7.پرسهزنی شهری بهمثابه تجربهای چندساحتی: تحلیل نقش جسم، روح و ذهن در فضاهای عمومی شهرهای ایرانی
دوره 6، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 98-113
عظیم عثمانیان، محمود رحیمی، رامین ساعد موچشی
چکیده مقدمه و هدف: پرسهزنی بهعنوان یک کنش انسانی پیچیده، حاصل تعامل جسم، روح و ذهن در محیطهای شهری است. این پژوهش با هدف تحلیل ابعاد چندگانه پرسهزنی در فضاهای شهری ایران، به بررسی تأثیر طراحی فضایی و غنای فرهنگی بر تجربیات جسمانی، روحی و ذهنی افراد پرداخته و تفاوتهای این تجربیات را با شهرهای مدرن مقایسه میکند.
روش پژوهش: این تحقیق با رویکردی کیفی و تفسیری و در چارچوب پارادایم برساختگرایانه انجام شده است. دادهها از طریق روشهای مردمنگاری شهری، مطالعه موردی، مشاهده میدانی غیرمشارکتی، مصاحبههای نیمهساختارمند با شهروندان، معماران و متخصصان، و تحلیل محتوای متون تاریخی و معاصر گردآوری شدهاند. تحلیل دادهها به روش تحلیل مضمون صورت گرفته است.
یافتهها: یافتهها نشان میدهد که پرسهزنی در شهرهای ایرانی فراتر از یک فعالیت فیزیکی، تجربهای اجتماعی، فرهنگی و معنوی است. فضاهای سنتی مانند بازار تبریز و مسجد شیخ لطفالله اصفهان با طراحیهای پیچیده و انسانمحور، زمینه تعاملات اجتماعی، تأمل معنوی و تقویت هویت فرهنگی را فراهم میکنند. فضاهای سبز شهری نیز به کاهش استرس و ارتقای سلامت روانی کمک میکنند.
نتیجهگیری: طراحی شهری باید بهگونهای باشد که پرسهزنی را به تجربهای یکپارچه از تعاملات جسمی، روحی و ذهنی تبدیل کند. این امر میتواند به بهبود کیفیت زندگی شهری، تقویت هویت فردی و جمعی و افزایش همبستگی اجتماعی منجر شود. یافتهها میتوانند راهنمایی برای طراحان و مدیران شهری در جهت خلق فضاهای پویا و انسانمحور ارائه دهند.
