فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

سنجش و بهینه سازی مسیرهای گردشگری با تکنیک VIKOR و AHP (مطالعه موردی: بافت قدیم شهر دزفول)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه کارشناسی ارشد

نویسندگان

الیاس مودت 1
میلاد ولی پور 2

1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول،دزفول، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول،دزفول، ایران

چکیده
گردشگری شهری اصطلاحی است که فعالیت­های مختلف گردشگری را توصیف می کند که در آن شهر مقصد اصلی و مکان مورد نظر است. امروزه صنعت گردشگری به عنوان یکی از صنایع برتر به سرعت در حال رشد و توسعه است. در ایران با وجود منابع غنی و فرصت های گردشگری، توجه کمی به صنعت گردشگری می‌شود. از آن­جا که توسعه پایدار به عنوان یک جریان ثابت از آن یاد می شود تغییرات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی برای افزایش سطح بهزیستی محیط زیست از جامعه، که به دنبال وحدت در مسائل اقتصادی، اجتماعی - فرهنگی و زیست محیطی است می باشد. توسعه پایدار، توسعه ای است که بتواند نیازهای نسل حاضر را بدون تخریب و یا آسیب رساندن به تامین نیازها و خواسته های نسل های آینده تامین نماید. بافت تاریخی دزفول از مهم ترین بخش های هویتی شهر محسوب می شود و پیدایش آن پیرو اطلاعات از ساختارهای اقلیمی و فرهنگی است. نواحی شهری که در گذشته مکانهای برجســته‌ای برای تولیدات بودند، امروزه به مراکز مصرف تبدیل شده اند. برای بسیاری از شهرها این تغییر نگرش به تاکید به روی صنعت گردشــگری به عنوان موتور رشد اقتصادی منتهی و در نتیجه، احیای اجتماعی و کالبدی بافت قدیم شــهری می‌شود. در واقع گردشــگری پایدار شهری رویکردی جدید در احیای این فضاها است. بافت قدیم شهر دزفول، با در بر گرفتن بازار قدیم شهر و در بر گرفتن عناصر تاریخی، نه تنها به اقتصاد پایدار شهر کمک نکرده بلکه به عنوان یک بخش ناکارآمد شهر را از توسعه پایدار دور کرده، لذا در ماهیت تحقیق حاضر کاربردی و از نظر روش تحقیق (توصیفی-تحلیلی-کتابخانه ای- میدانی) است که از طریق تکنیک VIKORو AHP به بررسی و شناخت عناصر گردشگری پایدار محله های 28 گانه بافت شهر دزفول پرداخته شد و براساس میزان مطلوبیت، نارضایتی و شاخص ویکور به رتبه بندی نهایی برای محله های بافت کهن دزفول اقدام شدکه هدف از این رتبه بندی شناسایی بهتر و دقیق تر محدوده مورد مطالعه برای سنجش و بهینه سازی مسیر گردشگری می باشد.  

کلیدواژه‌ها

بهینه سازی
مسیر گردشگری
تکنیک
بافت قدیم
دزفول

موضوعات

عنوان مقاله English

Measurement and Optimization of Tourist Routes with VIKOR and AHP Techniques (Case Study of the Old Texture of Dezful)

نویسندگان English

Elias Mavedat 1
Milad Valipour 2
1 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning,Jondi shapour university of technology Dezful, Dezful, Iran
2 Master student of Urban Design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Jondi shapour university of technology Dezful, Dezful,Iran
چکیده English

Urban tourism is a term that describes various tourism activities in which the city is the main destination and desired location. Today, the tourism industry as one of the top industries is growing and developing rapidly. Despite the rich resources and tourism opportunities in Iran, little attention is paid to the tourism industry. Since sustainable development is referred to as a steady stream, economic, cultural and social changes to increase the level of environmental well-being of society, which seeks unity in economic, socio-cultural and environmental issues. Sustainable development is a development that can meet the needs of the present generation without destroying or damaging the needs and wants of future generations. The historical context of Dezful is one of the most important parts of the city's identity and its origin follows information from climatic and cultural structures. Urban areas, which in the past were prominent places for production, have now become centers of consumption. For many cities, this shift in attitude leads to an emphasis on the tourism industry as the engine of economic growth and, consequently, to the social and physical revitalization of the old urban fabric. The old texture of Dezful, by including the old market of the city and including historical elements, not only did not help the sustainable economy of the city, but as an inefficient part of the city away from sustainable development. In fact, sustainable urban tourism is a new approach in revitalizing these spaces, so in the nature of the present research is developmental-applied and in terms of research method (descriptive-analytical-library-field) through the VIKOR and AHP techniques to study and recognize the elements of tourism. The 28 neighborhoods of Dezful texture were studied and based on the level of desirability, dissatisfaction and VIKOR index; we reached the final ranking for the old texture neighborhoods of Dezful. The purpose of this ranking is to better and more accurately identify the study area to measure and optimize the route of tourism.

کلیدواژه‌ها English

Optimization
Tourism Route
Technique
Old Texture
Dezful
حاتمی نژاد،حسین؛ شریفی، امیر(1394). بررسی نقش گسترش گردشگری شهری بر توسعه پایداری شهری ( نمونه موردی : شهر سنندج) ، گردشگری شهری ، دوره 2 ، شماره 1 ، 61-74.
خانقاهی، مجتبی زاده؛ رحمتی، ملایی علی؛ رحمتی ملایی، معصومه؛ شاهی پور، سونا (1394). تاثیر باز زنده سازی بافت تاریخی بر توسعه گردشگری ، فصلنامه علمی – پژوهشی جغرافیا ( برنامه ریزی منطقه ای ) ، دوره 6 ، شماره 1، 99-108.
سلمی، صدیقه ؛ محمدرضا، بسحاق(1396). شناسایی اثرات گردشگری و نقش آن در توسعه شهری کاشان ، فصلنامه علمی – پژوهشی مطالعات شهری ، دوره 7، شماره 25 ، 31-44.
شریفی، القلندیس بابک؛ مبصر سردرودی، آرزو؛ علیخانی، مرتضی؛ طالب پور، منصور (1396). اهمیت نگهداری و احیاء بافت­ها ی تاریخی و تاثیر آن در گردشگر ی و توسعه پایدار شهری؛ نمونه موردی شهرخامنه ، دوماهنامه پژوهش در هنر و علوم انسانی ، دوره 2، شماره3، 23-40.
شماعی، علی؛ موحد، علی؛ حسن پور میرصالح، رضا (1398). تحلیل نقش بازآفرینی بافت قدیم شهر اردکان در توسعه گردشگری شهری ، فصلنامه علمی ـ پژوهشی، دوره 9 ، شماره 34، 59-72 .
صدیق ارفعی فریبرز ، خواستی علی یزد ، قبایی آرانی محدثه ، میرزایی علی آبادی فاطمه ، بررسی رابطه ی بافت فرسوده ی شهری و گردشگری
ضرابی، اصغر؛ رضائی، مریم ( 1390). برنامه‌‌ریزی توسعه پایدار شهری ) مطالعه موردی: شهر بابلسر) ، شهر ، دوره 22، شماره 85،  17-13.
طرح منظر شهری بافت کهن دزفول (1391)، مهندسان مشاور چغازنبیل، دزفول.
عبدالهی، علی اصغر؛ غضنفرپور، حسین؛ بشر دوست، نسرین(1395). بررسی بافت فرسوده شهری با رویکرد توسعه گردشگری مورد شناسی : محله درب شازده " واقع در منطقه 8 شیراز"، جغرافیا و آمایش شهری– منطقه ای، دوره 6، شماره 21، 77-94.
کردوانی، پرویز ؛ مورد غفاری، ونوس (1390). توریسم و رویکرد نوسازی در طراحی بافت های تاریخی شهری مطالعه موردی : شهر اصفهان ، فصلنامه جغرافیایی سرزمین ، علمی – پژوهشی ، دوره 8 ، شماره 30 ، 19-31.
گزارش طرح تفصیلی شهر دزفول،( 1385)، شهرداری دزفول.
ملکی، سعید ؛الیاس، مودت، (1396)، مدلهای کاربردی در برنامه ریزی شهری ومنطقه ای، انتشارات راد نواندیش، تهران.
نجمی، سیمین، (1389) نقش گردشگری دو توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: دهستان لواسان کوچک، بخش لواسانات)، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال هفتم، شماره ۲۵، 81-92.
نعیما، غلامرضا ،(1385) دزفول شهر آجر، انتشارات میراث فرهنگی کشور، تهران.
نوری کرمانی، علی؛ ذوقی، ایوب؛ و غیره، (1388) گردشگری شهری و پیوند عملکردی آن با اکوتوریسم (مطالعه موردی: استان کردستان)، مجله علمی – پژوهشی فضای جغرافیایی، سال نهم، شماره 26، 137-156.
ویسی، هادی، (1396) بررسی سیاست‌گذاری صنعت گردشگری در قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره‌ی ۷، شماره ۲۵، 93-112.
Ashworth, G., & Page, S. J. (2011). Urban tourism research: Recent progress and current paradoxes. Tourism management, 32(1), 1-15.
Bagheri, M., Shojaei, P., & Khorami, M. (2018). A comparative survey of the condition of tourism infrastructure in Iranian provinces using VIKOR and TOPSIS. Decision Science Letters, 7(1), 87-102.
Blake, J. (1999). Overcoming the ‘value‐action gap’in environmental policy: Tensions between national policy and local experience. Local environment, 4(3), 257-278.
Blasco López, M. F., Recuero Virto, N., & San-Martín, S. (2019). The cornerstones of museum performance. A cross-national analysis. Museum Management and Curatorship, 34(2), 211-233.
Emas, R. (2015). The concept of sustainable development: definition and defining principles. Brief for GSDR, 2015.
Gârbea, R. V. (2013). Urban tourism between content and aspiration for urban development. Management & Marketing-Craiova(1), 193-201.
Ghafari, F., & Lahmian, R. (2016). The role of tourism industry in the management of sustainable urban development (Case study: coastal cities of Mazandaran province). International Journal of Humanities and Cultural Studies (IJHCS)​ ISSN 2356-5926, 1381-1391.
Giriwati, N., Homma, R., & Iki, K. (2013). Urban tourism: Designing a tourism space in a city context for social sustainability. The Sustainable City VIII (2 Volume Set): Urban Regeneration and Sustainability, 179, 1165.
Gómez, L. A. E., & Mancha, C.-L. (2018). El excursionismo cultural desde destinos turísticos urbanos a sitios patrimoniales: de Madrid a Toledo. Polígonos. Revista de Geografía, 30, 117-141.
Ismagilova, G., Safiullin, L., & Gafurov, I. (2015). Using historical heritage as a factor in tourism development. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 188, 157-162.
Lerario, A., & Di Turi, S. (2018). Sustainable urban tourism: Reflections on the need for building-related indicators. Sustainability, 10(6), 1981.
Rozati, S. H., Kazemzadeh, M., & Vaseghi, A. (2015). Sustainable Urban Development with Emphasis on Worn Out Texture Regeneration (Case Study: Isfahan, Iran). Current Urban Studies, 3(03), 241.
Ruetsche, J. (2006). Urban Tourism. Vinuesa, M. Á. T., & Torralba, L. T. (2010). Historic cities and tourism: functional dynamics and urban policy. The open Urban Studies Journal, 3(2), 47-57.
Yazdi, M. R. T., & Barazandeh, H. (2016). Identifying and ranking health tourism development barriers in Iran using fuzzy VIKOR method. Asian Social Science, 12(5), 54-63.
Zamfir, A., & Corbos, R.-A. (2015). Towards sustainable tourism development in urban areas: Case study on Bucharest as tourist destination. Sustainability, 7(9), 12709-12722.
Zhang, P. (2019). Tourism Value Evaluation of Urban Ancient Architecture. Current Urban Studies, 7(2), 157-169.

  • تاریخ دریافت 06 آبان 1399
  • تاریخ بازنگری 27 دی 1399
  • تاریخ پذیرش 29 دی 1399
  • تاریخ اولین انتشار 29 دی 1399
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1399

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما