فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

22.تبیین رابطه توانمندسازی روان‌شناختی پیرامون تاب‌آوری روستاییان در مقابل کووید 19(مطالعه موردی: روستاهای کنویست شهرستان مشهد)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

بهرام ایمانی 1
طیبه گلریز 2

1 دانشیار، گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری، برنامه ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران

چکیده
زمینه و هدف: توانمندسازی جامعه روستایی یک امری بسیار راهبردی برای ایجاد توسعه همه پتانسیل‌های موجود در جامعه است تا افراد به‌صورت فردی و گروهی توانمند شوند و برای رسیدن به این بخش از مهارت حفظ تاب‌آوری ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. لذا این تحقیق بر اساس ارتباط بین توانمندسازی روان‌شناختی پیرامون تاب‌آوری روستاییان در برابرکرونا انجام‌شده است. منطقه موردمطالعه روستاهای دهستان کنویست شهرستان مشهد است.
روش‌شناسی: روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش، توصـیفی می‌باشد. جامعه موردمطالعه شامل افراد موجود در 11 روستای کنویست شهرستان مشهد به تعداد 4712 نفر و با استفاده از فرمول کوکران تعداد 302 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری تصادفی ساده می‌باشد. روش تحقیق بر اساس پرسشنامه محقق ساخته تنظیم شده است. روایی پرسشنامه توسط اساتید دانشگاه مورد تأیید می‌باشد؛ و همچنین ضریب پایایی ترکیبی (CR) ) برای تمامی متغیرها بیش از 7/0 می‌باشد که نشان‌دهنده ثبات و همبستگی درونی مطلوب بین آیتم‌هاست. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل معادلات ساختاری و نرم‌افزار پی ال اس (PLS)  و نرم‌افزار(SPSS)  استفاده گردیده است.
یافته‌ها و نتایج: نتایج حاکی از آن است که رابطۀ بین خود تعینی با تاب‌آوری با ضریب مسیر (476/0) و عدد معنی‌دار 857/2 و بین سطح معنی‌داری با تاب‌آوری با ضریب مسیر (319/0) و عدد معنی‌دار 964/3، بین اثرگذاری با تاب‌آوری با ضریب مسیر (521/0) و عدد معنی‌دار 371/2 رابطه مثبت و معنی‌دار وجود دارد. همچنین بین عزت‌نفس، اعتماد و شایستگی با تاب‌آوری رابطه مثبت و معنی‌داری وجود نداشت. درنهایت با توجه به تحلیل نتایج، پیشنهادهای کاربردی ارائه‌شده است.

کلیدواژه‌ها

توانمندسازی روان‌شناختی
تاب‌آوری روستاییان
کووید 19
روستاهای کنویست
شهرستان مشهد

موضوعات

عنوان مقاله English

Explaining the Relationship Between Psychological Empowerment and the Resilience of Rural Residents Against COVID-19: (Case Study: the Kenvist Villages, Mashhad Township)

نویسندگان English

Bahram Imani 1
Tayebeh Gholriz 2
1 Associate Professor, Department of Geography and Rural Planning,, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Ph.D. Candidate in Rural Planning, Faculty of Social Sciences, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
چکیده English

Background and Objective: Empowering rural communities is a highly strategic approach to developing the full potential of society, enabling individuals and groups to become capable and resilient. In this context, maintaining resilience is an essential skill. Therefore, this study was conducted to investigate the relationship between psychological empowerment and the resilience of rural residents against COVID-19. The study area includes the villages of the Kanavist Rural District in Mashhad Township.                                                                                                                          
Methodology: The research is applied in terms of purpose and descriptive in terms of methodology. The study population consists of 4,712 individuals living in 11 villages of Kanavist, Mashhad Township. Using Cochran’s formula, a sample of 302 individuals was selected through simple random sampling. The research method is based on a researcher-made questionnaire. The validity of the questionnaire was confirmed by  university professors, and the composite reliability (CR) for all variables was above 0.7, indicating satisfactory internal consistency and reliability among the items.
Findings and Results: For data analysis, structural equation modeling (SEM) using PLS software and SPSS were employed. The results indicate a significant and positive relationship between self-determination and resilience (path coefficient = 0.476, t = 2.857), between meaningfulness and resilience (path coefficient = 0.319, t = 3.964), and between impact and resilience (path coefficient = 0.521, t = 2.371). However, no significant relationship was found between self-esteem, trust, and competence with resilience. Based on the analysis, practical recommendations have been provided.

کلیدواژه‌ها English

Psychological Empowerment
Rural Resilience
COVID-19
Kanavist Villages
Mashhad Township
  1. ابدالی، یعقوب، رمضانی حاجی محله، عارفه و عادله، 1401، ارزیابی اثرات تنوع فعالیت‌های اقتصادی زنان روستایی برتاب آوری سکونتگاه‌های روستایی در برابر بیماری کرونا بخش مرکزی شهرستان نکا، دو فصلنامه مطالعات محیط انسان‌ساخت، دوره 1، شماره 2، ص 168-198
  2. اکبری، بهمن، مرامی، مهناز، ابوالقاسمی، عباس،1398، مقایسه اثربخشی برنامه‌های آموزش هوش معنوی و تاب‌آوری بر توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان، پژوهش‌نامه روان‌شناسی مثبت، سال پنجم، شماره چهارم،51-64. . https://doi.org/10.22108/ppls.2020.119014.1804
  3. بدری و همکاران، 1392، نقش مدیریت محلی در ارتقای تاب‌آوری مکانی در برابر بلایای طبیعی با تأکید بر سیلاب مطالعه موردی دو حوضه‌ی چشمه کیله ی شهرستان تنکابن و سردآبرود کلاردشت، دو فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت بحران، شماره 3، ص 39-50.
  4. بهمنی، اکبر، نازکتبار، حسین، 1400، بررسی تأثیر سرمایه‌های معیشتی بر بهبود تاب‌آوری روستاییان در همه‌گیری کرونا، دو فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت بحران، سال 10، ص 115 – 124.
  5. پایدار، ابوذر، ایزدی، علی، 1400، تحلیل و بررسی عوامل مؤثر بر توانمندی روان‌شناختی زعفران کاران روستایی با توجه به راهبردهای مدیریت ریسک محور تولید دهستان رشتخوار، جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره 37، ص 183-207. . https://doi.org/10.22067/geoeh.2021.69085.1025
  6. دانشوری نسب، عبدالحسین، مقصودی، سوده، صالحی، مریم، 1400، رابطه حمایت اجتماعی با تاب‌آوری اجتماعی زنان آسیب‌دیده از سیل موردمطالعه شهرستان دلگان، فصلنامه مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، سال 19، شماره 2، ص 7-50. . https://doi.org/10.22051/jwsps.2021.35201.2430
  7. شیری و همکاران، 1400، تأثیر ابعاد توانمندی روان‌شناختی بر رفتار کارآفرینانه در بین زنان روستایی الگویی برای ارتقای نقش زنان در توسعه اقتصادی، دوره 19، شماره، 4، ص 573-593. 10.22059/jwdp.2021.320547.1007977. https://doi.org/
  8. شاه ولی منصور، قیصری، حمیده، رضایی مقدم، کوروش، 1391، بررسی توانمندی روان‌شناختی اعضای تعاونی‌های تولید روستایی استان فارس، پژوهش‌های روستایی، سال 3، شماره 2، ص 1-20. . https://doi.org/10.22059/jrur.2012.25095
  9. رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا، حیدری ساربان، وکیل، 1396، توانمندسازی روستایی (اصول بنیادین، رهیافت‌ها، نظریه‌ها و تجارب) انتشارات تربیت مدرس، چاپ اول.
  10. رضایی و همکاران، 1398، تعیین‌کننده‌های توانمندسازی روان‌شناختی زنان روستایی شهرستان مرودشت، روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، سال 10، شماره 37، ص 97-116.
  11. چاره‌جو، فرزین، ژاله، مسعود، 1400، سنجش و پهنه‌بندی میزان تاب‌آوری کالبدی محلات شهری در برابر زلزله نمونه موردمطالعه منطقه 12 تهران، دو فصلنامه پژوهش مدیریت بحران، شماره 19، ص 83-99.
  12. حیدری ساربان، وکیل، 1392، نقش توانمندسازی روان‌شناختی بر تقویت کارآفرینی روستایی اردبیل، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، شماره 20، ص 217-237.
  13. قاسمی، مریم، علیزاده، لیدا، قندهاری، الهام، 1397، تدوین استراتژی‌های توانمندسازی روان‌شناختی زنان روستایی با استفاده از ابزارهای مدیریت استراتژیک mpsQ-tows، زن در توسعه و سیاست، دوره 16، شماره 1، 79-109.
  14. قاسمی، مهدی، بادسار، محمد، فلاحتی، لیلا، 1401، بررسی نقش متغیرهای روان‌شناختی بر توانمندی زنان روستایی در حفاظت از محیط‌زیست، پژوهش‌های محیط‌زیست، سال 13، شماره 26، ص 335-354. . https://doi.org/ 10.22034/eiap.2023.170002
  15. منطقی، منوچهر، توکلی، غلام‌رضا، نظری، یونس، کاملی، علی‌رضا،1395، نقش میانجی‌گری تاب‌آوری و توانمندسازی کارکنان در رابطه بین رهبری تحول‌آفرین و عملکرد نوآورانه، فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، سال پنجم، شماره 11، 221-247.
  16. مولایی هشجین، نصرالله، گنجیان، شیوا، بیگدلی، اتوسا،1402، تبیین نقش تنوع‌بخشی به فعالیت‌های اقتصادی در افزایش تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی روستاهای گردشگر پذیر شهرستان رشت در برابر بیماری کووید-19، فصلنامه جغرافیا، دوره 21، شماره 79، 124-109.
  17. Aluko, O. Adefeso, H. & Esther, F. (2024). Unveiling Strength: The Saga Of Resilience And Empowerment Among Women Entrepreneurs In Ipetu-Ijesha. Educational Administration: Theory and Practice, 30(4), 3087-3094.
  18. Christmann, G. Sept, A. & Richter, R. (2024). Socially innovative initiatives in deprived rural areas of Germany, Ireland and Portugal: Exploring empowerment and impact on community development. Societies, 14(5), 58. . https://doi.org/10.3390/soc14050058
  19. Cahyani, E. D. Ardhanariswari, R. Murniati, T. & Amalia, S. D. (2024). The urgency of community empowerment amidst modernization to improve social and legal resilience. Proceeding icma-sure, 3(1), 94-107.
  20. Chang, T. H. Chou, C. C. & Chang, L. Y. (2020). Effect of obesity and body mass index on coronavirus disease 2019 severity: a systematic review and meta‐analysis. Obesity Reviews, 21(11), e13089,1-17. https://doi.org/10.1111/obr.13089. .
  21. Dos Santos, E. R. M. Pereira, L. N. Pinto, P. & Boley, B. B. (2024). Development and validation of the new resident empowerment through Tourism Scale: RETS 2.0. Tourism Management, 104, 104915. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2024.104915.
  22. García, I. (2024). Beyond Urban-Centered Responses: Overcoming Challenges to Build Disaster Resilience and Long-Term Sustainability in Rural Areas. Sustainability, 16(11), 4373.1-20. https://doi.org/10.3390/su16114373
  23. Hosseini, E. Doaei, Z. S. Jamadi, A. & Yazdani, M. (2024). Examining the effect of resilience on job engagement with the mediation of psychological empowerment and job burnout. Interdisciplinary Journal of Management Studies (Formerly known as Iranian Journal of Management Studies), 17(2), 475-490. http//doi.org/10.22059/ijms.2023.349196.675404.

24.Jadhav, R. Mukopadhyay, P. Chadha, D. Shaikh, N. Goe, K. Patil, U. ... & Puskur, R. (2024). Socio-technical innovation bundles for enhancing women’s resilience and empowerment: A case study of Swayam Shikshan Prayog’s women-led climate resilient farming.

  1. Khan, A. R. Shabbir, L. R. & Rafique, M. (2024). The Triumph of Resilient Leadership: Unleashing Psychological Well-being with Self-Esteem and Job Autonomy. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 12(1), 665-677 . https://doi.org/ 10.52131/pjhss.2024.v12i1.2104
  2. Lin, J. & Tao, J. (2024). Digital resilience: A multiple case study of Taobao village in rural China. Telematics and Informatics, 86, 102072. https://doi.org/10.1016/j.tele.2023.102072.
  3. Mantler, T. Shillington, K. J. Yates, J. Tryphonopoulos, P. Jackson, K. T. & Ford-Gilboe, M. (2024). Resilience is more than nature: An exploration of the conditions that nurture resilience among rural women who have experienced IPV. Journal of family violence, 39(2), 165-175.

28.Mehmood, K. K. & Saeed, S. (2021). Exploring the nexus between Empowering Leadership and Work Engagement through Employee Resilience during times of Covid 19. Sustainable Business and Society in Emerging Economies, 3(3), 375-387.

  1. Mehmood, K. K. & Saeed, S. (2021). Exploring the nexus between Empowering Leadership and Work Engagement through Employee Resilience during times of Covid 19. Sustainable Business and Society in Emerging Economies, 3(3), 375-387.
  2. Nurkomala, N. Diswandi, D. & Fadliyanti, L. (2023). The role of community empowerment institutions for village development. European Journal of Development Studies, 3(3), 76-82. https:// DOI: 10.24018/ejdevelop.2023.3.3.268.
  3. Prati, G. & Zani, B. (2013). The relationship between psychological empowerment and organizational identification. Journal of Community Psychology, 41(7), 851-866. https:// DOI: 10.1002/jcop.21578.
  4. Rahman, J. Muralidharan, A. Quazi, S. J. Saleem, H. & Khan, S. (2020). Neurological and psychological effects of coronavirus (COVID-19): an overview of the current era pandemic. Cureus, 12(6). https:// DOI: 10.7759/cureus.8460 1-11.
  5. Rahariyani, L. D. Fadilah, N. & Badi'ah, A. (2024). Impact of Community Stress on Community Empowerment Processes in Preventing Daily Emergency in Volcanic Area. Poltekita: Jurnal Ilmu Kesehatan, 17(4), 1753-1758.
  6. Shah, K. Bedi, S. Onyeaka, H. Singh, R. & Chaudhari, G. (2020). The role of psychological first aid to support public mental health in the COVID-19 pandemic. Cureus, 12(6). https:// DOI: 10.7759/cureus.8821.
  7. Suratman, A. Suhartini, S. Palupi, M. Dihan, F. N. & Muhlison, M. B. (2021). The impact of psychological climate and self-resilience on employee performance during the COVID-19 Pandemic: An empirical study in Indonesia. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(5), 1019-1029. https:// doi:10.13106/jafeb.2021.vol8.no5.1019.

36.Sarıköse, S. & Çelik, S. Ş. (2024). Structural and psychological empowerment among newly graduated nurses and related factors: a mixed methods study. Journal of Advanced Nursing, 80(7), 2917-2928. https:// DOI: 10.1111/jan.16022.

-37. Tam, C. C. Sun, S. Yang, X. Li, X. Zhou, Y. & Shen, Z. (2021). Psychological distress among HIV healthcare providers during the COVID-19 pandemic in China: mediating roles of institutional support and resilience. AIDS and Behavior, 25(1), 9-17. https://doi.org/10.1007/s10461-020-03068-w.

38.Whyte, K. (2018). Critical investigations of resilience: a brief introduction to indigenous environmental studies & sciences. Daedalus, 147(2), 136-147. https:// doi:10.1162/DAED_a_00497.

  1. Xiang, H. Heng, X. Zhai, B. & Yang, L. (2024). Digital and Culture: Towards More Resilient Urban Community Governance. Land, 13(6), 758.1-18.

40.Zhang, N. Yang, S. & Jia, P. (2022). Cultivating resilience during the COVID-19 pandemic: A socioecological perspective. Annual review of psychology, 73, 575-598. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-030221 031857.

  1. Zabaniotou, A. (2020). A systemic approach to resilience and ecological sustainability during the COVID-19 pandemic: Human, societal, and ecological health as a system-wide emergent property in the Anthropocene. Global transitions, 2, 116-126. https://doi.org/10.1016/j.glt.2020.06.002

  • تاریخ دریافت 14 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 23 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 25 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 25 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما