بررسی ظرفیت ها و چالش های شهر- بندر بوشهر برای دیپلماسی شهری و خواهرخواندگی
دوره 7، شماره 4، زمستان 1405، صفحه 131-151
علی اکبر کیانی، محمد منصوری مقدم
چکیده زمینه و هدف: شهر-بندر بوشهر به دلیل موقعیت راهبردی در ساحل خلیج فارس، سابقه طولانی در تجارت دریایی، حضور کنسولگری های خارجی و تعاملات گسترده فرهنگی، از مهمترین دروازه های ارتباطی ایران با جهان به شمار می آمده است. با این حال، تحولات اقتصادی دهه های اخیر، توسعه بنادر رقیب، پیامدهای جنگ تحمیلی و تداوم ضعف شبکه های حمل ونقل، موجب کاهش نقش بین المللی و افول کارکردهای تجاری و فرهنگی این شهر شده است. در چنین شرایطی، دیپلماسی شهری و ایجاد پیوندهای خواهرخواندگی می تواند به عنوان ابزاری مؤثر برای بازتعریف جایگاه بوشهر در عرصه منطقه ای و جهانی مطرح شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ظرفیتها و موانع شهر بوشهر برای بهره گیری از دیپلماسی شهری و ارائه اولویتهای عملیاتی خواهرخواندگی انجام شده است.
روش شناسی: این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده های کیفی، از طریق بررسی منابع کتابخانه ای، اسناد و مطالعات مرتبط و نیز اخذ دیدگاه های کارشناسان صورت گرفته است. با ۱۲ نفر از مدیران عالی استان مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و داده ها با روش تحلیل مضمون کدگذاری گردید. از ماتریس SWOTبمنظور جمعبندی داده ها و نتیجه گیری بهره برداری گردید.
یافته ها و نتایج: یافته ها نشان می دهد که پیشینه تاریخی، هویت چندفرهنگی، موقعیت بندری و ظرفیتهای صنعتی و گردشگری از مهمترین مزیتها و در مقابل، کمبود زیرساختهای ارتباطی (به ویژه ریلی و هوایی)، محدودیتهای نهادی، ضعف برنامه ریزی راهبردی از مهمترین موانع بوشهر برای برقراری روابط خواهرخواندگی با شهرهای همتراز به شمار می روند. همچنین، از میان ۲۵ شهر پیشنهادی، شهر دبی (امارات) در اولویت اول و شانگهای (چین) در اولویت دوم قرار گرفتند. راهبرد عملیاتی استخراج شده ضرورت تدوین راهبردی فعال در حوزه دیپلماسی شهری و جذب سرمایه و گردشگر و تحقق توسعه پایدار را ایجاب می نماید.
