فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

چکیده زمینه و هدف: : این نوشتار مؤید آن بوده که خلاقیت یکی از ویژگی‌های مهم طرح‌های معماری است که دغدغه اصلی طراحان است. بااین‌وجود به نظر می‌رسد که خلاقیت کمتر مورد توجه سازندگان واحدهای صنعتی بوده است. در همین راستا، مقاله حاضر به‌دنبال تحلیل چرایی، موانع و راهکارهای ارتقاء خلاقیت در طرح معماری واحدهای صنعتی است. برای این منظور به سنجش نوآوری فرمی و اجرایی (به‌مثابه یکی از مؤلفه‌های اصلی خلاقیت) در طراحی این واحدها می‌پردازد.
مواد و روش: پژوهش حاضر از روش پژوهش ترکیبی و برمبنای روش تحلیل ثانویه پایه‌ریزی شده است. در بخش کمّی از داده‌های پیمایشی یک پژوهش قبلی درزمینه معماری واحدهای شهرک صنعتی کاسپین استفاده نموده است. این واحدها، 63 واحد صنعتی می‌باشد که وضعیت فرمی و اجرایی هر یک از آنها ازطریقِ مشاهده مشخص گردیده است. در بخش کیفی نیز به یافته‌های یک پژوهش قبلی درخصوص ماهیت شیوه طراحی در مجموعه‌های صنعتی استناد نموده است. سپس، ازطریقِ استدلال‌های عقلی و مقایسه میان داده‌ها به تحلیل چرایی، موانع و راهکارهای ارتقاء خلاقیت در طرح معماری واحدهای صنعتی پرداخته است.
یافته‌ها و نتایج: نتایج نشان داد که استفاده از فرم‏های بدیع دغدغه طراحان یا سازندگان واحدهای صنعتی نبوده است. همچنین نتایج مؤید آن بوده که علی‌رغم بیشتربودن میزان نوآوری اجرایی، این بداعت بیشتر در حوزه مصالح نوین و پیش ساختگی بوده و به بداعت در سیستم‌های سازه‌ای تعمیم داده نشده است. ماهیت صنعتی و رابطه آن با کاهش ابعاد خلاقانه در طراحی؛ عدم تعمیم نوآوری به دیگر حیطه های فنی و تکرار طرح‌های کلیشه‌ای، مهمترین چالش‏ها یا موانع موجود در مسیر ارتقاء خلاقیت در این طرح‌هاست. مقاله درادامه به ارائه راهکارهایی برای برون رفت از این شرایط اشاره کرده است.

چکیده مقدمه و هدف: یکی از عوامل موثر تربیتی در آموزش و پرورش جدید، نحوه معماری فضاهای آموزشی است. به گونه‌ای که در طراحی یک فضای معماری، اصول معماری در ارتباط با کاربرد آن مکان مد نظر قرار می‏گیرد. در این راستا استفاده مناسب از برخی عناصر بصری از جمله فرم و رنگ است حایز اهمیت است. از این رو تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش مؤلفه‌های فرم و رنگ در ارتقا ادراک حسی کودکان در محیط آموزشی مهدکودک انجام گرفته است
روش شناسی: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و  از نظر روش‌شناسی توصیفی- تحلیلی است. گردآوری اطلاعات پژوهش حاضر مبتنی بر روش کتابخانه‌ای و پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش 100 نفر از مربیان مهد کودک و  30 نفر از کودکان مدارس شهر اردبیل می‌باشد که به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم‌افزار spss بهره برده شد.
 یافته‌ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان داد کودکان علاقه‌ای زیادی به رنگ‌ها دارند و رنگ‌ها به‌خوبی در ذهنشان می‌مانند و می‌توانند در حالات روحی افراد و همچنین کودکان اثرگذار باشند. از این‌رو رنگ‌ها می‌توانند به ‌عنوان یک متغیر وابسته در طراحی محیط مهدکودک در بهبود عملکرد روانی فضا و فرم‌ها به ‌عنوان یک متغیر وابسته در بهبود عملکرد فیزیکی فضا تأثیرات بسزایی در کمک به افزایش ادراک حسی کودک و شناخت محیط عمل کنند. معماری فضای مهدکودک باید به‌گونه‌ای باشد که فضایی آرام و شادی‌بخش را برای رشد و افزایش خلاقیت کودکان فراهم کند و انگیزه نوآوری و عملی کردن تخیلاتشان را بیشتر کند. نتایج حاکی از پژوهش بیانگر این امر می‌باشد که شناخت ویژگی‌های فردی کودکان و عوامل مختلفی چون رنگ، فرم و فضاهای مختلف تاثیر بسزایی در ایجاد خلاقیت و تقویت هوش کودکان دارد.