فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

چکیده گردشگری به‌عنوان یکی از پیشران‌های اصلی توسعه محلی، به‌ویژه در شهرهای دارای میراث تاریخی، نقش مهمی در ارتقای ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه ظرفیت‌های گردشگری در توسعه محلی از منظر ذی‌نفعان محلی در شهر سلطانیه انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری شامل ساکنان شهر سلطانیه بوده که با استفاده از فرمول کوکران، 385 نفر به‌عنوان حجم نمونه به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس طیف لیکرت بود که پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/915 تأیید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Minitab و از طریق آزمون تی تک‌نمونه‌ای و تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان داد که میانگین تمامی شاخص‌های اقتصادی، فرهنگی–اجتماعی، خدماتی–زیرساختی و زیست‌محیطی بالاتر از حد مبنا (3) بوده و با توجه به معناداری آماری )P-value < 0/05)، ظرفیت‌های گردشگری تأثیر مثبت و معناداری بر توسعه محلی دارند. همچنین نتایج آزمون ANOVA بیانگر وجود تفاوت معنادار میان شاخص‌هاست و شاخص اقتصادی بیشترین تأثیرگذاری را داراست. وجود میراث جهانی ارزشمند، به‌ویژه بنای تاریخی گنبد سلطانیه، در کنار ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی شهر، زمینه تقویت توسعه پایدار محلی را فراهم ساخته است. در مجموع، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بهره‌برداری برنامه‌ریزی‌شده و مشارکت‌محور از ظرفیت‌های گردشگری می‌تواند به‌عنوان موتور محرک توسعه پایدار در سلطانیه عمل کند و نقش مؤثری در بهبود وضعیت اقتصادی، ارتقای هویت فرهنگی و تقویت زیرساخت‌های شهری ایفا نماید.