4.تحلیل دیفرانسیل شهری و تأثیر آن بر مسائل اجتماعی و اقتصادی شهر شاندرمن در استان گیلان

دوستی سیاهمرد, مجتبی; حیدری, محمد تقی

4.تحلیل دیفرانسیل شهری و تأثیر آن بر مسائل اجتماعی و اقتصادی شهر شاندرمن در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

مجتبی دوستی سیاهمرد ¹

محمد تقی حیدری ²

¹ دانشجوی دکتری برنامه ریزی شهری ,دانشکده علوم اجتماعی , دانشگاه زنجان , زنجان , ایران

² دانشیار ,گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری , دانشگاه زنجان, زنجان , ایران

چکیده

زمینه و هدف: دیفرانسیل شهری به پدیده ای کلیدی در جغرافیای شهری اشاره دارد که بیانگر تفاوت ها,نابرابری ها و گسست های فضایی-اجتماعی –اقتصادی درون یک شهر یا بین مناطق مختلف یک منطقه شهری است .شهر شاندرمن ،واقع در استان گیلان در شمال ایران با ویژگی های منحصر به فردی که دارد به عنوان یکی از شهرهای مهم و تاریخی این منطقه شناخته می شود.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر با هدف بررسی دیفرانسیل شهری در شاندرمن از سال های 1365 تا 1400 از ترکیب داده های کمّی و کیفی بهره برده است . دراین پژوهش روش پژوهش توصیفی – تحلیلی بوده که مبتنی بر داده های کمی مانند جمعیت ,دسترسی به خدمات عمومی – مهاجرت – نرخ بیکاری و همچنین به بررسی نظام سلسله مراتبی رتبه – اندازه جایگاه شهر شاندرمن در بین شهرهای استان گیلان پرداخته شده است ,داده های کیفی که عمق مسئله را نشان می دهد شامل مصاحبه نیمه ساختار یافته از کارشناسان و صاحبنظران و همچنین مدل پارادایمی جهت شناسایی شرایط علی ,زمینه ای و مداخله گر مورد استفاده قرار گرفته است.
نتایج و یافته‌ها: تلفیق داده ها نشان می دهد سرمایه گذاری ها در زمینه های بهداشتی آموزشی و خدماتی ناکافی بوده است که حکمرانی محلی به عنوان یک عامل موثر در این زمینه به علت عدم تخصیص متوازن بودجه موجب عمیق تر شدن مسائل اجتماعی – اقتصادی برای این منطقه گشته است به طوریکه این عدم تعادل موجب شده تا قسمت های مرکزی شهر از لحاظ خدمات آموزشی-بهداشتی و سطح رفاه در بالای هرم و مناطق پیرامونی و روستایی این شهر در جهت دسترسی به امکاناتی مانند صنایع کوچک مولد, خدمات رفاهی و آموزشی در وضعیت ضعیف تری قرار بگیرند.

کلیدواژه‌ها

دیفرانسیل شهری

توسعه اجتماعی - اقتصادی

سلسه مراتب شهری

حکمرانی محلی

شاندرمن

گیلان

موضوعات

برنامه ریزی شهری

عنوان مقاله English

Analysis of Urban Differention and Its Impact on Social and Economic Issues in Shanderman city of Gilan Province

نویسندگان English

Mojtaba Dosti Siahmard ¹

Muhammad Taghi Heydari ²

¹ PHD Student in Urban Planning , University of Zanjan , Zanjan Iran

² Associate Professor of Geography And Urban Planning, University of Zanjan,Zanjan Iran

چکیده English

Background and Objective: Urban differential refers to a key phenomenon in urban geography and planning that expresses differences, inequalities, and spatial – socio – economic discontinuities within a city or between different areas of an urban area. The city of shanderman ,located in gilan province in northern iran , is known as one of the important and historical cities of this region with its unique features.
Methodology: the present study uses a combination of quantitative and qualitative methods to examine the urban differential in shanderman from 1365-1400, this study was a descriptive –analytical study that focused on the small population,access to public services ,immigration,unemployment rate,and also on the hierarchical system of ranking and position of the city of shanderman among the cities of Gilan province,qualitative data that shows the depth of the issue ,including semi-structured interriews with experts and scholars,as well as a paradigmatic model,was used to identify causal ,contextual, and intervening conditions.
Findings and Conclusion: the data in integration shows that investment in health and education has been insufficient and local governance, as an effective factor in this field, has deepened socio -economic issues for this region due to the lack of balanced budget allocation. this in balance has caused the central parts of the city to be at the top of the pyramid in terms of health and education services, access to services, and welfare levels, which the peripheral and rural areas of the city are in a weaker position in terms of access to facilities such as small productive industries and welfare and education services.

کلیدواژه‌ها English

Urban differential

socion-economicdevelopment

urban hierarchy

local governance

Shanderman

Gilan

اسمیت, نیل , م(1400) مترجم افشاری , نریمان . توسعه نامتوازن : طبیعت , سرمایه و تولید فضا .شماره جلد 7666940 .تهران , انتشارات همشهری ,شابک 0-314-241-964-978

احمدی , حسین (1380) تالشان از دوره صفویه تا پایان جنگ دوم ایران و روس . شماره جلد (9643610381),تهران , ناشر. اداره نشر وزارت امور خارجه.

اسحاقی , روح الله (1382) وجه تسمیه شهرها و آبادی های تالش , فصلنامه پژوهشاتی تالش , 7(2), 106-127 https://sohalibrary.com/item/view/2573179

اطلس گیتاشناسی استان های ایران (1383).

اوهل ,ی .,لیک,اس., اسپیلمان , س . ای. و کوهن , پ .ال(1400). داده های دقیق مکانی –زمانی برای اندازه گیری 200 سال توسعه زمین در ایالات متحده . داده های سیستم زمین 13(1),135-119 . http://doi.org/10.5194/essd-13-119-2021.

پوراحمد , احمد , نظریان , اصغر و یزدانی محمد حسن (1386)بررسی دیفرانسیل شهری در ایران , فصلنامه آمایش فضا و ژئوماتیک ,11(1), 181-205 . URL: http://hsmsp.modares.ac.ir/article-۲۱-۲۹۰۸-fa.html

تاج الدینی , فرانک .پناه خواه , موسی و قدمی مصطفی (1389) فصلنامه پژوهش های جغرافیای انسانی ,42(3) , 83-98 https://jhgr.ut.ac.ir/article_ 24471.html

خاکپور, مافی و باوانپور , مافی (1388) نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار محله ای , مجله جغرافیای توسعه ناحیه ای , 7(1). https://doi.org/10.22067/geography.v7i12.8928

خسروی , س ,م . ,شمس ,م . وذاکر حقیقی , ک (1396) مطالعه تطبیقی رتبه اندازه و مدل دیفرانسیل شهری در نظام سلسله مراتبی شهرهای استان همدان با تاکید بر نقش شهرهای کوچک . فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای , 7(28) , 65-80. 20.1001.1.22516735.1396.7.28.6.5

داودپور, زهره , الهی , مسعود و سلطان ملکی , رضا (1403) تحلیل فضایی تحقق اندیشه حق به شهر در شهرهای کوچک

مطالعه موردی :شهرهای غرب استان مازندران , 1(7) . 79-96 10.22034/jsc.2023.375853.1671

رضازاده , بهناز (1401). آینده پژوهی توسعه شهر در معاونت شهرسازی و معماری شهرداری شاهین شهر , فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای ,4(16).49-64, https://www.srds.ir/article_168931_198ef5b46da7a7461b673d8668ca86dc.pdf

زبردست اسفندیار (1383) اندازه شهر , شماره جلد 96495059554, تهران, ناشر, مرکز مطالعاتی پژوهشاتی شهرسازی و معماری

زبردست, اسفندیار , عزیزی, محمد مهدی و برنافر, مهدی (1398) سنجش اثرات تبدیل روستا به شهر بر نظام شهری در مقیاس ناحیه : نمونه موردی ناحیه های استان گیلان . فصلنامه مدیریت شهری , 18(54), 7-26. https://ijurm.imo.org.ir/article-1-2434-fa.html

ژرژ, پی یر (1371) . مترجم مطیعی لنگرودی , حسن . روش پژوهش در جغرافیا , شماره جلد 61591 , مشهد , انتشارات آستان قدس رضوی

سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان (1390).

سازمان منابع طبیعی استان گیلان (1399).

ساندکویست ,ا (1403).چالش های جمعیت شناختی در توسعه منطقه ای :مطالعه ای درباره رهبری سیاسی منطقه ای در سوئد و فنلاند ,نشریه مطالعات منطقه ای و فدرال , 33(3),287-305. http://doi.org/10.1080/13597566.20211959322.

سرمد, زهره , حجازی, الهه و بازرگان , عباس (1400) روش های پژوهش در علوم رفتاری ,شماره جلد 9789643290511 , تهران , انتشارات آگاه.

شوهانی , نادر و کاکایی , نورالدین (1399) رویکرد نو ظهور روستا شهر و نقش آنها در سازمان یابی و تعادل نظام فضایی سکونتگاهها مطالعه موردی ایلام , فصلنامه نگرش نو در جغرافیای انسانی ,https://dor.isc.ac/dor/20.1001,1,66972251,1399,12,4,36,4

غفاری, الهام و مافی, عزت اله (1392) بررسی شهرنشینی دیفرانسیل در استان خراسان رضوی , مقاله کنفرانسی , دانشگاه فردوسی مشهد. URBANPLANING05_006

فری , و, اچ.(2018).انفجارتنوع: چگونگی جمعیت شناسینژادی جدید, آمریکا را دگرگون می کند . واشنگتن: انتشارات موسسه بروکینگز . http://doi.org/10.7864/j.ctt6wpcoz

کارگر, بهمن (1386) حاشیه نشینی و امنیت شهر, فصلنامه جغرافیا , 5(14) , 139-148.

https://mag.iga.ir/article_253532_03668a5e1ca29b03ead40ef8cf4b4adf.pdf

کریش,م , ری مولدی,س .م,ال. منونا,آ, و سانتوز ,م(1403) جابجایی مسکونی در مناطق کلان شهری ایتالیا در دهه 2000. در پویایی های اجتماعی فضایی در اروپای مدیترانه جلد 3 صص , 70-37 . اشپرینگز. http://doi/org/10.1007/978-3-031-55436-0_3

گلی, علی و عسگری, علی (1385) کاربرد منطق فازی در تبدیل روستا به شهر :نمونه موردی استان تهران ,فصلنامه آمایش فضا و ژئوماتیک , 10(45) , 139-159. https://jref.ir/20233

ماخانوف , ک(1402). دگرگونی های نظام شهری در دوران شوروی و پسا شوروی :مطالعه موردی قزاقستان از 1979تا2022. نشریه پژوهش های اوراسیایی, 5(1),43-58. http://doi.org/10.53277/2519-2442-2023.1_03

معزی , اسدالله (1371) مبانی جمعیت شناسی , شماره جلد 871, تهران , انتشارات آوای نور.

نظریان, اصغر (1383) جایگاه شهرهای کوچک در توسعه ملی , طرح پژوهشی

یزدانی , محمد حسن و معصومی , دلاور (1404) . تحلیل وضعیت حکمروایی خوب شهری (مطالعه موردی : شهر اردبیل ). 6(4). 97-84

Ahmadi,Hossein P (2001). Taleshan from the safavid period to the end of the second Iran-Russia war. Vol. 9643610382,Tehran : Ministry of Foreign Affairs Publications.

Atlas of Gilan province Geography (2004).

Crisci,M.Rimoldi,S.L,Menonna ,A.& Santurro,M(2024). Residential mobility with the Italian metropolitan areas in the 2000. In socio-spatial Dynamics in Mediterranean Europe[In Persian].(Vol.3,pp.37-70).Springer. http://doi.org/10.1007/978-3-031-55436-0_3

Davoudpour , Zahra : Elahi , Masoud & Soltan Maleki , Reza (2024). Spatial Analysis of Realizing the Right to the City Concept in Small Towns : case Study of Western Mazandaran Province Cities, [In Persian].1(7).79-96.10,22034/JSC.2033,375853,1671

Ezzati,Ezatollah & Ghaffari, Elham(2013). Study of Differential Urbanization in Khorasan razavi province . Conference paper , Ferdowsi University of Mashhad, [In Persian]. URBANPLANING05_006

Frey,W.H (2018). Diversity Eplosion: How new Racial Demographics Are Remaking America (2^nd ed.)Brokings in Stitution Press, [In Persian]. https://doi.org/10.7864/j.ctt6wpcoz

Geyer. H. S , (2003). Differential urbanization in Southern Africa and its

Consequences for spatial development policy African Urban Quarterly (4).276- 291

Georges, pierre (1992). Research Methods in Geography (Trans motiee langroudi , Hassan). Vol 61591, Mashhad: astan quds razavi publications.

Golipour , Ali & Asgari , Ali (2006). Application of fuzzy logic in village- to- city Transformation: Case study of Tehran province, Journal of Spatial Planning &Geomatics, [In Persian]. 10(45).139-159. https://jref.ir/20233

Isaqhi , Ruhollah(2003). Etymology of cities and settlements in talesh , Talesh research quarterly, [In Persian]. 7(2) , 106-127 . https://sohalibrary.com/item/view/2573179

Javan , jafar(2011). Population Geography , Vol 789643240479, Mashhad : Ferdowsi University , Jahad Danshgahi Publications .

Kargar , Bahman (2007).Suburbanization and urban security ,Geography Quarterly , [In Persian].5(14),139-148. https://mag.iga.ir/article_253532_03668a5e1ca29b03ead40ef8cf4b4adf.pdf

Khosravi,s.M.shams,M.& zakerhaghighi ,k (2017). comparative study of rank- size and differential urban model in the hierarchical system of Hamadan province cities with emphasis on small towns, Regional Planning Quarterly, [In Persian]. 7(28). 65-80. https://dor.isc.ac/dor/20,1001,1,1,22516735,7,28,6,5

Khakpour , Mafi & Bavanpur , Mafi (2009). Role of social capital in sustainable neighborhood development , Journal of regional development geography,[In Persian].7(1). https://doi.org/10.22067/geography.v7i12.8928

Makhanov,K (2023). Soviet and Post-Soviet Transformations of Urban System : Case of Kazakhstan from 1979 to 2022. Eurasian Research Journal ,[In Persian].5(2),214-229. http://doi.org/10.51508/erj.2023.52.214

Management and Planning Organization of Gilan Province (2001).

Moazi , Asadollah (1992). Fundamentals of demography , Vol , 871, Tehran: Avaye Noor Publications .

Natural Resources Organization of Gilan Province (2020).

Nazarian, Asghar (2004). Position of small towns in national development , research project. [In Persian]. file:///C:/Users/Masal%20it/Downloads/Article.pdf.

Neal,Smith.M (2021). translated by , Afshari, Nariman .unbalanced development :nature, capital, and the production of space .Vol 7666940

Pour Ahmad , Ahmad , Nazarian , Asghar & Yazdani , Mohammad Hasan (2007). Study of urban differential in iran , Journal of Spatial planning & Geomatics , [In Persian]. 11(1) , 181-205. URL: http://hsmsp.modares.ac.ir/article-۲۱-۲۹۰۸-fa.html

Reza zadeh , Behnaz (2021). Future study of smart city development in the deputy of urban planning and architecture of shahin shahr municipality, quarterly journal of sustainable urban and regional development studies, [In Persian]. No. 4(16).49-64. https://www.srds.ir/article_168931_198ef5b46da7a7461b673d8668ca86dc.pdf

Sajjadi , Farank , Panahkhah , Musa & Ghadimi , mostafa (2010). Human Grographical Research Quarterly, [In Persian]. 42(3) , 83-98. https://jhgr.ut.ac.ir/article_24471.html

Sarmad , Zhaleh , Hejazi , Elaheh & Bazargan , Abbas (2021). Research methods in behavioral sciences , [In Persian]. Vol 9789643290511 . Tehran : Agan Publications .

Shohani , Nader & Kakaei , Noureddin (2020). Emerging village – Town Approach and Their Role in Organizing and Balancing Spatial Settlement Systems: Case Study of ilam Province , New Perspective in Human Geography Quarterly , [In Persian]. 12(4). 776-795. https://dor.isc.ac/dor/20.1001,1,66972251,1399,12,4,36,4

Smith,N (2021). Uneven Development: Nature, Capitalal,and the Production of Space (N.Afsuri,Trans.M.Rabieian,Ed.).Tehran:Hamshahri Publishing. ISBN:978-964-241-314-0.

Sundqvist,E (2023). Demographic Challenges in Regional Develoomeent :A study of Regional Leadership in Sweden and Finland,[In Persian]. Regional & Federal Studies, 33(3),287-305. http://doi.org/10.1080/13597566.20211959322.

Uhl.Lek,S.Spielman, S.E.& Cohn,P.L (2021). Fine-Grained, Spatiotemporul Datasets Measuring 200Years of Land Development in the United States .Earth System Scien Data, [In Persian]. 13(1),119-135. http://doi.org/10.5194/essd-13-119-2021

Yazdani, Mohamad hassan & Masomi, Delavar (2024). Analysis of the state of good urban governance (case study:Ardabil city). Quarterly journal of sustainable urban and regional development studies,[InPersian]. No4 (4)84 – 97 https://www.srds.ir/article_219544_f881f5621c5d9ec7dab457bd9588846d.pdf

Zarbardast , Esfandiar (2004). City size VOL 964950.59554 , Tehran : Urban Planning and Architecture Research Center .

Zarbardast , Esfandiar , Azizi , Mohammad Mahdi & Barnafar , Mehdi (2019). Measuring Effects of Village – to – city Conversion on Urban System at Regional Scale: Case Study of Gilan Province Regional ,urban Management Quarterly,[In Persian].18(54),7-26 . https://ijurm.imo.org.ir/article-1-2434-fa.html.