ارزیابی وضعیت کیفیت زندگی شهری با مدل سازی ویکور (مطالعه موردی: شهر ایذه)
دوره 7، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 248-265
احسان کی شمس اردوتی، الیاس مودت
چکیده زمینه و هدف : رشد سریع شهرنشینی، مهاجرتهای گسترده و تغییر ساختارهای اجتماعی و اقتصادی در دهههای اخیر، کیفیت زندگی شهری را به یکی از مسائل اساسی در حوزه برنامهریزی شهری تبدیل کرده است. در این میان، شهر ایذه نیز با چالشهای متعددی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی-خدماتی و کالبدی-محیطی مواجه است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی و رتبهبندی شاخصهای کیفیت زندگی شهری در شهر ایذه با استفاده از مدل تصمیمگیری چندمعیاره VIKOR است.
روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی میباشد. جامعه آماری شامل ۳۸۲ نفر از ساکنان شهر ایذه است که با روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته و منابع اسنادی گردآوری شد و پس از نرمالسازی، شاخصهای سودمندی (S) و تأسف (R) و شاخص ویکور (Q) محاسبه گردید.
نتایج و یافتهها: یافتهها نشان داد بعد کالبدی-محیطی با مقدار (04691/0=Q) در رتبه نخست قرار دارد و بیانگر رضایت نسبی از زیرساختها، فضای سبز و مسکن است. بعد اقتصادی با (22093/0=Q) در رتبه دوم قرار گرفت، اما نیازمند بهبود در فرصتهای شغلی و کاهش نابرابری درآمدی است. ابعاد اجتماعی (63780/0=Q) و فرهنگی-خدماتی (00000/1=Q) به ترتیب در رتبههای سوم و چهارم قرار دارند که حاکی از ضعف در مشارکت اجتماعی، خدمات عمومی و امکانات فرهنگی است. نتایج بیانگر رضایت نسبی شهروندان از وضعیت کالبدی-محیطی و در مقابل وجود مشکلات اساسی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی-خدماتی است. این یافتهها میتواند مبنای علمی برای برنامهریزی و سیاستگذاری در جهت ارتقای کیفیت زندگی شهری در ایذه و شهرهای مشابه قرار گیرد.
