فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزشی در شهر مازندران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

مهیا محمدنور 1
محمد نصرالهی 2
حسام صفخانی 3
روح اله دایی 4

1 استادیار علوم ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

2 کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 مدرس دانشگاه دولتی گرمسار و کارشناس مسئول تربیت‌بدنی آموزش و پرورش شهرستان گرمسار، سمنان، ایران.

4 مربی، گروه علوم ورزشی، دانشگاه قم، قم، ایران.

چکیده
هدف و زمینه: گردشگری ورزشی به عنوان یکی از بخش‌های پویای اقتصادی و فرهنگی، نقش مهمی در توسعه پایدار مناطق مستعد طبیعی ایفا می‌کند. استان مازندران با برخورداری از جاذبه‌های متنوع آبی، کوهستانی و ساحلی، ظرفیت بالایی برای این نوع گردشگری دارد.؛ بر این اساس هدف از تحقیق حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری ورزشی در شهر مازندران بود.
روش‌شناسی: روش تحقیق حاضر، کاربردی از نوع تحقیقات کیفی با روش تحلیل تماتیک است. جامعه آماری تحقیق شامل اساتید و متخصصان مدیریت ورزشی، اساتید و متخصصان گردشگری، اساتید و متخصصان برنامه‌ریزی شهری، مدیران آژانس‌های گردشگری، پژوهشگران دکتری مدیریت ورزشی و گردشگری بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار تحقیق مصاحبه نیمه ساختار یافته با 18 نفر از متخصصان تحقیق که تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت، روایی تحقیق توسط متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی تحقیق با استفاده از روش توافق درون موضوعی 87 درصد به دست آمد.
نتایج و یافته‌ها: نتایج نشان داد، تحقیق حاضر دارای 87 تا نکات کلیدی، 14 تا مفاهیم و 6 تا مقوله اصلی است؛ این مضامین اصلی شامل، ویژگی‌های فردی و ارتباطی گردشگران ورزشی، خدمات هوشمند و ایمنی پایدار گردشگری، بازاریابی مقصد گردشگری ورزشی، مدیریت منابع گردشگری ورزشی، برندسازی و اعتبارآفرینی گردشگری ورزشی، الزامات توسعه پایدار گردشگری بودند؛ بر این اساس توسعه پایدار گردشگری ورزشی نیازمند تعامل هماهنگ بین عوامل انسانی، زیرساختی، مدیریتی و محیطی است. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران و فعالان گردشگری شهر مازندران با رویکردی یکپارچه، برنامه‌ریزی بلندمدت متناسب با ظرفیت‌های بومی، تقویت زیرساخت‌ها و آموزش نیروی متخصص را در اولویت قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

توسعه پایدار
گردشگری
گردشگری ورزشی
تحیل تماتیک
موضوعات

عنوان مقاله English

Identification of Factors Affecting the Sustainable Development of Sports Tourism in Mazandaran City

نویسندگان English

Mohammadnoor Mohayya 1
Mohammad Nasrolahi 2
Hesam Safkhani 3
Ruhollah Daei 4
1 Assistant Professor of Physical Education and Sport Sciences, Department of Sport Sciences, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran.
2 M.A. in Sport Management, Department of Sport Management, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
3 Lecturer at Garmsar State University and Senior Expert in Physical Education, Garmsar County Department of Education, Semnan, Iran.
4 Instructor, Department of Sport Sciences, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده English

Purpose and Background: Sports tourism, as one of the dynamic economic and cultural sectors, plays a significant role in the sustainable development of regions with natural potential. Mazandaran Province, with its diverse water, mountainous, and coastal attractions, has considerable capacity for this type of tourism. Accordingly, the present study aimed to identify the factors affecting the sustainable development of sports tourism in Mazandaran city.
Methodology: The present study was applied research conducted using a qualitative approach through thematic analysis. The statistical population included professors and experts in sports management, tourism specialists, urban planning experts, tourism agency managers, and Ph.D. researchers in sports management and tourism. The research sample was selected through purposive and snowball sampling methods. Data were collected through semi-structured interviews with 18 experts until theoretical saturation was achieved. The validity of the study was confirmed by relevant specialists, and the reliability was obtained through the intra-subject agreement method with a coefficient of 87%.
Findings: The results indicated that the study identified 87 key points, 14 concepts, and 6 main categories. These main themes included: individual and communication characteristics of sports tourists, smart services and sustainable tourism safety, sports tourism destination marketing, sports tourism resource management, branding and credibility building in sports tourism, and sustainable tourism development requirements. Accordingly, the sustainable development of sports tourism requires coordinated interaction among human, infrastructural, managerial, and environmental factors. It is recommended that policymakers and tourism stakeholders in Mazandaran adopt an integrated approach, prioritize long-term planning based on local capacities, strengthen infrastructure, and provide training for specialized human resources.

کلیدواژه‌ها English

Sustainable Development
Tourism
Sports Tourism
Thematic Analysis
آریایار، رضا؛ نگهداری، فاطمه؛ محمدزاده، آرزو. (1403). "ارائه مدل نقش توسعه گردشگری ورزشی بر اشتغال‌زایی. جغرافیا و روابط انسانی. doi:10.22034/gahr.2025.505428.2389
خدادادی، محمدرسول؛ بدری آذرین، یعقوب؛ وطن ماشی الجبر، مهند. (1403). "تحلیل عوامل مؤثر بر تقاضای گردشگری ورزشی در عراق". جغرافیا و روابط انسانی. doi:10.22034/gahr.2024.477941.2266
شهبازی، رضا؛ جلالی‌فراهانی، مجید؛ خبیری، محمد. (1398). "بررسی و رتبه‌بندی نقش رسانه‌های جمعی در توسعه گردشگری ورزشی شهر تبریز". مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، 7 (25)، 77- 84.  doi:10.30473/jsm.2019.45334.1316
شهبازی، رضا؛ خدادادی، محمدرسول؛ بدری آذرین، یعقوب؛ حیدری چیانه، رحیم. (1404). "گردشگری ورزشی: با رویکرد مروری سیستماتیک". دانش مدیریت ورزش. doi:10.22034/jsmk.2025.62715.1064
شهبازی، رضا؛ خدادادی، محمدرسول؛ بدری آذرین، یعقوب؛ حیدری چیانه، رحیم. (1403). "شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت عملکرد خدمات گردشگری ورزشی". جغرافیا و روابط انسانی، 7(3)، 337-354. doi:10.22034/gahr.2025.485029.2357
عبداللهی، اعظم؛ رمضانی‌نژاد، رحیم؛ نادری‌نسب؛ مهدی. (1403). "تجاری‎سازی صنعت گردشگری ورزشی شهر مازندران: رویکرد کیفی". مدیریت پویا و تحلیل کسب و کار، 3 (4)، 23-40. doi:10.22034/dmbaj.2024.2044604.1170
عسکریان، فریبا؛ آقایی، نجف؛ بایزیدی، محمد امین. (1402). "تأثیر شاخص‌های کیفیت محیطی بر برندسازی گردشگری ورزشی دماوند. نشریه مدیریت ورزشی، 15(2)، 261-249. doi:10.22059/jsm.2022.342680.2945
عطاجافر، سمر؛ رمضانی‌نژاد، رحیم؛ بنار، نوشین. (1404). "تاثیرالزامات هوشمندسازی بر توسعه خدمات و پایداری گردشگری ورزشی در اقلیم کردستان". مدیریت و توسعه ورزش. doi:10.22124/jsmd.2025.30259.2975
علیدوست قهفرخی، ابراهیم؛ خدادادی، محمدرسول؛ شهبازی، رضا. (1403). "شناسایی عوامل مؤثر بر بازاریابی گردشگری ورزشی در شهر مازندران". جغرافیا و روابط انسانی، 7 (4)، 103-122. doi:10.22034/gahr.2024.485690.2297
کاظمیه، فاطمه؛ عبدی، سهیلا؛ راحلی، حسین. (1404). "تحلیل راهبردهای توسعه پایدار گردشگری در روستاهای هدف استان آذربایجان غربی". جغرافیا و روابط انسانی، 8(1)، 1-30. doi:10.22034/gahr.2024.459500.2152
معدنی، جواد؛ زارع، رحیم؛ محمودی، احمد. (1401). "نقش گردشگری ورزشی در ترویج رفتارهای سبز گردشگران". فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 17(60)، 9-45. doi:10.22054/tms.2022.69842.2752
 
 
 
Cardoso, C., Silva, M.  (2018). “Residents’ perceptions and attitudes towards future tourism development”. World. Hosp. Tour, 10, 688–697.   https://doi.org/10.1108/WHATT-07-2018-0048.
Chen, Z. (2025). “Beyond boundaries: exploring the Metaverse in tourism”. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 37(4), 1257-1275. https://doi.org/10.1108/IJCHM-06-2023-0900.
Dickson, T.J., Darcy, S., Walker, C.A.  (2021). “A Case of Leveraging a Mega-Sport Event for a Sport Participation and Sport Tourism Legacy: A Prospective Longitudinal Case Study of Whistler Adaptive Sports”. Sustainability 13 (1): 170. https://doi.org/10.3390/su13010170.
Elizabeth, A. (2019). “Effect of Online Travel Bookings and Social Media on Tourism Destination Marketing in Nigeria”. Advanced Journal of Social Science, 6 (1), 10-16.  https://doi.org/10.21467/ajss.6.1.10-16.
Getz, D. (2025). “Festival and event tourism”. In Encyclopedia of tourism, 391-395. Cham: Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-030-74923-1_84.
Giango, M.K., Hintapan, R., Suson, M., Batican, I., Quiño, L., Capuyan, L., Anoos, J.M., Batoon, J., Aro, J.L., Maturan, F., Yamagishi, K., Gonzales, G., Burdeos, A., Ocampo, L. (2022). “Local Support on Sports Tourism Development: An Integration of Emotional Solidarity and Social Exchange Theory”. 14, 12898. https://doi.org/10.3390/su141912898.
Go, H., & Kang, M. (2023). “Metaverse tourism for sustainable tourism development: Tourism agenda 2030”. Tourism review, 78(2), 381-394. https://doi.org/10.1108/TR-02-2022-0102.
González-García, R. J., Mártínez-Rico, G., Bañuls-Lapuerta, F., & Calabuig, F. (2022). “Residents’ perception of the impact of sports tourism on sustainable social development”. Sustainability, 14(3), 1232. https://doi.org/10.3390/su14031232.
Higham, J., Vada, S. (2024). “The state-of-the-art in sport tourism geographies”. Tourism Geographies, 1–14. https://doi.org/10.1080/14616688.2024.2373875.
Houge Mackenzie, S., Hodge, K., & Filep, S. (2023). “How does adventure sport tourism enhance well-being? A conceptual model”. Tourism Recreation Research, 48(1), 3-16. https://doi.org/10.1080/02508281.2021.1894043.
Huang, L., Zan, J., Lv, K., & Zhao, X. (2025). A systematic review of mixed methods research in tourism and hospitality. Journal of Hospitality and Tourism Management, 63, 163-176.‏ https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2025.03.007.
Kozma, G., Radics, Z., Teperics, K.  (2022). “The Role of Sports Facilities in the Regeneration of Green Areas of Cities in Historial View: The Case Study of Great Forest Stadium in Debrecen, Hungary”. Buildings, 12, 714. https://doi.org/10.3390/buildings12060714.
Mazza, B. (2023). “A theoretical model of strategic communication for the sustainable development of sport tourism”. Sustainability, 15(9), 7039. https://doi.org/10.3390/su15097039.‏
Raso, G., & Cherubini, D. (2024). “The sport tourism and regional economic development: A systematic review”. Scientific Journal of Sport and Performance, 3(1), 108-121. https://doi.org/10.55860/JKWX7277.
Satriawan, R., Irawan, E., Fitriani, A., Santoso, E., & Santoso, S. (2025). “Development of tourism village as sports tourism based on wisdom local for improving the local community economy”. Jurnal SPORTIF: Jurnal Penelitian Pembelajaran, 11(1), 185-201. https://doi.org/10.29407/js_unpgri.v11i1.24802.‏
Sudarmanto, E., Raharjo, B. B., Kristiyanto, A., Sulaiman, S., Setyawati, H., Priyono, B., & Jariono, G. (2025). “A Systematic Review for The Development of Sustainable Tourism Destinations Based on Sports Tourism”. Retos, 62, 646-654. https://orcid.org/0000-0001-7961-4643.
Terkenli, T. S. (2024). “Tourism and landscape”. The Wiley Blackwell Companion to Tourism, 166-180. https://doi.org/10.1002/9781119753797.ch12.
فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 04 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 19 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 26 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 02 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 04 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 04 مرداد 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما