فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

واکاوی پیشران­های مؤثر مدیریت بحران آب شهری از منظر پایداری(مطالعه موردی: شهر ایلام)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

عظیم علی شائی 1
داریوش جهانی 2
روح الله ارشادی 3
سیامک اصلانی 4

1 استادیار، گروه جغرافیا؛ دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نو.، تهران، ایران

2 استادیار، گروه جغرافیا؛ دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران. تهران.ایران

4 گروه آب و هواشناسی کاربردی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اردبیل؛ اردبیل، ایران

چکیده
زمینه و هدف: مدیریت بحران آب در شهرهای خشک و نیمه‌خشک، از جمله ایلام، به دلیل محدودیت منابع، افزایش جمعیت شهری و تغییرات اقلیمی، یکی از چالش‌های حیاتی و پیچیده محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل نقش و تأثیرگذاری کنشگران، همگرایی اهداف و پیشران‌های کلیدی مدیریت بحران آب، از رویکرد تحلیلی–اکتشافی مبتنی بر مدل مکتور بهره برده است.
روش شناسی: در این مطالعه، ترکیبی از روش‌های کیفی و کمّی به کار گرفته شد؛ مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه آب، محیط‌زیست، مدیریت شهری و حکمرانی محلی، به شناسایی کنشگران و اهداف کلان و خرد مدیریت بحران آب منجر شد و داده‌های کمی از طریق ماتریس‌های اثرگذاری- وابستگی و همگرایی اهداف تکمیل گردید.
یافته‌ها و نتایج: یافته‌ها نشان داد که شبکه مدیریت بحران آب ایلام دارای سلسله‌مراتب روشن و نقش‌های مشخص کنشگران تابع، میانجی و راهبردی است. مصرف‌کنندگان شهری نقش تابع و محدود دارند، شرکت‌های اجرایی میانجی و هماهنگ‌کننده هستند و استانداری ایلام و مدیریت منابع آب، نقش راهبردی و تعیین‌کننده دارند. نقشه فاصله خالص میان اهداف نشان‌دهنده همگرایی بالا میان اهداف قانونی، اجرایی و مشارکتی است و نقشه فاصله خالص میان کنشگران امکان شناسایی ائتلاف‌های بالقوه و نقاط تعارض را فراهم می‌کند. بر اساس این نتایج، هماهنگی میان کنشگران، اولویت‌بندی اهداف کلیدی، تقویت مشارکت مردمی و بهره‌گیری از نقش میانجی کنشگران اجرایی به عنوان راهکارهای مؤثر برای مدیریت بحران آب در ایلام پیشنهاد می‌شود. یافته‌ها علاوه بر ارائه چارچوب تحلیلی دقیق، می‌تواند راهنمای عملیاتی برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری پایدار منابع آب در سایر مناطق مشابه باشد.

کلیدواژه‌ها

مدیریت بحران آب
پیشران ها
پایداری آب
آینده پژوهی
ایلام
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of the Driving Forces Influencing Urban Water Crisis Management from a Sustainability Perspective (Case Study: Ilam City)

نویسندگان English

Azim Alishaei 1
Dariush Jahani 2
Rouhollah Ershadi 3
Siamak Aslani 4
1 Assisstant Professor, Department of Geography, Faculty of Humanities, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 Assisstant Professor,Department of Geography,Faculty of Humanities,Payame Noor University,Tehran, Iran.
3 Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tehran, Iran
4 Department of Applied Climatology, Faculty of Humanities, University of Ardabil, Ardabil, Iran
چکیده English

Background and Objective: Water crisis management in arid and semi-arid cities, including Ilam, is considered one of the critical and complex challenges due to resource limitations, increasing urban population, and climate change. This study uses an exploratory-analytical approach based on the Mactor model to identify and analyze the role and impact of actors, convergence of goals, and key drivers of water crisis management.
Methodology: In this study, a combination of qualitative and quantitative methods was used; semi-structured interviews with experts in the fields of water, environment, urban management, and local governance led to the identification of actors and macro- and micro-goals of water crisis management, and quantitative data was supplemented through impact-dependency matrices and convergence of goals.
Results and Findings: The findings showed that the Ilam water crisis management network has a clear hierarchy and specific roles of subordinate, intermediary, and strategic actors. Urban consumers have a subordinate and limited role, executive companies are mediators and coordinators, and Ilam Governorate and Water Resources Management have a strategic and determining role. The net distance map between goals indicates high convergence between legal, executive, and participatory goals, and the net distance map between actors allows for the identification of potential coalitions and points of conflict. Based on these results, coordination between actors, prioritization of key goals, strengthening public participation, and utilizing the mediator role of executive actors are suggested as effective solutions for water crisis management in Ilam. In addition to providing a detailed analytical framework, the findings can be an operational guide for sustainable water resources planning and policymaking in other similar regions.

کلیدواژه‌ها English

Water crisis management
drivers
water sustainability
futures studies
Ilam
Abedini, A., Sarboland, M. S. and Nouri, A. (2025). Assessment and Presentation of the Optimal Model in Water-Sensitive Cities. Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies (JSURDS), 6(1), 236-255. https://www.srds.ir/article_213885_ef0c84edfb3bbd8bdba9574be4d58de0.pdf(in Persian).
Ansari, Hossein, Armin Bostani, Alireza Tabatabaei, Majid Foruzesh (2017), Study of consumption management and estimation of urban drinking water demand in Mashhad in the horizon of 1420 (Technical Note), Water and Sustainable Development, 4(1), pp. 125-132https://jwsd.um.ac.ir/index.php/article_29024_936e0cd610a7845f3bc0abd44d49c6a0.pdf(in Persian).
Brundtland, G. H. (1987). Our common future. Oxford University Press.
Dalin, C., Wada, Y., Kastner, T., & Puma, M. J. (2017). Groundwater depletion embedded in international food trade. Nature, 543(7647), 700–704. https://doi.org/10.1038/nature21403.
Ferdowsi .,panelAhmad ,  Piadeh , Farzad  ;Behzadian  , Kourosh , Sayed-Farhad Mousavi ;Mohammad Ehteram (2024). Urban water infrastructure: A critical review on climate change impacts and adaptation strategies; Urban Climate;Volume 58, November 2024, 102132.
FAO. (2021). AQUASTAT main database. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/aquastat
Folke, C., Biggs, R., Norström, A. V., Reyers, B., & Rockström, J. (2016). Social–ecological resilience and biosphere–based sustainability science. Ecology and Society, 21(3), 41. https://doi.org/10.5751/ES-08748-210341
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman.
Geels, F. W. (2004). From sectoral systems of innovation to socio-technical systems: Insights about dynamics and change from sociology and institutional theory. Research Policy, 33(6-7), 897–920. https://doi.org/10.1016/j.respol.2004.01.015
Grigg, N. S. (2016). Integrated water resource management: An interdisciplinary approach. Palgrave Macmillan.
Hoekstra, A. Y., Buurman, J., & Van Ginkel, K. C. (2018). Urban water security: A review. Environmental research letters, 13 (5), 053002. Doi. 10.1088/1748-9326/aaba52 https://documents.worldbank.org/curated/en/228361468140407049/pdf/multi0page.pdf
Horton, C. C., S. Gilbertz, D. Hall & T. R. Peterson 2019. Negotiating the Democratic Paradox: Approaches Drawn from Governance Efforts on Yellowstone River. Frontiers in Communication, 4, 25.
Holling, C. S. (1978). Adaptive environmental assessment and management. Wiley.
IPCC. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the IPCC. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009157896.
Mahdipour, Mohammad, Zafari, Hassan (2015), Water Crisis Governance with Integrated Urban Management; National Conference on Future City, Integrated Urban Governance, Tehran, Iran. https://civilica.com/doc/2329878/(in Persian).
Moradifar, Mohammad Reza (2019), Study of the status of water crisis management with emphasis on sustainable urban development; Fourth Technology Development Forum and International Conference on New Findings in Civil Engineering, Architecture and Construction Industry of Iran, Tehran, Iran. https://civilica.com/doc/1222486/(in Persian).
Madhav, Sughosh; Abhishek Kumar Bhardwaj, Eugenia Valsami-Jones, Arun Lal Srivastav(2022), Urban Water Crisis and Management: Strategies for Sustainable Development; Elsevier, Tir 29, 1401 AP - Technology & Engineering - 620 pages
Madani, K. (2014). Water management in Iran: What is causing the looming crisis? Journal of Environmental Studies and Sciences, 4(4), 315–328. https://doi.org/10.1007/s13412-014-0182-z
Mitchell, M. (2009). Complexity: A guided tour. Oxford University Press.
Mousi-Kazemi, S. M., & Ali-Akbari, S. (2010). Analysis of socio-environmental sustainability of Ilam city with an emphasis on green space land-use distribution. Geography (Iranian Geography Association), 8(26), 23–40. [In Persian].
Nafiseh Far, Saeed; Heydarieh, Seyed Abdollah (1400), Designing a culture-building model for optimal drinking water consumption using a data-driven method, Social-Cultural Strategy, 10(38), pp. 39-64. https://iranjournals.nlai.ir/handle/123456789/849010(in Persian).
Nezam Doost, Naimeh (2016), Water crisis and sustainable water resources management solutions in the agricultural sector of the Mah-Valat plain, Master's thesis, Geography, University of Birjand.https://elmnet.ir/doc/10985498-71661(in Persian).
Rahimi Eyblou, A. M., Mousavi, M. N. and Soltani, N. (2025). Compilation of effective scenarios on the transition from water crisis in West Azarbaijan province with Spatial Planning Approach. Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies (JSURDS), 6(1), 50-67. https://www.srds.ir/article_213645_bf77552ce75a7d5d995378c853ad71c9.pdf(in Persian).
Sani, R. R., E. Prasojo & A. W. Atmoko (2019). A Model of Multi-Layered Collaborative Governance for the Management and Restoration of the Ciliwung Watershed Ecosystems. Pertanika Journal of Social Sciences and Humanities, 27, 217-239.
Sami, Erfan; Khalili, Saeed (2024), Water Crisis Management Using System Dynamics Approach (Case Study of Qom City); Journal: Elites of Science and Engineering, 9(3), pp. 39-51. https://elitesjournal.com/fa/page.php?rid=820(in Persian).
Pahl-Wostl, C. (2019). Governance of the water–energy–food security nexus: A multi-level coordination challenge. Environmental Science & Policy, 92, 356–367. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2018.11.017
UN-Habitat. (2020). Water and cities: Managing growing water challenges in urban areas. UN-Habitat.
UN-Water. (2023). United Nations World Water Development Report 2023: Partnerships and cooperation for water. UNESCO Publishing. https://www.unwater.org/publications/un-world-water-development-report-2023
UNESCO. (2022). United Nations World Water Development Report 2022: Groundwater – Making the invisible visible. UNESCO Publishing.
World Bank. (2021). Uncharted waters: The new economics of water scarcity and variability. World Bank Group.
Zanjani, A. (2020). Spatial analysis of social harms (Case study: Neighborhoods of Ilam city) [Master’s thesis]. Payam Noor University of Tehran Province, Pakdasht Center. [In Persian]
World Bank. (2023). Water in the Middle East and North Africa: Regional overview. World Bank Group.
WRI. (2023). Aqueduct Water Risk Atlas 2023. World Resources Institute. https://www.wri.org/aqueduct
فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 24
تابستان 1405
صفحه 518-539

  • تاریخ دریافت 23 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 04 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش 04 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 06 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما