ناشر فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای 2783-0764 7 1 2026 05 22 Investigating the Effect of Construction of Subway System on Land Supply Pattern (Case Study: Golshahr Metro Station, Karaj) بررسی تاثیر احداث شبکه مترو بر الگوی عرضه زمین (مطالعه موردی: ایستگاه 45 متری گلشهر کرج) 429 453 227296 FA امیرهوشنگ رجبی کلوانی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری ،واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران. 0000-0001-7490-7447 اسماعیل نصیری هنده خاله دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر دانشگاه گیلان،رشت،ایران شاه بختی رستمی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور، تهران ایران Journal Article 2024 12 30 Background and Objective: Metro, as one of the main infrastructures of the city, can have a significant impact on the urban development system. The present study also seeks to investigate the effects of constructing a metro network on the land supply pattern (case study: 45-meter Golshahr station, Karaj) because the metro public transportation system is one of the most efficient forms of public transportation in today's cities. Methodology: The present study has been evaluated in the form of two parts: inferential statistics and multi-criteria decision-making. The pattern governing the research is strategic in terms of approach; cognitive in terms of nature; applied in terms of purpose; descriptive-analytical in terms of method; cross-sectional in terms of time; and quantitative and qualitative in terms of data type. Considering the research questions, which are of the cause-effect type, four hypotheses were introduced. The statistical population of the study includes residents of the Golshahr neighborhood of Karaj, and the Cochran formula was used to determine the sample size using an online calculation method, and it was determined as 384 people. Also, 20 experts were consulted for the multi-criteria decision-making section. Results and Findings In the first step, the importance of the criteria of building and space quality, accessibility, desirability of environmental landscapes, economic benefit, and land value were determined and ranked based on the votes of citizens living in the Golshahr neighborhood of Karaj. Based on the Likert spectrum coefficient and identification of the indicators affecting them, the criterion of space and building quality was ranked first, which is due to the importance of the indicators of "overall satisfaction with infrastructure facilities and neighborhood relations" in the Golshahr neighborhood; while the index of the impact of the metro on commercial use is also of the greatest importance from the perspective of the respondents. Also, examining the hypotheses using a one-sample t-test showed that in the four aforementioned criteria, the positive effect of the construction of a 45-meter metro station on the surrounding areas can be seen in the Golshahr neighborhood of Karaj. In the next step, the elements affecting the integration of the effectiveness of public transport systems and related land areas and uses were evaluated using the Analytic Hierarchy Process technique to prioritize criteria and indicators. Based on the results, transport, economic, social and environmental criteria are of the highest to lowest importance, respectively. زمینه و هدف : مترو، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺷﻬر میتواند تاثیرات شگرفی در نظام ﺗﻮﺳﻌﺔ ﺷﻬﺮی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر ﻧﯿﺰ در پی آن اﺳت ﺗﺎ به بررسی اثرات احداث شبکه مترو بر الگوی عرضه زمین (مطالعه موردی:ایستگاه 45 متری گلشهر کرج) بپردازد چرا که ﮐﻪ سیستم حمل‌ونقل عمومی مترو یکی از ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮﯾﻦ اشکالﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻋﻤﻮﻣﯽ در ﺷﻬﺮﻫﺎی اﻣﺮوزی است. روش شناسی: ﭘﮋوﻫﺶ حاضر در قالب دو بخش آمار استنباطی و تصمیم‌گیری چندمعیاره مورد ارزیابی قرار گفته است. الگوی حاکم بر پژوهش به لحاظ رویکرد، راهبردی؛ از نظر ماهیت، شناختی؛ به لحاظ هدف، کاربردی؛ از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی؛ به لحاظ زمان، مقطعی؛ و از نظر نوع داده، کمی و کیفی است. با توجه به پرسش‌های پژوهش که از نوع علی ـ معلولی هستند، چهار فرضیه‌ معرفی ‌شدند. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان محله گلشهر کرج است و برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران به شیوه محاسبه آنلاین استفاده شد و به تعداد 384 نفر تعیین گردید. همچنین برای بخش تصمیم‌گیری چندمعیاره با 20 متخصص رایزنی شد. نتایج و یافته‌ها: در گام نخست به تعیین و رتبه‌بندی اهمیت معیارهای کیفیت بنا و فضا، دسترس‌پذیری، مطلوبیت منظره‌های محیطی، بهره اقتصادی و ارزش زمین با استناد به آرای شهروندان ساکن در محله گلشهر کرج پرداخته شده و براساس ضریب طیف لیکرت و شناسایی شاخص‌های اثرگذار بر آن‌ها، معیار کیفیت فضا و بنا در رتبه نخست قرار گرفت که ناشی از اهمیت شاخص‌های "رضایتمندی کلی از تأسیسات زیربنایی و روابط همسایگی" در محله گلشهر است؛ ضمن آنکه شاخص تأثیر مترو بر کاربری تجاری نیز دارای بیشترین اهمیت از نگاه پاسخگویان است. همچنین بررسی فرضیه‌ها با استفاده از آزمون تی تک‌نمونه‌ نشان داد که در چهار معیار مذکور، در محله گلشهر کرج می‌توان به اثر مثبت احداث ایستگاه متروی 45 متری بر عرصه‌های پیرامونی پی برد. در گام بعد، عناصر اثرگذار بر یکپارچگیِ اثربخشیِ سامانه‌های حمل‌ونقل همگانی و عرصه‌های زمین و کاربری‌های مرتبط، با استفاده از تکنیک فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی برای اولویت‌بندی معیارها و شاخص‌ها، مورد ارزیابی قرار گرفتند. براساس نتایج، معیارهای حمل‌ونقل، اقتصادی، اجتماعی و محیطی به ترتیب دارای بیشترین تا کمترین اهمیت هستند.

http://www.srds.ir/article_227296_b408f50c19807de018681459a4e517c8.pdf