موضوعات = گردشگری شهری
گردشگری شهری

بررسی و تحلیل جاذبه‌های گردشگری برای توسعه ژئوتوریسم با استفاده از مدل ام گام،( مطالعه موردی شهرستان درمیان)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 07 دی 1404

موسی عابدینی، زهرا نظری گزیک

چکیده زمینه و هدف: ژئوتوریسم نوعی گردشگری است که محیط‌زیست طبیعی، اشکال و لند‌فرم‌ها را به دلیل جذاب بودن مورد مطالعه قرار می‌دهد. امروزه گردشگری به سرعت در حال تبدیل‌شدن به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. با توجه به همین نقش و جایگاه، وجودگردشگری در یک مکان نه تنها می‌تواند در توسعه آن مکان موثر باشد بلکه روند توسعه برخی شاخص‌ها در محیط پیرامون خود را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. هدف از انجام این پژوهش بررسی و ارزیابی جاذبه های گردشگری شهرستان درمیان (سرزمین قلعه های تاریخی )و یافتن راهکارهایی برای جذب توریست و توسعه زئو توریسم در منطقه است .که برای این منظور 8 ژئوسایت و جاذبه گردشگری(روستای آبگرم به علت داشتن چشمه آبگرم وآرامگاه سلطان ابراهیم‌رضا، لاخ‌دریده، درخت دوشنگان، تپه ماسه‌ای ملاعماد، مسجد جامع هندوالان، آس‌بادهای طبس، قلعه فورگ و ترش‌آب) مورد بررسی قرار گرفت.
روش شناسی: پژوهش حاضر کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی است که شیوه گردآوری داده‌ها در آن اسنادی و پیمایشی با استفاده از پرسشنامه گردشگران و اهالی منطقه بوده‌است. همچنین جهت تحلیل داده‌ها از مدل M-GAM با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS.26 وARC GIS و Excel استفاده شده‌است.
نتایج و یافته ها: نتایج نشان دادند که شهرستان در میان با وجود جاذبه‌های گردشگری فراوان وبکرفاقد امکانات مناسب جذب گردشگر است؛ با این حال قلعه فورگ در بیشتر شاخص‌های مورد بررسی بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده‌است. ارزش‌های گردشگری با 875/0 بیشترین امتیاز و ارزش‌های علمی-آموزشی با 396/0 کمترین امتیاز را دارد.

گردشگری شهری

تحلیل و بررسی عوامل موثر بر چگونگی جذب بیشترگردشگران با استفاده ازرویکرد تصمیم گیری چند معیاره

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 10 دی 1404

محمد برزگر، مهدی جهانی

چکیده زمینه و هدف: صنعت گردشگری به عنوان یکی از بزرگترین و مهم‌ترین صنایع در جهان وهمچنین به عنوان یک مولفه کلیدی در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق مختلف نیازمند توجه دقیق به عوامل مؤثر بر آن است. این پژوهش به عمق بخشی به درک عواملی که بر تصمیم‌گیری گردشگران برای انتخاب مقصد تأثیر دارد کمک کرده و می‌تواند به عنوان یک نقشه‌راه برای توسعه پایدار صنعت گردشگری در کشورها و به ویژه مناطق در حال توسعه مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت یافته‌ها پیشنهاداتی برای بهبود جذب گردشگران و توسعه محصولات گردشگری ارائه می‌دهد.
روش بررسی: تحقیق حاضر به ارزیابی و رتبه‌بندی مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر جذب گردشگران در چهار شهرستان استان خراسان رضوی می‌پردازد. با توجه به اهمیت گردشگری در توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی، شناسایی و تجزیه و تحلیل عوامل مؤثر بر جذب گردشگران یک ضرورت اساسی است هدف این تحقیق ارزیابی و رتبه‌بندی عوامل جذب گردشگری در شهرستان‌های نیشابور، قوچان، سبزوار و چناران است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در این تحقیق روش جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها به دو صورت انجام می‌گیرد که در روش اول اطلاعات لازم برای پیاده‌سازی تحقیق از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و ارزیابی می‌گردد و روش دوم نیز شامل مطالعات کتابخانه‌ای می‌باشد. سپس معیارهای اصلی با استفاده از روش سوآرای فازی وزن‌دهی می‌شود و رتبه‌بندی نهایی با روش کوپراس انجام می‌گیرد. در این تحقیق شهرهای نیشابور، قوچان، چناران و سبزوار مورد بررسی قرار گرفتند و بر اساس عوامل طبیعی، مذهبی، تاریخی، فرهنگی، تسهیلات و خدمات مورد رتبه‌بندی قرار گرفته‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد مدل ترکیبی ارائه شده از دقت بالایی برخوردار است و همچنین شهرستان نیشابور از نظر بررسی شش معیار ذکر شده در رتبه‌ی نخست را در اختیار دارد. در نهایت با توجه به نتایج تحقیق پیشنهاداتی در جهت بهبود وضعیت گردشگری ارائه شده است.

گردشگری شهری

سنجش اثرات گردشگری بر رشد اقتصادی و توسعه شهری (مطالعه موردی: استان های شمالغرب ایران)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 11 اردیبهشت 1405

سامان ابی زاده

چکیده زمینه و هدف: گردشگری در اقتصاد امروز به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم توسعه‌یافتگی و ابزاری مؤثر برای تحقق توسعه پایدار شناخته می‌شود. این صنعت با افزایش درآمد ملی، ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، توسعه منطقه‌ای و تأمین درآمدهای ارزی، نقش مهمی در رشد اقتصادی کشورها ایفا می‌کند. با این وجود، کشور ایران با وجود تاکید بر گسترش گردشگری در تمامی برنامه‌های توسعه و رهایی از اقتصاد تک محصولی متکی بر صادرات نفت، موفقیت قابل توجه، مملوس و محسوسی در این زمینه نداشته است. بدین جهت، در پژوهش حاضر، اثرات گردشگری بر توسعه شهری و رشد اقتصادی آنها در سه استان اردبیل، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی در بازه زمانی 1390-1402 مطالعه شده است تا با عنایت به پتانسیل های گردشگری این مناطق، مشخص گردد که آیا گردشگری در این مناطق توانسته است بر توسعه و رشد منطقه ای آنها تاثیرگذار باشد یا نه؟
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی بوده و برای گردآوری آمار و داده ها از روش کتابخانه‌ای استفاده شده ایت. بدین ترتیب با استفاده از سالنامه آماری استان های مورد مطالعه در بازه زمانی 1390-1402، داده های مورد نظر استخراج شده و مدل رگرسیونی با استفاده از روش رگرسیونی پانل دیتا، تخمین زده شده است
نتایج و یافته‌ها:
نتایج برآورد مدل نشان می دهدکه متغیر گردشگری بر رشد اقتصادی استان های مورد مطالعه تاثیر مثبت و معنادار دارد. بطوریکه با افزایش یک درصدی در تعداد گردشگران ورودی به استان، رشد اقتصادی آنها 11/0 درصد افزایش داشته است. بعبارت دیگر، با وجود پتانسیل های گردشگری موجود در این سه استان، به ویژه داشتن مناطق زیبای جنگلی و کوهستانی، ساختمان های تاریخی ، اگر چه تاثیر گردشگری بر رشد تولید در این سه استان مثبت بوده، اما مقدار این تاثیرکمتر از حد انتظار بوده است. همچنین ضریب مربوط به متغیرهای مربوط به سرمایه فیزیکی، سرمایه انسانی و نیروی کار بترتیب 26/0، 21/0 و 39/0 برآورد شده است. بعبارت دیگر، با ثابت ماندن سایر شرایط و با تغییر یک درصد در متغیر سرمایه فیزیکی، سرمایه انسانی و نیروی کار ، میزان سطح تولید بترتیب به اندازه 26/0، 21/0 و 39/0 درصد تغییر می‌کند.

گردشگری شهری

8.تأثیر رفتار شهروندی سازمانی بر عملکرد کارکنان در صنعت هتلداری (مطالعه موردی: هتل عباسی شهر اصفهان)

دوره 7، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 129-148

جعفر بهاری، محمد علیزاده

چکیده زمینه و هدف: منابع انسانی به عنوان مهمترین و با ارزش‌ترین منبع در موفقیت سازمان نقش بسزایی دارد چرا که منابع انسانی سازمان، قابلیت تغییر در عملکرد خود را دارد و اصلی‌ترین ابزار تحقق اهداف سازمانی محسوب می‌شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تأثیر رفتار شهروندی سازمانی بر عملکرد کارکنان در صنعت هتلداری در هتل عباسی اصفهان انجام شده است.
روش‌شناسی: جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان هتل عباسی اصفهان در نظر گرفته شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی و از نوع پیمایشی- همبستگی است. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای در مقیاس لیکرت جمع‌آوری و با نرم افزار Smart Pls تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج و یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که رفتار شهروندی سازمانی بر عملکرد کارکنان تأثیر مثبت و معناداری دارند. همچنین، هر یک از ابعاد رفتار شهروندی سازمانی تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد کارکنان دارند و از بین ابعاد رفتار شهروندی سازمانی تأثیر متغیر وجدان کاری بر عملکرد کارکنان بیشتر از سایر متغیرها بوده است.

گردشگری شهری

9.ارائه مدل بازاریابی دیجیتال جهت توسعه گردشگری پایدار شهری( مطالعه موردی: شهر اردبیل)

دوره 7، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 149-166

قاسم زارعی، مهتا عزیزی

چکیده زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی تقاطع بازاریابی دیجیتال و گردشگری پایدار شهری، با تمرکز بر شهر اردبیل به عنوان یک مطالعه موردی است. بازاریابی دیجیتال ابزارهای نوآورانه‌ای را برای ترویج مقاصد، همراه با ترویج شیوه‌های گردشگری مسئولانه، ارائه می‌دهد. گردشگری پایدار شهری نیز به دنبال ایجاد تعادل میان رشد اقتصادی، حفظ فرهنگ، و مدیریت زیست‌محیطی در فضاهای شهری است.
روش‌شناسی: روش پژوهش حاضر، استقرایی و رویکرد کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد است. مشارکت‌کنندگان در فرایند پژوهش شامل متخصصان، اساتید دانشگاه و کارمندان باتجربه در زمینه گردشگری و بازاریابی هستند. همچنین از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شده و برای رسیدن به حد اشباع نظری و تکامل، با 12 نفر مصاحبه به عمل آمد، که با نرم‌افزار Max QDA  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها و نتایج: براساس نتایج، عوامل علّی(ضعف در معرفی جاذبه‌های گردشگری پایدار، ضعف در اکوسیستم دیجیتال، عدم انطباق روش‌های بازاریابی موجود با انتظارات گردشگر نوین و چالش‌های فرهنگی و اجتماعی)؛ بستر حاکم(ویژگی‌های جغرافیایی و طبیعی، امکانات و زیرساخت‌ها و ساختار اقتصادی و اجتماعی جامعه محلی)؛ شرایط مداخله‌گر(عوامل سیاسی و مدیریتی، آموزش و تخصص نیروی انسانی و موانع فناوری و زیرساختی)؛ راهبردها (بهره‌مندی از عناصر بازاریابی دیجیتال، راهبردهای پلتفرمی یکپارچه و تعاملی و راهبردهای همکاری و هم‌افزایی)؛ پیامدها: (افزایش آگاهی و جذب گردشگران مسئول، توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی جامعه، برندینگ شهر اردبیل به عنوان مقصد پایدار و نتایج زیست‌محیطی).

گردشگری شهری

9. مقایسه تطبیقی بافت های تاریخی(پل ها)شهرهای اردبیل و اصفهان و تأثیر ویژگی‌های جغرافیایی در ساخت آن ها

دوره 6، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 127-134

حبیب شهبازی شیران، شادی جبارپور

چکیده مقدمه و هدف: این پژوهش به بررسی تطبیقی پل‌های تاریخی اردبیل و اصفهان در دوران صفویه و تأثیر ویژگی‌های جغرافیایی هر منطقه بر معماری و ساخت این پل‌ها می‌پردازد. در دوره صفویه، هر دو شهر اردبیل و اصفهان به‌عنوان مراکز مهم سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ایران شناخته می‌شدند. پل‌ها در این دوره، افزون بر کارکرد عبوری، نقش مؤثری در توسعه ارتباطات، تبادلات اقتصادی و حتی کارکردهای نظامی ایفا می‌کردند. طراحی و ساخت این پل‌ها متأثر از شرایط جغرافیایی، اقلیمی، توپوگرافی و منابع در دسترس هر منطقه بوده است. در این میان، بررسی نحوه پاسخ معماران و مهندسان به چالش‌های طبیعی، نمایانگر میزان انطباق معماری با بستر محیطی است.هدف اصلی این پژوهش، مقایسه‌ی معماری و ساختار پل‌های شاخص تاریخی اردبیل و اصفهان و تحلیل تأثیر شرایط جغرافیایی مانند اقلیم، توپوگرافی و منابع آبی بر شکل‌گیری فرم، مصالح، و کارکرد این سازه‌هاست. این پژوهش تلاش دارد تا با بررسی نمونه‌های منتخب، الگوهای معماری منطبق با شرایط محیطی را شناسایی کند.
روش‌شناسی: روش‌شناسی پژوهش در این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی است که بر پایه‌ی مطالعات کتابخانه‌ای، تحلیل نقشه‌ها و تصاویر تاریخی، بازدیدهای میدانی، و بررسی ویژگی‌های معماری و جغرافیایی پل‌های شاخص در هر منطقه انجام شده است. ابتدا مشخصات فنی و اقلیمی دو منطقه بررسی شده، سپس پل‌های برجسته‌ای همچون «سی‌وسه‌پل» و «خواجو» در اصفهان، و «پل یدی‌گوز» و «پل ابراهیم‌آباد» در اردبیل به‌صورت موردی تحلیل شده‌اند. نتیجه‌ی این تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بستر جغرافیایی تأثیری مستقیم بر انتخاب مصالح، شیوه‌ی ساخت، ارتفاع، عرض دهانه‌ها و حتی زیبایی‌شناسی پل‌ها داشته و همین عامل باعث شکل‌گیری دو الگوی متفاوت معماری در این دو منطقه شده است.
یافته‌ها و نتایج: پژوهش نشان می‌دهد که تفاوت‌های جغرافیایی موجب بروز تفاوت‌هایی در طراحی، ساخت و کاربری پل‌ها شده است. پل‌های اردبیل متناسب با شرایط کوهستانی و رودخانه‌های متغیر، ساختاری مقاوم‌تر دارند؛ در حالی که پل‌های اصفهان با توجه به بستر شهری و رودخانه زاینده‌رود، طراحی‌هایی بازتر، تزیینی‌تر و با عملکردهای چندگانه ارائه داده‌اند.

گردشگری شهری

10.تأثیر ورزش بر روابط اجتماعی گردشگری در فضاهای تفریحی شهری

دوره 6، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 135-147

پریا نصیری، حمیده عیوض زاده، گیسو علی پوربالابیگلو، مریم عیوض زاده

چکیده زمینه و هدف: در سال‌های اخیر، توسعه فضاهای تفریحی و ترویج ورزش‌های عمومی به‌عنوان یکی از راهکارهای ارتقای سلامت روان و تعاملات اجتماعی در جوامع شهری مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، در بسیاری از مناطق شهری ایران، نقش اجتماعی ورزش در فضاهای عمومی و گردشگری کمتر مورد بررسی قرار گرفته و خلأ سیاست‌گذاری مبتنی بر داده‌های تجربی احساس می‌شود. ازاین‌رو، هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر فعالیت‌های ورزشی بر روابط اجتماعی در فضاهای تفریحی و گردشگری است تا مشخص شود که چگونه مشارکت در ورزش می‌تواند بر ارتقای تعاملات اجتماعی، سلامت روان و هویت اجتماعی افراد تأثیرگذار باشد.
روش‌شناسی: : این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کاربران فضاهای ورزشی و تفریحی شهری بوده و حجم نمونه با استفاده از نرم‌افزار GPower و با درنظر گرفتن سطح معناداری (0.05)، توان آزمون (0.80)، و اندازه اثر متوسط (0.50) برابر با ۱۰۶ نفر تعیین شد.. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای جمع‌آوری شد که شاخص‌هایی مانند مشارکت ورزشی، کیفیت فضاهای تفریحی، سلامت روانی، روابط اجتماعی، هویت اجتماعی، و تأثیر رسانه‌های اجتماعی را مورد سنجش قرار می‌داد. برای تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های ناپارامتری مانند برای بررسی نرمال بودن داده‌ها از آزمون شاپیرو-ویلک و مان‌ویتنی استفاده شد.
یافته‌ها و نتایج: نتایج نشان داد که مشارکت ورزشی در فضاهای تفریحی با سلامت روانی (r=0.56, p<0.01) و تمایل به شرکت در رویدادهای ورزشی (r=0.41, p<0.05) رابطه مثبت و معناداری دارد. همچنین، تفاوت معناداری بین مردان و زنان در شاخص‌های "روابط اجتماعی و تعاملات انسانی" و "تأثیر ورزش بر هویت اجتماعی" مشاهده شد (p<0.05). به‌طور کلی، فعالیت‌های ورزشی در فضاهای تفریحی می‌توانند تأثیر مثبتی بر سلامت روان، تعاملات اجتماعی، و رضایت افراد داشته باشند. پیشنهاد می‌شود پژوهش های آینده به بررسی عوامل مؤثر بر تعاملات اجتماعی و نقش رسانه‌ها در ترویج ورزش بپردازند.

گردشگری شهری

11.بررسی و اولویت بندی جاذبه های گردشگری با استفاده از مدل F-TOPSISمطالعه موردی: شهرستان بستان آباد استان آذربایجان شرقی

دوره 6، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 139-153

موسی عابدینی، سارا رنجبر، سولماز بهرامی

چکیده زمینه و هدف: ازمسائل مهم در زمینه گردشگری، شناخت پتانسیل­ها، رتبه بندی زیرساخت ها و جاذبه­های گردشگری در نواحی مختلف یک شهرستان و توزیع متعادل این زیرساخت ها و تسهیلات هست. شهرستان بستان آباد با دارا بودن جاذبه های متعدد طبیعی، تاریخی و فرهنگی می تواند سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب کند. هدف این مقاله اولویت­بندی جاذبه های گردشگری شهرستان بستان آباد میباشد.
روش‌شناسی: این پژوهش  به روش توصیفی - تحلیلی و پیمایشی تدوین شده و برای تجزیه و تحلیل داده­ها از مدل F-TOPSIS استفاده گردیده است. جامعه آماری این پژوهش تعداد 30 نفر از فعالان بخش گردشگری است که با استفاده از ابزار پرسشنامه اطلاعات مورد نیاز جمع آوری شده است. از ضریب آلفای کرون باخ برای سنجش پایایی پرسشنامه به میزان85% استفاده شده است.
نتایج و یافته‌ها: نتایج حاصل از مدل تاپسیس فازی، مکان های گردشگری شهرستان بستان آباد جهت بازدید گردشگران را میتوان به ترتیب زیر اولویت بندی نمود. طبق نتایج حاصل از مدل تاپسیس فازی، مکان های گردشگری شهرستان بستان آباد آبگرم معدنی بستان آباد، با امتیاز 530 رتبه یک، دریاچه قوری‌گل با امتیاز (528/0) رتبه دوم، غار آغ بولاق،  با امتیاز (478/0) رتبه سوم، خانه پدری استاد شهریار با امتیاز (465/0) رتبه چهارم و دره شاهیوردی، پیست اسکی سهند، شهرتاریخی اوجان، مزار خسته قاسم، مسجد جانبهان و سد و کاروانسرای روستای الخلج به ترتیب با امتیاز (460/0)، (460/0)، (435/0)، (415/0)، (370/0) و (361/0) در رتبه‌های پنجم تا دهم قرار دارند.

گردشگری شهری

19.طراحی مدل توسعة گردشگری اسب در استان خوزستان براساس نظریة داده بنیاد

دوره 6، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 266-290

مریم خواجوی، سیده ناهید شتاب بوشهری، محمد سجادیان، حمیدرضا قزلسفلو

چکیده زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل توسعة گردشگری اسب در استان خوزستان براساس نظریة داده‌بنیاد انجام شد. این پژوهش با استفاده از روش کیفی با اجرای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از اساتید و متخصصان در ادارات ورزش و جوانان که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، انجام گردید.
 روش­شناسی: روش ﺟﻤﻊ‌آوری اﻃﻼﻋﺎت از طریق ﻣﻄﺎلعة پژوهش‌های پیشین و اجرای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود. ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ رواﻳﻲ صوری و محتوایی، یافته‌های ﭘﮋوﻫﺶ به ﻣﺸﺎرﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اراﺋﻪ شد و آن‌ها ﻣﺘﻦ ﻧﻈﺮﻳﻪ را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪکردند و سپس، ﻧﻈﺮهای آن‌ها اﻋﻤﺎل ﺷﺪ. روش استفاده‌شده برای بررسی پایایی، روش توافق درون‌موضوعی بود. میانگین میزان توافق درون‌موضوعی 83/0 گزارش شد.
نتایج و یافته‌ها : بر اساس تحلیل جامع مصاحبه‌ها، توسعه گردشگری اسب در استان خوزستان تحت تأثیر عوامل علی (منابع انسانی، اقتصاد، مدیریت)، شرایط زمینه‌ای (زیرساخت‌ها، امنیت، جذابیت‌های محیطی)، راهبردهای مؤثر (برنامه‌ریزی، مشارکت، نظارت) و عوامل مداخله‌گر (زیست‌محیطی، فناوری، آموزش) قرار دارد. توسعه موفق این صنعت، پیامدهای مثبتی همچون رشد اقتصادی، ارتقای اجتماعی، کارآفرینی و غنای فرهنگی را به دنبال خواهد داشت. بنابراین، پیشنهاد می‌شود به‌منظور توسعة گردشگری اسب، با توجه به عوامل شناسایی‌شده، با تمرکز بر بهبود زیرساخت‌ها، تقویت مدیریت و برنامه‌ریزی استراتژیک، و توجه به عوامل مداخله‌گر (زیست‌محیطی، فناوری، آموزش)، زمینه را برای مشارکت فعال ذی‌نفعان و بهره‌مندی از پیامدهای مثبت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فراهم گردد.

گردشگری شهری

شناسایی عوامل درآمدزا بر توسعه گردشگری اسب در استان خوزستان

دوره 6، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 393-413

مریم خواجوی، حمیدرضا قزلسفلو

چکیده زمینه و هدف: توسعه اقتصادی گردشگری اسب در خوزستان با تکیه بر نژاد اصیل عرب، راهکاری استراتژیک برای عبور از اقتصاد نفتی، اشتغال‌زایی روستایی و بهبود زیرساخت‌های استانی است. این رویکرد از طریق ایجاد زنجیره ارزش و جذب درآمدهای ارزی، خوزستان را به قطب بین‌المللی گردشگری ورزشی و تجاری تبدیل می‌کند. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل درآمدزا بر توسعه گردشگری اسب در استان خوزستان انجام شده است.
متدلوژی: پژوهش حاضر در دو فاز کیفی (شناسایی شاخص‌ها از طریق مصاحبه) و کمی (وزن‌دهی به روش SIWEC) سازماندهی شده است. هدف از این رویکرد، استخراج و رتبه‌بندی دقیق عوامل مؤثر بر موضوع پژوهش با تکیه بر دانش خبرگان حوزه گردشگری و سوارکاری استان خوزستان بود. فرآیند انتخاب مشارکت‌کنندگان نیز در بخش‌های مختلف بر پایه نمونه‌گیری‌های هدفمند و قضاوتی صورت پذیرفته است تا از غنای داده‌های تخصصی اطمینان حاصل شود.
یافته‌ها و نتایج:  یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد توسعه گردشگری اسب در خوزستان نیازمند یک سلسله‌مراتب منطقی است که در آن سرمایه‌گذاری و مالی با اولویت تسهیلات بانکی، به عنوان سنگ‌بنا و حیاتی‌ترین پیشران اقتصادی عمل می‌کند. در مرتبه دوم، زیرساخت‌های تخصصی و تجارت مرزی با تأکید بر حمل‌ونقل مدرن و ثبت جهانی نژادهای بومی، بسترهای کالبدی و دیپلماتیک لازم را برای جهش درآمدی فراهم می‌سازند. در نهایت، اشتغال‌زایی و رونق رویدادها نتایج ثانویه‌ای هستند که تنها در صورت تغییر استراتژی کلان از رویکردهای سنتی به سمت تثبیت امنیت سرمایه‌گذاری و توسعه صادرات‌محور محقق خواهند شد.

گردشگری شهری

3.ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی شهرستان نیر با استفاده از مدل‌های کوبالیکوا، فیولت و زروس

دوره 6، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 32-55

عقیل مددی، رقیه نورزاده، بهروز نظافت تکله، حمیرا صبوری

چکیده زمینه و هدف: ژئوتوریسم، گردشگری مبتنی بر عوارض زمین­شناسی است. با گذشت زمان، به­عنوان نوعی متفاوت از گردشگری توصیف شده است که جهت‌گیری زمین‌شناسی یا جغرافیایی دارد. در حالی که دیدگاه اولیه بر این فرض استوار بود که ژئوتوریسم نوعی از گردشگری است که شبیه به اکوتوریسم می­باشد، هدف از این پژوهش ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی شهرستان نیر با استفاده از مدل‌های کوبالیکوا، فیولت و زروس است.
روش­شناسی: روش پژوهش حاضر توصیفی، تحلیلی و مقایسه ای میباشد. در این پژوهش از سه مدل ژئوتوریستی کوبالیکوا، فیولت و زروس استفاده شده است. این پژوهش در تابستان سال 1403 انجام شد. جامعه آماری گردشگران و کارشناسان صنعت گردشگری بود. مدل­های مذکور دارای شاخص­های متعددی بوده که علاوه بر جنبه­های زمین­شناسی- ژئومورفولوژی، فاکتورهای دیگری مانند آثار فرهنگی- تاریخی، دسترسی­ها، مدیریت و آسیب­پذیری را نیز مورد توجه قرار می‌دهند.
یافته­ها و نتایج: نتایج حاصله از ارزیابی مدل ژئوتوریستی کوبالیکوا نشان داد که منطقه ژئوتوریستی بولاغلار با کسب حداکثر امتیاز با مقدار عددی 10 از مطلوب‌ترین نقاط در شهرستان نیر است که قابلیت زیادی جهت جذب توریسم دارد. در رتبه‌های بعدی محور صائین و سقزچی قرار دارند. نتایج مدل فیولت نیز نشان داد که از نظر نرخ مدیریتی و نرخ گردشگری منطقه بولاغلار با کسب امتیاز 2.5 بیشترین توانمندی ژئوتوریستی را دارد.نتایج مدل زروس نیز نشان داد که منطقه ژئوتوریستی بولاغلار با امتیاز 79 رتبه اول قرار دارد و در رتبه‌های بعدی به ترتیب محور صائین و سقزچی با امتیازات 72 و 52 قرار دارند. ارزیابی محورهای ژئوتوریستی با استفاده از مدل­های مذکور نشان داد که منطقه بولاغلار به دلایل متعدد از توان­های ژئوتوریستی بالاتری برخوردار می­باشد. در این زمینه می­توان به تنوع ژئومورفولوژیکی (ژئودایورسیتی)، وجود چشمه­های آبگرم متعدد، طبیعت زیبا و سرسبز، مجاورت با رودخانه نیرچای و بالیخلوچای، نزدیکی به شهر نیر، دسترسی راحت­تر، وجود آثار فرهنگی- تاریخی، نمایش سنت­های محلی به­واسطه برگزاری جشنواره­های متعدد، دسترسی مطلوب به دامنه­های سبلان و موارد مشابه اشاره نمود. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که منطقه ژئوتوریستی بولاغلار توانمندی مناسبی جهت جذب گردشگر در سطح شهرستان نیر دارا است. این در حالی است که نگاه چندبعدی به صنعت ژئوتوریسم با رویکرد حفاظتی در کنار توسعه زیرساخت­ها و امکانات زیربنایی می­تواند باعث توسعه چشمگیر صنعت گردشگری و دگرگون شدن اقتصاد منطقه شود. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی از هوش مصنوعی جهت ارزیابی مناطق مورد مطالعه استفاده گردد.

گردشگری شهری

6.تحلیل و ارزیابی رقابت‌پذیری پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی استان گیلان (مطالعه موردی: شهرستان ماسال، اولسبلنگاه، شاندرمن)

دوره 6، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 85-97

بهروز نظافت تکله، محمد نظامی وند چگینی، سیده ندا موسوی، پریسا دهقانی

چکیده زمینه و هدف: ژئوتوریسم شاخه‌ای از دانش توریسم است که محوریت آن را رفتارشناسی سیستم‌های سطحی زمین یا ژئومورفوسایت‌ها تشکیل می‌دهد و کوشش دارد ارزش‌های گردشگری-حفاظتی فرم‌ها و فرایندهای مسلط در یک مکان را شناسایی، حفاظت و بهره‌برداری کند. هدف از این پژوهش، ارزیابی و تحلیل رقابت‌پذیری پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی استان گیلان (مطالعه موردی: شهرستان ماسال، اولسبلنگاه، شاندرمن) می‌باشد.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف توصیفی تحلیلی کاربردی بوده و برای ارزیابی مناطق موردمطالعه از مدل‌های ژئوتوریستی پاوولوا، کوبالیکوا و فیولت استفاده شده است. مدل پاوولوا به ارزیابی توان رقابت‌پذیری مناطق موردمطالعه می‌پردازد و مبتنی بر تشکیل فاکتورهای مثبت و منفی و محاسبات مرتبط با آن‌ها می‌باشد. مدل کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و افزوده تأکید دارد و در نهایت مدل فیولت که مناطق ژئوتوریستی را بر اساس چهار معیار منشأ شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی موردبررسی قرار می‌دهد.
نتایج و یافته‌ها: بر اساس نتایج حاصله از مدل پاولووا در فاکتور مثبت رقابت‌پذیری، شهرستان ماسال با کسب بیش‌ترین امتیازات در زیرشاخص‌های ثروت طبیعی (9/4) و مناطق حفاظت شده (54/4) از توان رقابت‌پذیری بالایی در منطقه برخوردار است. هم‌چنین در بخش فاکتور منفی رقابت‌پذیری بخش شاندرمن در زیرشاخص عدم وجود زیرساخت‌های مناسب در منطقه با مقدار 33/4 دارای بالاترین امتیاز بوده و نشان از ضعف منطقه در این مورد می‌باشد. هم‌چنین با توجه به نتایج به دست آمده از مدل کوبالیکوا شهرستان ماسال با مقدار امتیاز (08/7) دارای بالاترین ارزش ژئوتوریسمی در منطقه بوده است. هم‌چنین نتایج به دست آمده از مدل فیولت نیز نشان می‌دهد شهرستان ماسال با دریافت مقدار امتیاز (04/5) از لحاظ مدیریتی و گردشگری در منطقه در وضعیت مطلوبی قرار دارد. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد این منطقه دارای پتانسیل‌ها و توانمندی‌های بالای گردشگری و ژئوتوریسمی بوده و از لحاظ رقابت‌پذیری در سطح استان در رتبه برتر قرار دارد.

گردشگری شهری

تجزیه و تحلیل پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان نیر در استان اردبیل (نمونه موردی: محورهای بولاغلار و صائین)

دوره 6، شماره 1، بهار 1404، صفحه 269-282

عقیل مددی، رقیه نورزاده، بهروز نظافت تکله

چکیده زمینه و هدف: در این پژوهش به ارزیابی توان‌ها و پتانسیل‌های ژئوتوریستی شهرستان نیر واقع در استان اردبیل پرداخته شد. این شهرستان به دلیل قرارگیری در دامنه‌های سبلان و بزقوش از توان‌های ژئوتوریستی بالایی برخوردار است. توسعه صنعت ژئوتوریسم در سطح این شهرستان می‌تواند محرک توسعه پایدار اقتصادی منطقه باشد. هدف از این پژوهش تجزیه و تحلیل پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان نیر در استان اردبیل است.
روش‌شناسی: در سطح شهرستان نیر دو محور ژئوتوریستی بولاغلار، صائین است. در پژوهش حاضر توان‌های ژئوتوریستی محورهای مذکور با استفاده از دو مدل کوبالیکوا، فیولت مورد ارزیابی قرار گرفت. مدل‌های مذکور دارای شاخص‌های متعددی بوده که علاوه بر جنبه‌های زمین‌شناسی- ژئومورفولوژی، فاکتورهای دیگری مانند آثار فرهنگی- تاریخی، دسترسی‌ها، مدیریت و آسیب‌پذیری را نیز مورد توجه قرار می‌دهند.
یافته‌ها و نتایج: ارزیابی محورهای ژئوتوریستی با استفاده از مدل‌های مذکور نشان داد که منطقه بولاغلار به دلایل متعدد از توان‌های ژئوتوریستی بالاتری برخوردار می‌باشد. در این زمینه می‌توان به تنوع ژئومورفولوژیکی (ژئودایورسیتی)، وجود چشمه‌های آبگرم متعدد، طبیعت زیبا و سرسبز، مجاورت با رودخانه نیرچای و بالیخلوچای، نزدیکی به شهر نیر، دسترسی راحت‌تر، وجود آثار فرهنگی- تاریخی، نمایش سنت‌های محلی به‌واسطه برگزاری جشنواره‌های متعدد، دسترسی مطلوب به دامنه‌های سبلان و موارد مشابه اشاره نمود. به همین دلیل در رابطه با اکثر شاخص‌های مدل‌های مورد استفاده، منطقه بولاغلار امتیازهای بالاتری را کسب نمود. با توجه به نتایج مدل‌ها می‌توان گفت که دو چالش اساسی شامل فقدان اقدامات حفاظتی و محدود بودن زیرساخت‌ها و امکانات خدماتی- رفاهی جزو مهم‌ترین موانع توسعه صنعت زمین‌گردشگری در سطح شهرستان نیر می‌باشند.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که توسعه گردشگری و زمین‌گردشگری شهرستان نیر عموما تک‌بعدی بوده و جنبه‌های متعدد ژئوتوریسم مانند ارزش‌های علمی، تنوع ژئومورفولوژیکی، حفاظت ژئومورفولوژیکی و توسعه پایدار مورد غفلت واقع شده است. این در حالی است که نگاه چندبعدی به صنعت ژئوتوریسم با رویکرد حفاظتی در کنار توسعه زیرساخت‌ها و امکانات زیربنایی می‌تواند باعث توسعه چشمگیر صنعت گردشگری و دگرگون شدن اقتصاد منطقه شود.

گردشگری شهری

شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه های مؤثر بر گردشگری ورزشی در استان خوزستان

دوره 6، شماره 1، بهار 1404، صفحه 388-409

حمید جعفری، اسماعیل ویسیا، مریم کریمی، سیدحسین مرعشیان

چکیده زمینه و هدف: گردشگری ورزشی به عنوان یک صنعت رو به رشد، می‌تواند نقش مهمی در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق مختلف ایفا کند. استان خوزستان با دارا بودن ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی متنوع، از پتانسیل بالایی برای توسعه این نوع گردشگری برخوردار است. هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه های مؤثر بر گردشگری ورزشی در استان خوزستان است.
متدلوژی: در این راستا پژوهش حاضر  به لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش تحلیلی­-­اکتشافی است.  این پژوهش با رویکردی کاربردی و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری نظر 30 نفر از خبرگان حوزه گردشگری ورزشی از طریق روش دلفی، و با استفاده از تکنیک DANP و نرم‌افزار اکسل بهره گرفته شد.
یافته‌ها و نتایج: در این پژوهش، 6 شاخص کلی و 22 زیر شاخص شناسایی شد که بر گردشگری ورزشی در استان خوزستان تأثیرگذار هستند. در ادامه، با استفاده از تکنیک Danp، به شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های تأثیر گذار پرداخته شد تا مشخص شود که کدام یک از این شاخص‌ها تأثیر بیشتری بر گردشگری ورزشی در استان خوزستان دارند. نتایج پژوهش وی نشان داد که توسعه این صنعت نیازمند رویکردی چندوجهی است؛ به طوری که عوامل مدیریتی و برنامه‌ریزی به عنوان محور اصلی، با تأثیر بر سایر عوامل، نقش کلیدی ایفا می‌کنند. همچنین، عوامل فرهنگی-اجتماعی، اقتصادی، بازاریابی، زیرساختی و محیطی نیز به طور قابل توجهی در این فرایند دخیل هستند. در کنار این عوامل کلان، زیرشاخص‌های اقلیم مناسب، جذب سرمایه‌های خارجی و مشارکت اجتماعی به عنوان محرک‌های اصلی توسعه گردشگری ورزشی در خوزستان شناسایی شده‌اند. این نتایج، نقشه راهی کاربردی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان فراهم می‌کند تا با تمرکز بر این عوامل کلیدی، زمینه‌های رشد پایدار و رونق گردشگری ورزشی را در استان فراهم آورند.

گردشگری شهری

3.بررسی و شناسایی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی موثر در جذب گردشگری (مورد مطالعه: شهر ملکان)

دوره 5، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 28-41

فریبا اسفندیاری درآباد، سونیا ذوالقدر خزینه جدید، بهروز نظافت تکله

چکیده زمینه و هدف: امروزه صنعت گردشگری به عنوان بخش مهم و اصلی در اقتصاد جهانی به شمار می‌رود و یکی از زمینه‌های مهم این صنعت توریسم طبیعت‌گرا یا اکوتوریسم است. سهم اکوتوریسم از صنعت گردشگری بسیار بالا و دارای جایگاه مهمی می‌باشد. هدف پژوهش حاضر تجزیه و تحلیل ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئوموفولوژیکی موثر در جذب توریسم در شهر ملکان استان آذربایجان شرقی می‌باشد.
روش‌شناسی: در این پژوهش از دو روش کوبالیکوا و فیولت جهت ارزیابی پتانسیل ژئوتوریستی استفاده شده است. در روش کوبالیکوا بر ‌ارزش‌های علمی و ذاتی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و سـایر ارزش‌ها تأکید دارد. مدل فیولت نیز بر اساس شاخص‌های طبیعی و انسانی مناطق را از نظر نرخ مدیریتی و نرخ گردشگری ارزیابی می‌کند. مناطق مورد بررسی در این پژوهش قلعه بختک لیلان، منطقه گردشگری شورسو، چشمه آب معدنی آرپادرسی، زیارتگاه علی بلاغی، کمپ پارک جنگلی، دره گاومیش ئولن می باشد.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج حاصله از ارزیابی مدل کوبالیکوا نشان داد که چشمه آب معدنی آرپادرسی با کسب امتیاز 11 بیشترین امتیاز را در بین مناطق مورد مطالعه به‌خود اختصاص داده است. براساس نتایج ارزیابی در مناطق مورد مطالعه منطقه ژئوتوریستی قلعه بختک لیلان با کسب امتیاز 75/6 در بین مناطق مورد بررسی دارای کمترین امتیاز است که این امر مستلزم توجه به این منطقه جهت توسعه است. هم‌چنین نتایج حاصل از مدل فیولت نیز نشان داد که در بین مناطق مورد مطالعه، منطقه کمپ پارک جنگلی با کسب مجموع امتیاز از همه زیر شاخص‌ها با مقدار عددی 13بیش‌ترین امتیاز را به‌خود اختصاص داده است. هم‌چنین منطقه دره گاومیش ئولن با کسب کم‌ترین امتیاز با مدادر عددی 25/8 در بین مناطق مورد بررسی از توانمندی کم‌تری برخوردار است. براساس نتایج حاصله از نرخ مدیریتی این نتایج حاصل شد که پارک جنگلی و دره ئولن از نظر حفاظتی در شرایط خوب و مناسب قرار دارد و از نظر نرخ گردشگری منطقه شورسو با کسب بیشترین امتیاز از شرایط خوبی برخورداراست. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد کمپ پارک جنگلی و چشمه آب معدنی آرپا دره‌سی قابلیت‌های زیادی را در جذب توریسم به خود اختصاص داده‌اند. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آینده برای ارزیابی پتانسیل‌های ژئوتوریستی مناطق حفاظت شده منطقه ملکان از مدل‌های سرانو-گونزالز-تروبا برای بررسی دقیق‌تر استفاده گردد.

گردشگری شهری

8.برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه گردشگری آبی در خوزستان (با تأکید بر سازه‌های آبی)

دوره 5، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 100-114

هوشنگ مرادی، مهدی زینی وند، سید محمد علی موسوی علیزاده

چکیده زمینه و هدف: گردشگری یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی و توسعه جوامع معاصر است. گردشگری را ابزاری برای تحرک اقتصاد حاشیه­ای، ترویج و توسعه از طریق ایجاد اشتغال و درآمد تعریف کرده­­اند که در طول چند دهه گذشته به‌شدت گسترش‌یافته است. یکی از جذاب‌ترین شاخه‌های صنعت گردشگری که در سال­های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته، گردشگری آبی است.
روش بررسی:  هدف این مطالعه بررسی، امکان‌سنجی و تحقق­بخشی چشم‌انداز توسعه گردشگری و ارائه راهبردهای کلان و پتانسیل‌یابی سازه‌های آبی جهت توسعه گردشگری آبی است. نوع تحقیق حاضر ازلحاظ هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، پیمایشی مبتنی بر مطالعات میدانی (پرسشنامه­ای) است. جامعه آماری این پژوهش شامل 376 نفر از مدیران و متخصصین دانشگاهی در حوزه گردشگری، علوم آب و برنامه­ریزی شهری است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب‌شده است. برای تحلیل علمی از مدل ترکیبی تحلیل استراتژیک SWOT و همچنین آزمون آماری T در نرم‌افزار SPSS استفاده‌شده است.
یافته ها و نتیجه گیری:  نتایج به‌دست‌آمده از تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نشان می­دهد که در وضع موجود بیشترین امکان تحقق‌پذیری مربوط به شاخص­های زیست‌محیطی و اجتماعی- اقتصادی است؛ یافته­های پژوهش بیانگر رابطه مثبت و معنادار بین گردشگری آبی و توسعه پایدار منطقه موردمطالعه است؛ چنانکه با سطح معناداری 000/0 و اطمینان 99 درصد؛ به ترتیب و به­طور میانگین در شاخص­های زیست‌محیطی (1/3)، اجتماعی- فرهنگی (9/2) و اقتصادی (9/2) بیشترین تأثیر مثبت و مطلوب، اما در بُعد شاخص­های هیدرولیکی (8/2) کمترین تأثیر را داشته است. نتایج به‌دست‌آمده بر مبنای مدل استراتژیک سوات که عوامل داخلی؛ نقاط قوت و ضعف و عوامل خارجی؛ فرصت‌ها و تهدیدها می‌باشد. با توجه به امتیازبندی گویه­های موجود در تحقیق مجموع امتیاز عوامل داخلی 83/2 (قوت‌ها 023/1 و ضعف‌ها 81/1) و عوامل خارجی 03/3 (فرصت‌ها 35/1 و تهدیدها 68/1) به‌دست‌آمده است؛ بنابراین بهترین استراتژی و راهبرد تحقق الگوی گردشگری آبی در منطقه موردمطالعه، راهبرد تهاجمی SO یا تقویت و استفاده از فرصت‌های بیرونی با تمرکز بر نقاط قوت می­باشد. یافته­ها این پژوهش می­تواند برای طراحی سیاست­های توسعه و گسترش برنامه­ریزی در آینده استان خوزستان استفاده شود؛ و به تدوین شیوه­نامه اجرایی فعالیت­های گردشگری و تفریحی در زمینه منابع آب و تأسیسات آبی ابلاغ‌شده از سوی وزارت نیرو به دستگاه اجرایی مرتبط کمک کند.

گردشگری شهری

17.ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان هیر در جهت توسعه اقتصادی

دوره 5، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 245-259

عبدالرحیم هاشمی دیزج، بهروز نظافت تکله، سایه عبیدی حمل اباد، نگین شیرزادی

چکیده زمینه و هدف: زمین‌گردشگری گونه‌ای از گردشگری است که مبتنی بر پدیده‌ها و چشم‌اندازهای زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی است و در دهه‌های اخیر با هدف توسعه اجتماعی-اقتصادی مقصدهای زمین‌گردشگری گسترش پیدا کرده است. هدف از این پژوهش ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان هیر در جهت توسعه اقتصادی است.
روش‌شناسی: ماهیت این پژوهش توصیفی-تحلیلی- کاربردی بوده و برای بررسی پتانسیل‌های زمین‌گردشگری منطقه هیر، از مدل‌های رینارد که ژئومورفوسایتها را بر اساس سه ارزش علمی، افزوده و ترکیبی، موردبررسی قرار می‌دهد؛ مدل فیولت که مبتنی بر چهار معیار منشأ شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی است؛ و درنهایت مدل کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی تأکید دارد استفاده‌شده است.
یافته‌ها و نتایج: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از مدل رینارد پل معلق هیر با کسب میانگین امتیاز 7/0 در زیر شاخص ارزش‌ علمی، 39/0 در زیرشاخص ارزش افزوده و 74/0 در زیرشاخص ارزش ترکیبی، دارای توانمندی زمین‌گردشگری بالایی بوده و در رتبه برتر قرار دارد. هم‌چنین پل معلق هیر بر اساس مدل ارزیابی فیولت در نرخ مدیریتی و گردشگری به ترتیب با مقادیر 65/0 و 61/0 از قابلیت‌های متنوعی جهت شناساندن منطقه برای گردشگران داخلی و خارجی برخوردار است. هم‌چنین نتایج حاکی از آن است بر اساس مدل کوبالیکوا پل معلق هیر با کسب مجموع امتیاز 75/8 در بین ژئوسایت‌های موردمطالعه از ارزش زمین‌گردشگری بالایی برخوردار بوده و گردشگران زیادی را به این منطقه جذب نموده است. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود پل معلق شیشه‌ای شهرستان هیر دارای پتانسیل‌ها و قابلیت‌های متنوع زمین‌گردشگری و ژئومورفولوژیکی در منطقه بوده و از لحاظ جذب توریست به منطقه و افزایش توان اقتصادی در رتبه برتر قرار دارد. بنابراین پیشنهاد می‌شود با استفاده از گردشگری مجازی و آنلاین و هم‌چنین شناساندن مناطق مختلف این شهرستان به گردشگران، مقدمات جذب توریست داخلی و خارجی به این منطقه فراهم شود.

گردشگری شهری

24.ارزیابی توانمندی‌های ژئوتوریستی اشکال کارستی با استفاده از روش رینارد ( مطالعه موردی: شهرستان آذرشهر)

دوره 5، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 381-400

بیوک فتحعلی زاده، موسی عابدینی، نسرین حسن زاده

چکیده زمینه و هدف: ژئومورفوسایت­ها، یکی از مفاهیم جدید در مطالعات گردشگری هستند که بر مکان­های ویژه­ای که دارای ارزش­های علمی، اکولوژیکی، فرهنگی، زیبایی و اقتصادی هستند، تاکید می­کند. در سال­های اخیر ژئوتوریسم و ژئومورفوتوریسم به صورت مفهومی بسیار جذاب درآمده که طیف وسیعی از مردم با علاقه­های گوناگون و نیز دولت­ها، گروه­های زیست محیطی وگروه­های حفاظت و نگهداری را به خود جلب کرده است. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی توانمندی­های ژئوتوریستی اشکال کارستی شهرستان آذرشهر با استفاده از روش رینارد است.
روش‌شناسی: در این راستا با بهره­گیری از پیمایش میدانی، دو معیار اصلی شامل ارزش­علمی، ارزش­افزوده و ترکیبی مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این روش ارزش ­علمی متشکل از عیار حفاظتی، کمیابی، شاخص بودن و ارزش­های جغرافیای دیرینه و ارزش افزوده شامل ارزش­های فرهنگی، تاریخی، مذهبی، زمین­تاریخی و اقتصادی و ارزش ­ترکیبی، شامل ارزش­ جهانی، آموزشی، تهدیدات و اقدامات مدیریتی استفاده شد.
نتایج و یافته‌ها: براساس نتایج حاصل از پژوهش ژئومورفوسایت­های منطقه در معیارهای اصلی به ترتیب، ارزش­علمی (53/0)، ارزش­ترکیبی (47/0)و ارزش افزوده (34/0) و در زیرمعیارها ارزش ­آموزشی (79/0)، جغرافیای دیرینه و تاریخ­زمین (75/0) و تهدیدات (70/0)از بیش‌ترین امتیاز برخوردارند. از لحاظ توانمندی ژئوتوریستی پدیده­های مورد بررسی منطقه به ترتیب تراورتن­ها، چشمه­ها و غارها در سه معیار ارزیابی (ارزش علمی، ارزش ­افزوده، ترکیبی) بیش‌ترین توانمندی جذب گردشگر را دارند.

گردشگری شهری

نقش مبلمان شهری در انتخاب مقصد گردشگری(مطالعه موردی: شهرستان طالقان)

دوره 3، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 120-134

علی توکلان، سمیرا ارجمندی فر

چکیده زمینه و هدف: مبلمان شهری از جاذبه ها و تسهیلات رفاهی هستند که اساسا برای خدمت به شهروندان توسعه یافته اند و استفاده ی گردشگران از این تسهیلات می تواند به تداوم آنها کمک نموده و موجبات توسعه گردشگری را در آن شهرها فراهم نماید. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش مبلمان شهری در انتخاب مقصد گردشگری با نمونه موردی شهرستان طالقان می باشد.
روش بررسی: پژوهش از نوع توصیفی و تحلیلی بوده و به شیوه ی کتابخانه ای و میدانی انجام گرفته است. جامعه آماری گردشگران ورودی به منطقه بوده و برحسب فرمول کوکران به طور تصادفی 384 نفر انتخاب شده اند. روایی و پایایی پرسشنامه تایید شده و جهت تجزیه و تحلیل داده ها نیز از آزمون های آماری تی تک نمونه ای و نرم افزار spss استفاده شده است.
یافته ها و نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان می دهد مبلمان شهری و ارائه خدمات شهری مناسب و با کیفیت نقش بسیار مهمی در انتخاب مقصد گردشگری، و ایجاد رضایت در گردشگران ورودی به شهرهای مقصد گردشگری دارد. در ارتباط با شهرستان طالقان، این شهرستان می تواند با بازنگری در ساماندهی مبلمان شهری و هدفمند نمودن جانمایی مبلمان شهری در راستای افزایش جذب گردشگر بر جذابیت های خود افزوده و در جهت ایجاد محیطی جذاب ، جایگاه گردشگری خود را در سطح منطقه ارتقا بخشد.

گردشگری شهری

تحلیلی بر آگاهی گردشگران از مقاصد گردشگری با تاکید بر استراتژی دهان به دهان (مطالعه موردی: شهر چابهار)

دوره 3، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 41-53

رحیم حیدری چیانه، داود حاتمی، زبیده پویش، حمیده حاتمی، رضا حاتمی

چکیده زمینه و هدف: گردشگری که در دنیای امروز آن را صنعت سبز می­نامند شیوه­ای برای انتقال فرهنگ و تمدن از یک جامعه به جامعه دیگر است؛ که در فرآیند آن اثرات مثبت اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، زیست­محیطی و فرهنگی فراوانی نهفته است. هر مقصد گردشگری محصولات و خدمات مختلفی را برای جذب گردشگران به آنان عرضه می­کند. موفقیت یک منطقه در صنعت گردشگری تنها به وجود جاذبه­های منحصربه‌فرد محدود نمی­گردد بلکه عوامل مختلفی ازجمله میزان آگاهی و شناخت در خصوص آن جاذبه‌ها از اهمیت فراوانی برخوردار هست. هدف پژوهش حاضر  چگونگی میزان آگاهی مردم و گردشگران با جاذبه­های گردشگری و میزان شناخت آن­ها با جاذبه­ها و رابطه آن با تعداد دفعات بازدید از آن­ها است.  
روش بررسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده که با استفاده از مطالعه کتابخانه ای- اسنادی و میدانی صورت پذیرفته است. جامعه آماری شامل مردم شهر چابهار و گردشگرانی که برای بازدید به این شهر مراجعه کرده­اند می‌باشد؛ که با استفاده از روش تعیین حجم نمونه کوکران 382 نفر مورد مطالعه قرار گرفته­اند. اطلاعات میدانی پژوهش با ابزار پرسشنامه جمع‌آوری ‌شده و برای تحلیل داده‌ها از نرم­افزار SPSS19 و از آزمون همبستگی پیرسون برای آزمون فرضیه­ها استفاده ‌شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می­دهد که بین میزان شناخت و دفعات بازدید از جاذبه­ها و تمایل آن­ها به بازدید از جاذبه­ها رابطه معناداری وجود دارد؛ یعنی هر چه میزان شناخت و آگاهی از جاذبه­ها بیش­تر باشد میزان بازدید آن­ها از جاذبه­ها بیش­تر است؛ و همچنین نتایج نشان داد که بیش­ترین نحوه آشنایی افراد با جاذبه­های این شهر از طریق تبلیغات دهان‌به‌دهان بوده است با 7/53 درصد است.

گردشگری شهری

بررسی رابطه بین شاخص های امنیت اجتماعی و وفاداری گردشگران خارجی (مطالعه موردی: شهر شیراز)

دوره 3، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 84-100

محمدرضا شهریاری

چکیده زمینه و هدف: امنیت از اساسی ترین نیازها برای گردشگران است و نبود آن چالشی بزرگ برای جذب گردشگران به ویژه جهانگردان خارجی است. از آن جایی که هدف گردشگران از سفر به دست آوردن آرامش روحی و روانی است؛ فقدان امنیت اجتماعی موجب کاهش پذیرش گردشگران خواهد شد . هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین شاخص های امنیت اجتماعی بر وفاداری گردشگران خارجی در شهر شیراز است. 
روش بررسی: پژوهش کاربردی و روش انجام آن مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی است . در جهت گردآوری داده‌های مورد نیاز از روشهای اسنادی و میدانی(پرسشنامه) استفاده گردیده است. جامعه آماری ،گردشگران مراجعه کننده به شهر شیراز در سال 1398 بوده اند روش نمونه گیری از طریق روش تصادفی و از نوع خوشه ای چند مرحله ای بوده است. برای سنجش امنیت اجتماعی گردشگران از 43 گویه در قالب 4 شاخص استفاده شده است. همچنین تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش‌های آماری T ، ضریب هبستگی و روش تحلیل رگرسیون انجام شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان میدهد که 4 شاخص امنیت اجتماعی از نظر گردشگران در سطح بالاتر از حد متوسط قرار داشته و همچنین بین شاخص های امنیت اجتماعی همبستگی قوی و معنادار آماری وجود دارد. در پایان در بین عامل های وفاداری مولفه تجربه سفر با مقدار 319/0 بیشترین سهم را در بین دیگر عوامل وفاداری داشته است.