فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

9.تبیین و ارزیابی میزان کیفیت فضاهای عمومی شهروندان ( مطالعه موردی: وضعیت سلامت روانی سالمندان منطقه2 شهرداری اردبیل)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

محمد حسن یزدانی 1
سمیرا سعیدی زارنجی 2

1 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده
زمینه و هدف: همزمان با رشد سریع شهرها و توسعه کالبدی آنها، گاهی شاهد افول کیفیت محیطی فضاهای شهری هستیم که خود باعث بروز بحرانهای مختلفی در زندگی شهری شده است. امروزه معضلات شهرنشینی طیف وسیعی از ناراحتیهای روانی چون: استرس، پرخاشگری، زودرنجی، افسردگی، بیحوصلگی و شکایات جسمانی را شامل می‌شوند بنابراین هدف پژوهش حاضر تبیین فضاهای عمومی شهر و نقش آن در سلامت روحی و روانی شهروندان شهر اردبیل می باشد.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی - تحلیلی و از جهت گردآوری داده‌ها اسنادی و پیمایشی است در این تحقیق جهت جمع‌آوری داده‌ها از دو پرسشنامه (محقق ساخته و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت) بهره گرفته شده است. جامعه آماری پژوهش سالمندان بالای 60 سال ساکن در منطقه 2 شهر اردبیل که تعداد آن( 10885) نفر بوده است. براساس فرمول کوکران حجم نمونه 371 پرسشنامه به دست آمده است برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و بررسی ارتباط بین عوامل کیفیت محیط شهری با میزان سلامت روان سالمندان از معادلات ساختاری و آزمون‌های آماری در محیط نرم افزار SPSS , Smart PLS استفاده گردید.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: براساس یافته های پژوهش آماره T  برای تمامی متغیرها بیشتر از (96/1) می باشد و در سطح اطمینال 95/. معنادار است و میزان ((AVE برای متغیر مشارکت اجتماعی(801/.)، متغیر حمل و نقل و دسترسی(821/.)، فضای بیرونی و ساختمان‌های عمومی(781/.) و ایمنی و سهولت(922/.) می‌باشد. در ارتباط با پاسخ سوال پژوهش می‌توان گفت ارتباط معناداری بین کیفیت فضای عمومی شهر و سلامت روحی و روانی سالمندان منطقه 2 شهر اردبیل وجود دارد. با اطلاعات جمع‌آوری شده در یافته‌های تحقیق مشخص شد که منطقه 2 شهر اردبیل از منظر اکثر ابعاد طراحی و برنامه‌ریزی نظیر مشارکت اجتماعی، دسترسی به حمل ونقل عمومی و فضاها، فضای بیرونی و ساختمان‌های عمومی و ایمنی و سهولت برای سالمندان مناسب نیست.

کلیدواژه‌ها

کیفیت فضا
فضای عمومی
سلامت روان
شهر سالمند
شهر اردبیل

موضوعات

عنوان مقاله English

Explaining and evaluating the quality of citizens' public spaces (case study: mental health status of the elderly in Region 2 of Ardabil Municipality)

نویسندگان English

Mohammad Hassan Yazdani 1
Samira Saeidi Zaranji 2
1 Professor, Department of Geography, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 PhD in Geography and Urban Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Simultaneously with the rapid growth of cities and their physical development, we sometimes witness the decline in the environmental quality of urban spaces, which has caused various crises in urban life. Today, urbanization problems include a wide range of psychological disorders such as: stress, aggression, irritability, depression, boredom, and physical complaints. Therefore, the purpose of the present study is to explain the public spaces of the city and its role in the mental and psychological health of the citizens of Ardabil
.Methodology:  The present study is applied in terms of its purpose, descriptive-analytical in nature, and documentary and survey in terms of data collection. In this study, two questionnaires (researcher-made and the World Health Organization Quality of Life Questionnaire) were used to collect data The statistical population of the study was the elderly over 60 years of age living in District 2 of Ardabil, which numbered (10,885) people. Based on the Cochran formula, a sample size of 371 questionnaires was obtained. Structural equations and statistical tests were used in the SPSS and Smart PLS software environment to analyze the data and examine the relationship between urban environment quality factors and the mental health of the elderly.Based on the research findings,
 Findings and Conclusion: the T-statistic for all variables is greater than (1.96) and is significant at a confidence level of (95.00). The AVE for the social participation variable is (801.00), transportation and access variable (821.00), outdoor space and public buildings (781.00), and safety and convenience (922.00). In relation to the answer to the research question, it can be said that there is a significant relationship between the quality of the city's public space and the mental health of the elderly in Region 2 of Ardabil. With the information collected in the research findings, it was determined that District 2 of Ardabil city is not suitable for the elderly in terms of most aspects of design and planning, such as social participation, access to public transportation and spaces, outdoor space and public buildings, and safety and convenience.

کلیدواژه‌ها English

Quality of space
Public space
mental health
Elderly city
Ardabil city

  • - آزاده، سیدرضا؛ محمدی، جمال؛ نشاط دوست، حمیدطاهر (1399). تحلیل ارتباط بین کیفیت کالبدی محیط‌های شهری و استرس درک شده از سوی شهروندان( نمونه موردی کلان شهر اصفهان)، نشر علمی مطالعات شهری،(10)، 112-99.  Doi: 104785/J011.2021.954.

    - پسندیده، یلدا؛ ودیعه، ساسان؛ ساعی ارسی، ایرج (1401 ) ارزیابی تاثیر شاخصهای کیفیت محیط زندگی بر سلامت اجتماعی)مورد مطالعه: شهروندان شهر مشهد(مجله علوم جغرافیایی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد)، 06 (55-85)، (32)- 06.

    - تیموری، ناهید (1394)، نقش واسطه‌ای نظم‌جویی شناختی هیجان در رابطه با استرس و اضطراب با سلامت روان زنان متأهل، پایان نامه کارشناسی ارشد، روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. https://sanad.iau.ir/Journal/jip/Article/1054566

    - علیپوری نیاز، مینا و وحیدنیا، بهزاد. (1395) طراحی الگوی توسعه محیط های حامی سالمت شهروندان تبریز، همایش ملی خانواده و مسایل نوپدید، تبریز،مقاله منتشر شده در همایش ملی خانواده و مسایل نوپدید، تبریز، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان-اداره کل ورزش و جوانان استان آذربایجان شرقی.

    - فرزانه سادات زارنجی، ژیلا؛ یزدانی، محمدحسین( 1402). سنجش کیفیت کالبدی-فیزیکی محیط شهری با تاکید بر سلامت روان شهروندان) (مورد پژوهشی منطقه 3 شهر اردبیل)، فصلنامه جغرافیا و روابط انسانی، 5(4)، 474-491.

    - مرکز آمار ایران(1395)

    - یزدان پور، زینب و موسوی، سیدمحسن،1396،بررسی عوامل محیطی موثر در ارتقای سلامت جسمی و روانی سالمندان ساکن خانه سالمندان،همایش ملی پژوهش های نوین در معماری با رویکرد تعامل انسان و محیط زیست، رشت ،https://civilica.com/doc/740048 2034/GAHR.2022.377606.1780 Doi: 10.

    • Arabzadeh, M. (2016). Meta-analysis of effective factors in the mental health of the elderly. Quarterly Journal of Psychological Health Research, Volume 10, Number 2, pp. 52-42. (In Persian). https://sid.ir/paper/134059/en.
    • Bitraf, E., Habib, F., & Zabihi, H. (2017). Biophilic attitude of an approach in improving the quality of living environment of residents of residential complexes. Quarterly.22061/jsaud.2023.9041.2049
    • Chandrabose, M., Cerin, E., Mavoa, S., Dunstan, D.,Carver, A., Turrell, G., Owen, N., Giles-Corti, B.,& Sugiyama, T. (2019). Neighborhood walkability and 12-year changes in cardio-metabolic risk: the mediating role of physical activity. Internationa journal of behavioral nutrition and physical activity,16(1), 1-11. https://doi.org/10.1186/s12966-019-0849-7.
    • Fernández, L.A., Carcedo, L., Rubén Martín, A., Esther López, P., Fernando Rodríguez, G., Alberto DOI: 1016/j.gerinurse.2022.12.009.
    • Lana, A. (2023). Association between neighborhood physical characteristics and mental health among older adults in Spain, Geriatric Nursing, 49, 170-177, DOI: 10.21203/rs.3.rs-1862598/v1. DOI: 10.1016/j.gerinurse.2022.12.009.
    • Golkar K (2011). Creating a sustainable place, reflections on urban design theory, Tehran, Shahid Beheshti University Press and Publishing Center.
    • Ji ,Q,. Mengya Yin , Yixuan., Li , Xilin Zhou. (2023). Exploring the influence path of high-rise

    residential environment on the mental health of the elderly, Sustainable Cities and Society, 98.Doi.org/10.1016/j.scs.2023.104808.

    • Koohsari, M. J., McCormack, G. R., Nakaya, T., Shibata, A., Ishii, K., Yasunaga, A., Hanibuchi, T., & Oka, K. (2019). Urban design and Japanese older adults’ depressive symptoms. Cities, 87, 166-173. https://doi.org/10.1016/j.cities.2018.09.020.
    • Lane, A.P ., Hou, U., Wong, CH.H., Yuen, B. (2022). Cross-sectional associations of neighborhood

    third places with social health among community-dwelling older adults, Social Science &

    Medicine, 258, , 113057. DOI: 10.1016/j.socscimed.2020.113057.

    • Menec, V. H., Means, R., Keating, N., Parkhurst, , & Eales, J. (2011). Conceptualizing age-friendly communities. Canadian Journal on Aging/La revue canadienne du vieillissement, 30(3), 479-493. https://doi.org/10.1017/S0714980811000237
    • Noon, R. B., & Ayalon, L. (2018). Older adults in public open spaces: Age and gender segregation. The Gerontologist, 58(1), 149-158. https://doi.org/10.1093/geront/gnx047.
    • Pourbasat, V., Olfati, F., Biranvandzadeh, M.,Yusefzadeh, Z., Sobhani, N. (2019). The Study of Cognitive Function and Mental Health of Citizens in Urban Areas (Case Study: Boroujerd City), Scientific Journal of Environmental Sciences and Technology, 22, (2) , 182-198.Doi:10.22034/JEST.2018.15378.2384.
    • Walford, N., Phillips, J., Hockey, A., & Pratt, S. (2017). Assessing the needs of older people in urban settings: integration of emotive, physiological and built environment data. Geo: Geography and Environment, 4(1), e00037. DOI: 1002/geo2.37.
    • World health organization (WHO), (2017) The life skills education project Geneva Who Technical report series.
    • Wu, J.G. & Jenerette, G. D. & Buyantuyev, A. & Redman, C. L. (2010) Quantifying spatiotemporal patterns of urbanization: The case of the two fastest growing metropolitan regions in the United States, Ecological Complexity, doi:10.1016/j.ecocom.2010.03.002.

  • تاریخ دریافت 04 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 21 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 15 اسفند 1403
  • تاریخ اولین انتشار 19 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما