فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

شناسایی راهبردها و اولویت بندی مکانیابی بهینه سکونتگاههای روستاهای استان آذربایجان شرقی ( مطالعه موردی روستای باشسیزکوه)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

علی اکبر سرمدی 1
سید امیرحسین گرکانی 2
بهناز رحیمی 3
سجاد امیری 4
حسین زینتی فخرآباد 5

1 عضو هیئت علمی گروه مخاطرات زیست محیطی و بلایای جوی پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران

3 مرکز مطالعات توسعه روستایی، پژوهشکده سوانح طبیعی،تهران، ایران

4 عضو هیئت علمی مرکز مطالعات توسعه روستایی پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران

5 کارشناس پژوهشی مرکز مطالعات توسعه روستایی پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران

چکیده
زمینه و هدف: در دهه‌های اخیر، تحولات جمعیتی، اجتماعی و اقتصادی، به‌ویژه در مناطق روستایی، نیازمندی به یک نگاه کارآمد و مستدام به مسائل مسکن و توسعه سکونتگاه‌های روستایی را افزایش داده است. شناختن اصول مکان‌یابی بهینه در این حوزه امری حیاتی است که تأثیر مستقیم بر کیفیت زندگی اهالی روستاها و همچنین توسعه پایدار این مناطق دارد.
روش بررسی: این پژوهش باهدف شناسایی راهبردها و اولویت‌بندی مکان‌یابی بهینه سکونتگاه‌های روستایی، به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های این زمینه می‌پردازد. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی و در زمره مطالعات میدانی محسوب می‌شود و در راستای اولویت‌بندی از روش «تحلیل سلسله مراتبی» به‌عنوان یک شیوه در دسترس، برای مراجع تصمیم گیر درزمینه راهبرد دفاعی- امنیتی می‌پردازید، تا این مراجع از این روش برای اولویت‌بندی و تعیین راهبرد دفاعی- امنیتی استفاده نمایند،
یافته ها و نتیجه گیری: نتایج حاصله از بررسی این معیارها و زیر معیارها بر اساس مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی،‌ نشان از امتیاز نسبی مکان شماره یک نسبت به مکان شماره دو هست. مکان شماره یک به لحاظ طبیعی و مخاطرات طبیعی از پایداری بیشتری نسبت به مکان پیشنهادی شماره دو برخوردار است هرچند مکان شماره دو نیز دارای پایداری نسبی هست. مکان پیشنهادی شماره یک دارای امتیاز 0.523 و مکان پیشنهادی شماره دو امتیاز 0.481 است. لازم به ذکر است با توجه به مساحت کم مکان پیشنهادی شماره یک،‌ گروه کارشناسی مکان پیشنهادی شماره دو نیز جهت توسعه آتی روستا در نظر گرفته شود. بدین ترتیب پیشنهاد بر این است که ضمن تائید اولویت مکان شماره یک به‌عنوان سمت توسعه روستا در آینده، مکان پیشنهادی (سمت توسعه شماره دو) نیز به لحاظ طبیعی – اقتصادی - اجتماعی مورد تائید هست و ساکنین روستا به‌ویژه بخش‌های زاغه دار به آنجا انتقال داده می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

مکان یابی
جابجایی سکونتگاه
مخاطرات محیطی
سکونتگاه روستایی

موضوعات

عنوان مقاله English

Identifying the strategies and prioritizing the optimal location of settlements in the villages of East Azerbaijan province(Case study of Bashsizkoh village)

نویسندگان English

Ali Akar Sarmadi 1
Amir Hossein Garkani 2
Behnaz Rahimi 3
Sajad Amiri 4
Hossein Zinati fakhrabad 5
1 Faculty member of the Department of Environmental Hazards and Weather Disasters, Natural Disasters Research Institute, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Architecture and Urban Planning, Faculty of Architecture, Islamic Azad University, Tehran Center Branch, Tehran, Iran
3 Center for Rural Development Studies, Natural Disaster Research Institute, Tehran, Iran
4 Faculty member of the Center for Rural Development Studies, Natural Disaster Research Institute, Tehran, Iran
5 Research expert, Rural Development Studies Center, Natural Disaster Research Institute, Tehran, Iran
چکیده English

Background and Aim: In recent decades, demographic, social and economic changes, especially in rural areas, have increased the need for an efficient and sustainable look at housing issues and the development of rural settlements. Knowing the principles of optimal location in this field is a vital matter that has a direct impact on the quality of life of the villagers and also the sustainable development of these areas.
Methods:  With the aim of identifying strategies and prioritizing the optimal location of rural settlements, this research examines the challenges and opportunities of this field. The current research is applied in terms of its purpose and is considered among field studies, and in order to prioritize the "hierarchical analysis" method as an available method, it is used for decision-making authorities in the field of defense-security strategy, so that these authorities use this method for prioritizing and determining use the defense-security strategy.
Findings and Conclusion: The results of the examination of these criteria and sub-criteria based on the hierarchical analysis process model show the relative advantage of place number one compared to place number two. Place number one has more stability in terms of nature and natural hazards than proposed place number two, although place number two also has relative stability. The proposed place number one has a score of 0.523 and the proposed place number two has a score of 0.481. It should be mentioned that due to the small area of the proposed place number one, the expert group of the proposed place number two should also be considered for the future development of the village. In this way, the suggestion is that while confirming the priority of the number one place as the direction of village development in the future, the proposed place (development number two) is also approved from a natural-economic-social point of view, and the residents of the village, especially the slum areas, have moved there. be.

کلیدواژه‌ها English

Locating
settlement relocation
environmental hazards
rural settlement
  • آزادخانی،پاکزاد، سلیمانی،سمیه و امیدی،مهدی(1397)بررسی الگوی توسعه کالبدی ایلام شهر فضایی- با مدل آنتروپی شانون و هلدرن، فصلنامه مطالعات عمران شهری، دوره دوم، شماره چهارم، بهار، صفحه25-4
  • آستانه­انصاری،ساناز(1396)بررسی ویژگیهای اجتماعی و کالبدی نظام محلی بافت جدید شهری (محدوده مورد مطالعه:الهیه)، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری،به راهنمایی دکترهادی ایوانی،دانشگاه پیام نور مرکز مشهد
  • اسدالهی، شیوا (1383) ویژگی های شکلی و عملکردی میدان، ضمیمه ماهنامه شهرداریها شماره 67 (میدان و فضای شهری
  • بدری سیدعلی(1382) ارزیابی پایداری: مفهوم و روش، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 69، تابستان
  • بمانیان، محمدرضا,(1377) بررسی عوامل موثر بر شکل گیری ساختمانهای بلند در ایران، پایان نامه دکتری در گرایش معماری، دانشگاه تهران
  • دریک،خدیجه(1400)ارزیابی اثرات سیاست تراکم ساختمانی بر فضاهای شهری، فصلنامه مطالعات حقوق، دوره جدید. شماره 22. زمستان.صفحه93-79
  • دفترتدوین وترویج مقررات ملی ساختمان وزارت مسکن وشهرسازی(1384)مقررات ملی ساختمان ایران ، مبحث دوم،نظامات اداری، چاپ سوم ، نشر توسعه ایران، کتیبه
  • رهنمایی، محمدتقی (1382)مجموعه مباحث و روش های شهرسازی (جغرافیا)،مرکز مطالعات وتحقیقات معماری وشهرسازی ایران
  • رهنمایی، محمدتقی(1387)مجموعه مباحث وروشهای شهرسازی، جغرافیا،مرکز مطالعات وتحقیقات معماری وشهرسازی ایران، چاپ چهارم، انتشارات شهیدی.
  • شالین،کلود(1375)دینامیک شهری،ترجمه اصغرنظریان،انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد
  • شعله، مهسا(1387)تبیین مفهوم تراکم به عنوان ابزار شهرسازی در طرح های مسکن،فصلنامه مدیریت شهری، شماره 21 ،پاییز ، صفحه44-35
  • شورای عالی شهرسازی ومعماری(1369)مصوبات، ضوابط ومقرات افزایش تراکم وبلند مرتبه- سازی در شهرها
  • شورای عالی شهرسازی ومعماری کل کشور، وزارت مسکن وشهرسازی(1371) مصوبات منطقه بندی دانشگاه علم وصنعت ایران، چاپ پنجم
  • صادقیه، لیلا(1380) بلند مرتبه سازی به ویژه در امر مسکن، چرا، چگونه، کجا؟، انتشارات پرهام
  • عمرانی،منیره،معصومی،محمد تقی و نظم فر،حسین( 1398) بررسی ارتقا ظرفیت تراکمی شهر ارومیه با تحلیل توزیع فضایی تراکم های شهری، مطالعات ساختار و کارکرد شهری، شماره ی 21،سال6، زمستان، صفحه37-7
  • عیاده پور،حمید،صالحی،علی و فتیلی،صادق(1401)بررسی رابطه بین تراکم جمعیت و جرم شناسی در اهواز،تمدن حقوقی،شماره 13،دوره 5،زمستان،صفحه444-417
  • قندی حسین آباد،مهناز(1395)بررسی نقش برنامه ریزی کاربری اراضی در بهبود تاب آوری جوامع شهری در برابر زلزله (نمونه موردی:منطقه دو شهر مشهد)، پایان نامه جهت دریافت درجه ی کارشناسی ارشد رشته ی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، به راهنمایی دکتر محمد سلمانی مقدم،دانشگاه حکیم سبزواری
  • کاظمی، محمد(1374) اصلاح ونوسازی محلات قدیمی شهر، تجربه ی محله جماله اصفهان،مجموعه مقالات سمینار سیاست های توسعه مسکن، جلد دوم، وزارت مسکن وشهرسازی، تهران
  • کریمی مشاور،مهرداد،سجاد زاده،حسن و تروشه،حسین(1397)رابطه ارتفاع ساختمانهای بلند با سلامت روان شهروندان مطالعه موردی: مجتمع سعیدیه همدان فصلنامه مطالعات شهری،دوره نهم، شماره 33، زمستان، صفحه62-51
  • مدیریت آمار، فناوری وتحلیل اطلاعات شهرداری مشهد ( 1400)،شهرداری منطقه مشهد12، اطلاعات مناطق شهری
  • مرادی،پرویز(1383)تحلیل کالبدی – فضایی میدان هفتم تیر، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته شهرسازی، استاد راهنما دکتر غلام حسین مجتهد زاده، دانشگاه آزاد اسلامی ( واحد تهران مرکزی)
  • مرزبان،فهیمه، رفیعیان،مجتبی و سید الحسینی،سید مسلم(1397)پهنه بندی تراکم ساختمانی حوزه جنوب غربی شهر مشهد، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، شماره 23 .تابستان، صفحه346-333
  • مسعود،محمد،یزدانی،شیرزاد و بهزادفر،مصطفی(1399)گونه شناسی شیوه های پهنه بندی و تعیین تراکم ساختمانی مسکونی در طرح های جامع شهری ایران، فصلنامه مطالعات شهری،دوره نهم، شماره 34، زمستان، صفحه118-105
  • موسوی نیا،سیده فاطمه(1399)رابطه تراکم ادراک‌ شده، احساس امنیت و تعاملات اجتماعی، مقایسه دو گونه مسکن متراکم محصور و غیر‌محصور، فصلنامه مطالعات شهری،دوره نهم، شماره 34، زمستان،صفحه60-45
  • نعمت الهی،سیمین دوخت(1395)بررسی و تحلیل فروش مازاد تراکم ساختمانی نمونه موردی: کوی ولیعصر شهر تبریز، نشریه پژوهش و برنامه ریزی شهری، سال هفتم، شماره بیست و چهارم، بهار،صفحه42-23
  • نمکی، روح اله، عبداله زاده طرف،اکبر و ستاری ساربانقلی، حسن(1400)تأثیر مولفه های چیدمان فضا، کاربری زمین و ترافیک و شبکه معابر بر آلودگی هوای شهری (مورد مطالعه: شهر تبریز)، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، علمی – پژوهشی، سال هجدهم، شماره 70،تابستان،صفحه139-121
  • هدایت نژاد، محمود(1374) بهداشت روانی فرهنگی آپارتمان نشینی، دومین سمینار سیاست های توسعه مسکن در ایران
  • Dempsey, N. Brown, C., and Bramley, G(2012) The key to sustainable urban development in UK cities? The influence of density on social sustainability, Progress in planning, 77(3): 89-141
  • Van Eijk, G. (2012). Good neighbours in bad neighbourhoods. narratives of dissociation and practices of neighbouring in a problem place. Journal Urban Studies, 49 (14), 210-212.
  • Wood, L., Frank, L., & Giles-Corti, B (2010): Sense of community and its relationship with walkingand neighborhood design: Journal of Social Science &Medicine, 70

31.design.blog.i/30/07/1392.

  • تاریخ دریافت 22 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 10 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 20 اردیبهشت 1403
  • تاریخ اولین انتشار 22 اردیبهشت 1403
  • تاریخ انتشار 08 خرداد 1403

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما