فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

چکیده مقدمه و هدف: تورم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی، تأثیرات عمیقی بر فرآیند توسعه اقتصادی کشورها دارد. این پژوهش به بررسی تأثیرات متقابل تورم و ابعاد توسعه اقتصادی در ایران و عراق می‌پردازد و هدف آن تحلیل روابط بین نرخ تورم و متغیرهای اقتصادی مختلف از جمله تولید، کشاورزی، صنعت، وابستگی، آموزش و سلامت است.
روش: این مطالعه با استفاده از داده‌های طولانی‌مدت از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲4 برای هر دو کشور، به تحلیل تأثیر تورم بر ابعاد مختلف توسعه اقتصادی می‌پردازد. داده‌ها از منابع معتبر مانند بانک جهانی جمع‌آوری شده و با استفاده از آزمون‌های دیکی-فولر، هم‌انباشتگی یوهانسون و علیت گرنجر، روابط بین متغیرها ارزیابی می‌شود. همچنین، مدل‌های رگرسیونی برای بررسی تأثیرات تورم بر هر یک از ابعاد توسعه اقتصادی به‌کار گرفته می‌شود.
یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که تمامی شاخص‌های اقتصادی در هر دو کشور ایستا هستند و روابط معناداری بین نرخ تورم و متغیرهای اقتصادی وجود دارد. در ایران، افزایش نرخ تورم با افزایش جزئی در تولید ناخالص داخلی (GDP) همراه است، اما تأثیرات منفی قابل توجهی بر بخش‌های کشاورزی، سلامت و آموزش دارد. در عراق، تورم به‌عنوان محرک رشد اقتصادی در نظر گرفته می‌شود، هرچند تأثیرات منفی آن بر سلامت و آموزش نیز مشهود است.
نتیجه‌گیری: این پژوهش تأکید می‌کند که کنترل تورم می‌تواند به بهبود شرایط اقتصادی و توسعه پایدار در ایران و عراق کمک کند. همچنین، نتایج این مطالعه می‌تواند به‌عنوان مرجع مفیدی برای سیاست‌گذاران و تحلیل‌گران اقتصادی در تدوین استراتژی‌های مؤثر برای مدیریت تورم و حمایت از رشد اقتصادی به‌کار رود. با توجه به تأثیرات عمیق نوسانات تورمی بر توسعه انسانی و اقتصادی، نیاز به تحقیقات بیشتر برای درک بهتر این روابط پیچیده احساس می‌شود.