ناشر فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای 2783-0764 7 1 2025 03 04 Assessment and prioritization of the Water Security Index (WSI) in the Qarasu watershed sub-basins in Ardabil province 1.ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص امنیت آب (WSI) در زیرحوزه‌های آبخیز قره‌سو در استان اردبیل 1 12 216671 FA فریبا اسفندیاری درآباد استاد ژئومورفولوژی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0003-2565-8557 بهروز نظافت تکله دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0003-3171-1772 رئوف مصظفی زاده دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل ایران Journal Article 2025 01 01 Background and Objective: Water security as a comprehensive concept that encompasses the measurement of the achievement of various water resources management goals. In other words, water security is strongly influenced by many factors, including increasing urban population, economic development, changes in living standards, increasing water pollution, overexploitation of groundwater resources, and climate change. The purpose of the present study is to evaluate and prioritize the Water Security Index (WSI) in the Qarasu sub-basins in Ardabil province.<br />Methodology: In this study, hydrological (H), environmental (E), life (L) and ... indicators were used to estimate the water security index. In other words, the water security index uses the combination of the aforementioned indicators and normalization to assess the sustainability of the watershed.<br />Results and findings: The results of the environmental criteria assessment showed that the most rangeland is in sub-basin (17) with 19.33 percent, and in terms of forest land, the most is in sub-basin (7) with 60.92 percent, and the least rangeland is in sub-basin (11) with 0.04 percent, and forest land is in sub-basins (5, 11, 14) with 0.01 percent. The results of the life criteria assessment also showed that the most human development is in sub-basins (1, 4, 5, 11, 14, 15, 17, 24, 25) with a maximum score of 1. Finally, based on the results of combining the (H, E, L) indicators, the results of the Water Security Index (WSI) showed that the highest level of sustainability of the Qarasu-Samian watershed in terms of water security is related to sub-basin (1) with a value of 0.63, which indicates the sustainability of this sub-basin in the entire area of the Qarasu-Samian watershed. Also, the lowest level of water security sustainability of the watershed was assigned to sub-basin (21) with a value of 0.03, which indicates a very high weakness of the water security of the sub-basin in the entire area of the Qarasu-Samian watershed.<br />Conclusion: Therefore, it is concluded that the higher the sub-basins are in terms of hydrological, environmental and life indicators, the higher the watershed will be in terms of sustainability and water security. Finally, it is suggested that in future studies, more tests, indicators and new methods should be used to assess the water security of the watershed. زمینه و هدف: امنیت آبی به‌عنوان مفهومی جامع که سنجش میزان دست‌یابی به اهداف مختلف مدیریت منابع آب را در بر می‌گیرد. به‌عبارتی امنیت آب شدیدأ تحت تاثیر عوامل بسیاری از جمله، افزایش جمعیت شهرنشینی، توسعه اقتصادی، تغییرات در استاندارد زندگی، افزایش آلودگی آب، برداشت بیش از اندازه از منابع آب‌های زیرزمینی و تغییرات آب و هوای است. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص امنیت آب (WSI) در زیرحوزه‌های آبخیز قره‌سو در استان اردبیل است.<br />روش‌شناسی: در این پژوهش از شاخص‌های هیدرولوژی (H)، محیط‌زیستی (E)، زندگی (L) و ... جهت برآورد شاخص امنیت آب استفاده شد. به‌عبارتی شاخص امنیت آب از تلفیق شاخص‌های مذکور و نرمال نمودن جهت ارزیابی پایداری حوزه آبخیز استفاده می‌کند.<br />نتایج و یافته‌ها: نتایج حاصله از ارزیابی معیار محیط‌زیستی نشان داد که بیش‌ترین اراضی مرتعی مربوط به زیرحوزه (17) با مقدار 33/19 درصد و از نظر اراضی جنگلی بیش‌ترین مقدار به زیرحوزه (7) با 92/60 درصد اختصاص دارد و کم‌ترین میزان اراضی مرتعی به‌ترتیب به زیرحوزه‌ (11) با مقدار 04/0 و اراضی جنگلی مربوط به زیرحوزه‌های (5، 11، 14) با مقدار 01/0 است. نتایج حاصله از ارزیابی معیار زندگی نیز نشان داد که بیش‌ترین توسعه انسانی در زیرحوزه‌های (1، 4، 5، 11، 14، 15، 17، 24، 25) با حداکثر امتیاز 1 می‌باشد. درنهایت براساس نتایج حاصله از تلفیق شاخص‌های (H, E, L)، نتایج شاخص امنیت آب (WSI) نشان داد که بیش‌ترین میزان پایداری حوزه آبخیز قره‌سو سامیان از نظر امنیت آب مربوط به زیرحوزه (1) با مقدار 63/0 است که نشان از پایداری این زیرحوزه در کل سطح حوزه آبخیز قره‌سو سامیان است. هم‌چنین پایین‌ترین سطح پایداری حوزه از نظر امنیت آب نیز به زیرحوزه (21) با مقدار 03/0 اختصاص یافت که نشان از ضعف بسیار بالایی امنیت آب زیرحوزه در کل سطح حوزه آبخیز قره‌سو سامیان است.<br />نتیجه‌گیری: بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که هرچه زیرحوزه‌ها از نظر شاخص‌های هیدرولوژی، محیط‌زیستی و زندگی در سطح بالایی قرار بگیرند حوزه از پایداری و امنیت آب بالا برخوردار خواهد شد. درنهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی از آزمون‌ها، شاخص‌های بیش‌تر و روش‌های جدیدی جهت ارزیابی امنیت آب حوزه آبخیز استفاده گردد. http://www.srds.ir/article_216671_cc39b4783dfbd9a5c42d5c6c5bccebfe.pdf