایی بر بافت تاریخی و ساختار معماری خانههای سنتی شهر اردبیل را موردمطالعه قرار میدهد.
روششناسی: این پژوهش بهصورت تحلیلی– توصیفی و بر اساس پیمایش نگارندگان در بافت تاریخی شهر اردبیل و بر اساس مطالعات کتابخانهای و بررسیهای میدانی صورت گرفته است.
سؤالات پژوهش: سؤالات پژوهش بدین گونه طرح میگردد که 1) اقلیم چه تأثیری بر مکان گزینی و چیدمان خانههای سنتی و فضای شهری اردبیل داشته است؟ نقشه، کالبد و اجزاء معماری خانههای تاریخی در شهر اردبیل از چه عوامل اقلیمی و جغرافیایی تأثیر پذیرفتهاند؟
نتایج: نتایج پژوهش نشان میدهد که معماران در طراحی فضای شهری و همچنین چیدمان بناها، به عواملی مثل جهت زاویه تابش خورشید، رطوبت، دما و جهتهای باد به ایجاد بناها و فضاها پرداختهاند. همچنین شکل کلی حیاط خانهها، فضاهای داخلی و بیرونی، بازشوها و مصالح به کار گرفتهشده، همساز با زیستبوم منطقه موردمطالعه است.