فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

19.توان‌سنجی ظرفیت‌های زمین گردشگری در جهت جذب توریسم شهرستان کرج براساس مدل‌های کمّی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

آزاده اربابی سبزواری 1
حسن نظافت تکله 2
ندا شهباززاده 3

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی،گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه مقدس اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده
زمینه و هدف: ژئوتوریسم به بررسی ویژگی‌های زمین‌شناسی، مانند ساختارهای سنگی، فرآیندهای زمین‌ساختی، و پدیده‌های طبیعی نظیر غارها، چشمه‌ها و کوه‌ها می‌پردازد. این ویژگی‌ها می‌توانند در مطالعه حاضر هدف ارزیابی و توان‌سنجی ظرفیت‌های زمین گردشگری در جهت جذب توریسم شهرستان کرج براساس مدل‌های کمی (مطالعه موردی: روستاهای برغان، واریان، سنج کردان) است
روش‌شناسی: در این پژوهش از دو مدل کمی کوبالیکوا و فیولت که با علامت اختصاری ( (Kو (F)، نشان داده میشود استفاده شده است. در روش کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و افزوده تأکید دارد و با مقایسه زیرمعیارها به ارزیابی مناطق مورد مطالعه می‌پردازد. در مدل پارک ملی مناطق ژئوتوریستی را بر اساس چهار معیار منشأ شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی موردبررسی قرار می‌دهد
نتایج و یافته‌ها: نتایج حاصله از ارزیابی مدل زمین گردشگری کوبالیکوا نشان داد که روستایی زمین گردشگری برغان با کسب امتیاز مقدار 5/11 پتانسیل بالای را در جهت جذب گردشگر به خود اختصاص داده است. همچنین بر اساس نتایج در رده دوم روستای آبی واریان با کسب امتیاز 8 قرار دارد و علت اینکه نسبت به روستای برغان امتیاز کمتری را دریافت کرد دسترسی سخت و تنها راه آبی آن بود. و سومین منطقه از لحاظ گردشگری با امتیاز 6 روستای سنج کردان است. مدل فیولت نیز این نتایج حاصل شد که منطقه گردشگری برغان با امتیاز 75/10 بالاترین پتانسیل را در مناطق مورد مطالعه به خود اختصاص داده است. بر اساس نتایج در این مدل نیز نرخ مدیرتی و گردشگری برغان بسیار عالی برآورد شد. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد براساس نتایج منطقه زمین گردشگری برغان نسبت به سایر مناطق مورد مطالعه قابلیت‌های مناسبی جهت توسعه گردشگری در سطح شهرستان کرج در استان البرز به خود اختصاص داده است. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی برای ارزیابی مناطق مورد مطالعه از قابلیت‌های هوش مصنوعی نیز استفاده گردد.

کلیدواژه‌ها

توان‌سنجی
ظرفیت
ژئوتوریسم
مدل‌های کمی
شهرستان کرج

موضوعات

عنوان مقاله English

Evaluating the potential of geotourism to attract tourism in Karaj Township based on quantitative models

نویسندگان English

Azadeh Arbabi Sabzevari 1
Hasan Nezafat taklhe 2
Neda Shahbazzadeh 3
1 Associate Professor, Department of Geography, Faculty of Science, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Tehran, Iran.
2 PhD Student, Department of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Tehran, Iran.
3 Master's student in accounting, Ardabil Holy University, Ardabil, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Geotourism examines geological features, such as rock structures, tectonic processes, and natural phenomena such as caves, springs, and mountains. These features can be used in the present study to evaluate and quantify the capacities of tourism land in order to attract tourism in Karaj city based on quantitative models (case study: villages of Berghan, Varian, Sanj Kordan).
Methodology: In this study, two quantitative models, Kobalikva and Feullet, which are indicated by the abbreviations (K) and (F), have been used. In the Kobalikva method, which emphasizes more on scientific, educational, economic, conservation and additional criteria, and evaluates the studied areas by comparing sub-criteria. In the national park model, geotourism areas are examined based on four criteria: origin of formation, geographical distribution, tourism and accessibility.
Results and findings: The results of the evaluation of the Kobalikva geotourism model showed that the village of Berghan has a high potential for attracting tourists, with a score of 11.5. Also, according to the results, the water village of Varian is in second place with a score of 8, and the reason is that compared to the village of Burghan received a lower score due to difficult access and its only waterway. And the third region in terms of tourism with a score of 6 is the village of Sanj Kordan. The Violet model also showed that Burghan tourism region has the highest potential in the studied areas with a score of 75.10. Based on the results in this model, Burghan's management and tourism rate was estimated to be very excellent. Therefore, it is concluded that based on the results, Burghan's geotourism region has appropriate capabilities for tourism development in Karaj Township in Alborz Province compared to other studied areas. Finally, it is suggested that artificial intelligence capabilities be used in future studies to evaluate the studied areas.

کلیدواژه‌ها English

Capability measurement
capacity
geotourism
quantitative models
Karaj Township
اسفندیاری درآباد, فریبا , فاتحی, فاطمه , نظافت تکله, بهروز و قهرمانی, طاها . (1403). 12.پتانسیل‌سنجی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و مدیریت آن در استان خوزستان براساس روش‌های کمّی (مطالعه موردی: مناطق ژئوتوریستی شهرستان اندیمشک). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای, 5(3), 184-204.
اسفندیاری درآباد، ف، نظافت تکله، ب، حسن‌زاده، م، پاسبان، ا م. (1401)، ارزیابی و تحلیل توان گردشگری و رقابت‌پذیری استان اردبیل با استفاده از مدل پائوولوا و مدل دینامیکی هادزیک (مطالعه موردی: هیر، خلخال، سرعین)، فصلنامه مطالعات محیط زیست، دوره 7، شماره 3، صص 5201-5188.
اصغری سراسکانرود، ص، نظافت تکله، ب. (1399)، ارزیابی توان ژئوتوریستی و تحلیل رقابت‌پذیری مناطق ژئوتوریستی شهرستان سرعین، تحقیقات جغرافیایی، شماره 137، 203-194
حاضری نیری، ه، نظافت تکله، ب، جامی اودولو، م. (1403). بررسی و ارزیابی تاثیرگذاری ابعاد ژئوتوریسم بر توسعه اقتصادی در روستاهای شهرستان خلخال (مطالعه موردی: ماجولان، خوجین، کزج). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای. ().
خبازی، مصطفی؛ فهیمی‌فر، اصغر؛ اشتهاردیان، احسان‌اله؛ نوحه‌سرا، مریم؛ روحانی فرد، زهره. 1394. روش ارزیابی ژئوتوریسم چشمه های آبگرم به روش پرالونگ اصلاح شده (مطالعه موردی: آبگرم جوشان کرمان). نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی، جلد 5، شماره 3، صص 28-18.
خدایی، ی، گارگر، ب، سرور، ر، (1401)، گردشگری شهری رویکردی نو به سوی بازآفرینی شهری (مطالعه موردی شهر زنجان)، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، دوره 14، شماره 52، صص 81-49.
روستا، ع، (1401)، تبیین اثرات تجربه و انگیزش گردشگران در مناطق شهری بر رضایت و وفاداری گردشگران (مورد مطالعه: مناطق گردشگری کیش و قشم)، فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دوره 12، شماره 45، صص 228-211.
طاهرخانی، م، جهان تیغ‌مند، س، سلیمی سبحان، م ر. (1399)، اولویت‌بندی توان‌های زمین- گردشگری ژئوسایت‌ها (مطالعه موردی: الموت قزوین)، جغرافیا (فصلنامه علمی ـ پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیایی ایران)، سال 18، شماره 64، 119-106.
ملکی معصوم آباد، ل ا، نظافت تکله، ب. (1403). توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی روستاهای گردشگرپذیر شهرستان خلخال با استفاده از مدل‌های ژئوتوریستی (K.F.Z). جغرافیا و برنامه‌ریزی، (), -. doi: 10.22034/gp.2024.62249.3270
نجفی، ا.، احمدی دهرشید، پ. 1402. شناسایی پتانسیل‌های ژئوتوریسم و تدوین برنامه راهبردی در مسیر شکوفایی و توسعه ژئوتوریسم پایدار (مورد مطالعه: شهرستان دهگلان). فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، دوره 4، شماره 1، صص 127-148.
نظافت تکله, بهروز , اسفندیاری درآباد, فریبا , کرم, امیر و عبیدی حمل آباد, سایه . (1403). 10.توان سنجی قابلیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی در روستاهای گردشگرپذیر استان اردبیل. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای, 5(3), 151-172.
 
Adolfo Quesada, R. Lidia Torres, B. Maynor, A. Manuel Rodríguez, M. Gema Velázquez, E. Catalina Espinosa, V. Jaime, T. Hugo Rodríguez, B. 2021. Geodiversity, Geoconservation, And Geotourism In Central America. 11(1), 48; Pp 1- 16.
Bastida, F., et al. (2018). "Geotourism and sustainable rural development: A case study in Spain." Journal of Sustainable Tourism, 26(5), 789-805.
Bastida, F., et al. (2018). "Geotourism and sustainable rural development: A case study in Spain." Journal of Sustainable Tourism, 26(5), 789-805.
Data, K, Sarkar, S. 2022. Development of Geomatrix and Its Application on Geomorphosite Impact Assessment (GIA): an Innovative Approach Applied to Mama Bhagne Pahar, West Bengal, India, Geoheritage, 14, 32.
Feuillet, T & Sourp, E. 2011. Geomorphological Heritage of the Pyrenees National Park (France): Assessment, Clustering, and Promotion of Geomorphosites; Geoheritage, V 3, pp 151–162.
González, M. A., et al. (2019). "Geotourism: A new approach for sustainable development." Sustainable Development, 27(1), 1-12.
Kubalikova, L. and Kirchner, K. 2016. Geosite and Geomorphosite Assessment as a Tool for Geoconservation and Geotourism Purposes: A Case Study from Vizovicka Vrchovina Highland (Eastern Part of the Czech Requblic), Geoheritage, 12p.
Kumar, A.,  Kumar, R. (2021). "Geotourism as a driver of economic development in rural areas." International Journal of Tourism Research, 23(2), 345-356.
Kumar, A.,  Kumar, R. (2021). "Geotourism as a driver of economic development in rural areas." International Journal of Tourism Research, 23(2), 345-356.
Meyer, C., et al. (2019). "Geomorphology and its impact on geotourism: A global perspective." Geomorphology, 332, 91-101.
Meyer, C., et al. (2019). "Geomorphology and its impact on geotourism: A global perspective." Geomorphology, 332, 91-101.
Pérez, J.,  Llorente, M. (2020). "Sustainable management of geotourism: Challenges and opportunities." Tourism Management Perspectives, 35, 100-110.
Rafael Altoe, A. Kátia Leite, M. Wellington Francisco, S. 2022. New Approach on the Quantitative Assessment of Geotouristic Potential: A Case Study in the Northern Area of the Rio De Janeiro Cliffs and Lagoons Geopark Project.
Rafael Altoe, A. Kátia Leite, M. Wellington Francisco, S. 2022. New Approach on the Quantitative Assessment of Geotouristic Potential: A Case Study in the Northern Area of the Rio De Janeiro Cliffs and Lagoons Geopark Project.
Smith, J.,  Taylor, R. (2023). "Best practices for leveraging geotouristic potential in rural communities." Journal of Rural Studies, 60, 125-135.
Zhang, Y., et al. (2022). "Future trends in geotourism: Addressing climate change challenges." Tourism Management, 90, 104-117.

  • تاریخ دریافت 21 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 20 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 10 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 10 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما