فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

چکیده زمینه و هدف : این نوشتار مؤید آن بوده که واحدهای کار اشتراکی به­مثابه یکی از فضاهای نوظهور نیازمند انعطاف­پذیری هستند. بااین­وجود مدل­های ارائه­شده برای ارزیابی انعطاف­پذیری در طرح معماری با دو مسأله مواجه هستند. مسأله اول اینکه چنین مدل­هایی برای کاربری­های دیگری همچون مسکن و غیره ارائه شده­اند و مسأله بعدی اینکه تلاش چندانی برای اصلاح و بهبود مدل­های موجود صورت نگرفته است. این نوشتار بدنبال ارائه مدلی برای ارزیابی انعطاف‌پذیری در معماری واحدهای کار اشتراکی است.
روش‌شناسی: این پژوهش که ماهیتی توصیفی-تحلیلی دارد، با اتخاذ رویکردی استقرایی، درصدد بوده ازطریق مرور و تحلیل منابع نوشتاری موجود درخصوص انعطاف‌پذیری، به استخراج مؤلفه‌هایی برای واحدهای کار اشتراکی منعطف نائل آید. این منابع از حوزه‌های مختلف فارسی و انگلیسی در رشته‌های گوناگون (از دو پایگاه گوگل اسکالر و مگیران) جمع‌آوری گردیده و برای تحلیل آنها از مقایسه و استدلال‌های عقلی استفاده شده است.
یافته‌ها و نتایج: نتایج نشان داد  که این پژوهش نشان داده که انعطاف‌پذیری در طرح معماری واحدهای کار اشتراکی می‌تواند در سه سطح ارزیابی گردد: انعطاف‌پذیری عام (ازطریقِ مولفه‌های ده‌گانه قابلیت دگرگونی، سهولت دگرگونی، زایل نشدن، درنظرگرفتن عدم قطعیت، وجود گزینه‌های متعدد، هماهنگی با الزامات جدید، عدم نیاز به تغییرات دائمی، برگشت‌پذیری، نیاز به نیرویی برای تغییر و راه حل محوربودن آن)؛ انعطاف-پذیری معماری عام (ازطریقِ ابعاد سه گانه درونی/بیرونی؛ خرد/کلان؛ کالبدی/فضایی) و انعطاف‌پذیری معماری مرتبط با کار اشتراکی (در مقیاس‌های دوگانه سازمانی و زمانی).