نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد رشته جغرافیا برنامه ریزی شهری، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران

چکیده

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت شکوفایی شهری هدف از این پژوهش بررسی نحوه توزیع شاخص‌های شکوفایی شهری و اولویت‌بندی این شاخص‌ها در مناطق پنج گانه بندر ماهشهر است.
روش بررسی:  روش پژوهش مورد استفاده در این پژوهش، از نوع نظری – کاربردی با رویکرد اصلی توصیفی- تحلیلی است و به صورت موردی  مناطق 5 گانه‌ بندر ماهشهر مورد بررسی قرار گرفته است. با استفاده از مبانی نظری تحقیق و پیشینه تحقیق، متغیرهای تحقیق تهیه گردید. سپس پرسش‌نامه‌ای طراحی گردید که شامل 6 شاخص و و 21 معیار و 63 زیر معیار می‌گردد. سپس پرسش‌نامه طراحی شده میان جامعه آماری توزیع گردید و نتایج آن با استفاده از آزمون t و تحلیل واریانس و آزمون Scheffe تجزیه و تحلیل گردید.
یافته ها و نتیجه گیری: در ابتدای امر اختلاف میان گروه‌ها و میانگین‌های مورد بررسی به‌عنوان داده‌های خام مورد بررسی قرار گرفت که نتایج آن برای شکوفایی شهری مناطق نشان داد که شاخص‌‌ها از سطح معنادار(Sig) بالایی برخوردار هستند. سپس برای وزن‌دهی معیارها نیز از روش AHP فازی استفاده گردید. نتایج نشان داد، شاخص بهره‌وری با وزن 203/0 رتبه اول و بعد از آن شاخص کیفیت زندگی با رتبه 195/0 رتبه دوم و زیرساخت‌ها با وزن 187/0 در رتبه سوم قرار دارد. در مرحله بعد استفاده از روش‌های TOPSIS, Waspas و در نهایت از مدل ادغامی کپلند به اولویت‌بندی مناطق پرداخته شد. نتایج تحقیق نشان داد منطقه سه شهری بندر ماهشهر بیشترین میزان و اولویت اول را از حیث شاخص‌های شکوفایی شهری را به خود اختصاص داده و آخرین منطقه نیز اختصاص به منطقه یک است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Measurement and Ranking of Urban Areas Based on the Urban Prosperity Indicators (Case Study: Mahshahr Port)

نویسندگان [English]

  • Hadei Atashbar 1
  • Maraym Ilanloo 2

1 MA in Geography and Urban Planning, Mahshahr Branch, Islamic Azad University, Mahshahr , Iran

2 Assistant Professor, Department of Geography, Mahshahr Branch, Islamic Azad University, Mahshahr, Iran

چکیده [English]

Background and Aim: Considering the importance of urban prosperity, the purpose of this study is to investigate the distribution of urban prosperity indicators and prioritize these indicators in the five areas of Mahshahr port.
Methods: The research method used in this research is theorical-applied with a main descriptive-analytical approach and the five areas of Mahshahr port have been studied on a case-by-case basis. Using the theoretical foundations of the research and the research background, the research variables were prepared. Then a questionnaire was designed that includes 6 indicators and 21 criteria and 63 sub-criteria. Then the designed questionnaire was distributed among the statistical population and its results were analyzed using t-test and analysis of variance and Scheffe test.
Findings and Conclusion: At the beginning, the differences between the groups and the means were studied as raw data, the results of which showed that the indicators have a high level of significance (Sig) for the urban prosperity of the regions. Then, the fuzzy AHP method was used to weight the criteria. The results showed that the productivity index with a weight of 0.203 is in the first rank and then the quality of life index with a rank of 0.195 is in the second rank and infrastructure with a weight of 0.187 is in the third rank. In the next step, the use of TOPSIS and Waspas methods and finally the Copeland integration model were prioritized. The results showed that the three-urban area of Mahshahr port has the highest rate and the first priority in terms of urban prosperity indicators, and the last area is allocated to region one.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Productivity
  • infrastructure
  • Quality of Life
  • Environmental Sustainability
  • Urban Governance
  • Mahshahr
احدنژاد، م، حاضری، ص، مشکینی، ا، پیری، ع، (1397)، شناسایی عوامل کلیدی موثر بر شکوفایی با رویکرد آینده‌نگاری(مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)، نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 9(32)، 30-15.
بختیاری، ص، رنجبر، ه، قربانی، س،(1391)، شاخص ترکیبی رفاه اقتصادی و اندازه‌گیری آن برای منتخبی از کشورهای در حال توسعه، پژوهش‌های رشد و توسعة اقتصادی، 3(9)، 127-113.
جهانی، د، نظم‌فر، ح، معصومی، م، صمدزاده، ر، (1400)، سنجش کیفیت زندگی بر اساس شاخص شکوفایی شهری در شهر اردبیل، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، 10(37)،30-45.
رضاعلی، م، حاتمی‌نژاد، ح، فرجی‌سبکبار، م، علوی‌، س، قائی‌رحمتی، ص، (1399)، تبیین الگوی فضایی شاخص‌های شکوفایی شهری در ایران رویکردی نوین در مطالعه پایداری کلان شهرها (مطالعه موردی کلان شهر تهران)، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، دوره 15(1)،  294-281.
رضاعلی، م، (1397)، تبیین الگوی فضایی شاخص‌های شکوفایی شهر تهران، رساله دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، اساتید راهنمادکتر حسین حاتمی نژاد، دکتر حسنعلی فرجی سبکبار
دانش‌پور، ح، سعیدی رضوانی، ن، بذرگر، م، (1399)، ارزیابی امکان قرارگیری شاخص دسترسی در میان شاخص‌های اصلی شکوفایی شهری (مطالعة موردی: شهر شیراز)، پژوهش‌های ‌جغرافیای ‌انسانی،‌52(2)، 476-457.‌‌
دانش‌پور، ح، سعیدی رضوانی، ن، بذرگر، م،(1397)، ارزیابی مناطق یازده‌گانه شهر شیراز به لحاظ شاخص شکوفایی شهری با استفاده از مدل FAHP، نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 9(33)، 32-17.
دانش‌پور، ح، سعیدی رضوانی، ن، بذرگر، م،(1397)، تحلیل نقش شاخص دسترسی در ارتقای  شاخص شکوفایی شهری با استفاده از تکنیک FAHP، فصلنامه علمی – پژوهشی جغرافیا(برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(1)،  540-523.
شریفی، ع، (1385)، عدالت اجتماع، و شهر: تحلیل، بر نابرابری‌های منطقه‌ای در شهر اهواز، پایان‌نامة دکتری، استاد راهنما: مهدی قرخلو، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران
علوی، س، نظم‌فر، ح، عشقی‌چهاربرج، ع، (1399)، ارزیابی و سنجش شاخص‌های شکوفایی شهری(CPI) در کلان‌شهر تهران، فصلنامه علمی – پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی، 10(3)، 97-77.
صفایی‌پور، م، ملکی، س، حاتمی‌نژاد، ع، مدانلوجوبیاری، م، (1397)، ارزیابی و سنجش مؤلّفه‌های شکوفایی شهری در کلان‌شهر اهواز، جغرافیا و پایداری محیط، 22(3)، 47-35.
محمدیارزاده، س، شمس‌الهی، ب، (1397)، نقش فضاهای عمومی در تحقق شکوفایی شهری و توسعه پایدار، فصلنامه علمی- پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری،  6(3)، 124-111.
نظم‌فر، ح، عشقی چهاربرج، ع،  قاسمی، م، (1393)،  بررسی وضعیّت عدالت اجتماعی در ساختار فضایی درون شهری (مورد: شهر مراغه)، جغرافیا و مطالتات محیطی، 3(11)، 151-136.
Ameen, R. F. M., & Mourshed, M. (2017). Urban environmental challenges in developing countries—a stakeholder perspective. Habitat International, 12(64), 1–10.
Beatley, T. (2017). Biophilic cities and healthy societies. Urban Planning, 2(4), 1–4.
Blowers, A. (2013). Planning for a sustainable environment. New York: Routledge.
Bonaiuto, Marino a, Ferdinando Fornara, Silvia Ariccio, Uberta Ganucci Cancellieri, Leila Rahimi, (2015), Perceived Residential Environment Quality Indicators (PREQIs) relevance for UN-HABITAT City Prosperity Index (CPI), Habitat International, 45(3), 53-63.
Castells, M. (2002). Livable cities? Urban struggles for livelihood and sustainability. Univ of California Press.
Care, S., Trotta, A., Car` e, R., & Rizzello, A. (2018). Crowdfunding for the development ofsmart cities. Business Horizons, 61(4), 501–509.
Chen, K., Liu, Y., Huang, D., Ke, H., Chen, H., Zhang, S., & Cai, M. (2018). Anthropogenic activities and coastal environmental quality: A regional quantitative analysis insoutheast China with management implications. Environmental Science and Pollution Research, 25(4), 3093–3107.
Cobbinah, P. B., Poku-Boansi, M., & Peprah, C. (2017). Urban environmental problems in Ghana. Environmental Development, 12(23), 33–46.
Culver, G. (2017). Mobility and the making of the neoliberal “creative city”: The streetcar as a creative city project? Journal of Transport Geography, 2(58), 22–30.
Ergas, C., Clement, M., & McGee, J. (2016). Urban density and the metabolic reach of metropolitan areas: A panel analysis of per capita transportation emissions at the county-level. Social Science Research,11(58), 243–253.
Ewing, R., Schmid, T., Killingsworth, R., Zlot, A., & Raudenbush, S. (2003). Relationship between urban sprawl and physical activity, obesity, and morbidity. American Journal of Health Promotion, 18(1), 47–57.
Fernandez, I. C., & Wu, J. (2018). A GIS-based framework to identify priority areas for urban environmental inequity mitigation and its application in Santiago de Chile. Applied Geography,13(94), 213–222.
Faraji Sabokbar, Hassanali, Hosseini, Ali, (2021), Spatial heterogeneity modeling of city prosperity using GWt-test: The case study of Tehran, Habitat International, 22, Vol 109, pp1-15
Fei, J., Wang, Y., Yang, Y., Chen, S., & Zhi, Q. (2016). Towards eco-city: The role of green innovation. Energy Procedia,15(104), 165–170.
Farrell, M., Hettne, B., Langenhove, L (2005). Global Politics of Regionalism Theory and Practice, Pluto Press
Florida, R. (2005). Cities and the creative class. Routledge.
Grodach, C. (2017). Urban cultural policy and creative city making. Cities, 16(68), 82–91.
 Haase, D., Kabisch, S., Haase, A., Andersson, E., Banzhaf, E., Baro, F., & Krellenberg, K. (2017). Greening cities–to be socially inclusive? About the alleged paradox of society and ecology in cities. Habitat International,15(64), 41–48.
Healey, P. (2015). Planning theory: The good city and its governance. In J. D. Wright (Ed.), International encyclopedia of the social & behavioral sciences (2nd ed.,202–207). Oxford: Elsevier.
Hosseini, A., Pourahmad, A., & Pajoohan, M. (2016). Assessment of institutions in sustainable urban-management effects on sustainable development of Tehran: Learning from a developing country. Journal of Urban Planning and Development, 142 (2), Article 05015009
Hunt, D. V. L., Makana, L. O., Jefferson, I., & Rogers, C. D. F. (2016). Liveable cities and urban underground space. Tunnelling and Underground Space Technology,10( 55), 8–20.
Jargowsky, P. A. (2002). Sprawl, concentration of poverty, and urban inequality. Urban sprawl: Causes, consequences, and policy responses.
Klusa´ˇcek, P., Alexandrescu, F., Osman, R., Malý, J., Kunc, J., Dvoˇr´ ak, P., & Skokanov´ a, H. (2018). Good governance as a strategic choice in brownfeld regeneration: Regional dynamics from the Czech Republic. Land Use Policy, 16(73), 29–39.
Licciardi, G., & Amirtahmasebi, R. (Eds.). (2012). The economics of uniqueness: Investing in historic city cores and cultural heritage assets for sustainable development. The World Bank.
Lin, W. I., & Chiu, S. Y. (2019). The mobilisation of creative city building as a new mode of governmentality in Dihua Street neighbourhood, Taipei City. Geoforum, 106, 320–329
Lucci, P., Bhatkal, T., & Khan, A. (2018). Are we underestimating urban poverty? World Development,45(103), 297–310
Nazemi, A., & Madani, K. (2018). Urban water security: Emerging discussion and remaining challenges. Sustainable Cities and Society, 10(41), 925–928.
Navarro, J. L. A., Ruiz, V. R. L., & Pena, ˜ D. N. (2017). The effect of ICT use and capability on knowledge-based cities. Cities, 11(60), 272–280.
Mersal, A. (2017). Eco city Challenge and opportunities in transferring a city in to green city. Procedia Environmental Sciences, 12(37), 22–33.
Mingione, E. (Ed.). (2008). Urban poverty and the underclass: A reader. John Wiley & Sons.
Mori, K., & Yamashita, T. (2015). Methodological framework of sustainability assessment in city sustainability index (CSI): A concept of constraint and maximization indicators. Habitat International, 12(45), 10–14.
Qari Syed Fatemi, Syed Mohammad (2009), Human Rights in the Contemporary World. The second office, Tehran: Danesh city
Ruhlandt, R. W. S. (2018). The governance of smart cities: A systematic literature review. Cities,15(81), 1–23.
Sands, G. (2015): "New economy jobs and economic health, prosperity in Canada's mid-size urban areas." Habitat International11( 45): 15-19.
UN-Habitat. (2012). State of the world’s cities 2012/2013: Prosperity of cities. Routledge. United Nations. (2005). UN Millennium project. Investing in development: A practical plan to achieve the Millennium development goals (New York).
United Nations. (2019). World urbanization prospects, the 2018 Revision. Department of Economic and Social Affairs Population Division
Wong, C. (2018): "A framework for ‘City Prosperity Index’: Linking indicators, analysis and policy." Habitat International 12(45): 3-9.
Xie, S., & Chen, J. (2018). Beyond homeownership: Housing conditions, housing support and rural migrant urban settlement intentions in China. Cities, 15(78), 76–86.
Ziari, K., Pourahmad, A., Fotouhi Mehrabani, B., & Hosseini, A. (2018). Environmental International Journal on the Unity of the Sciences, 22(4), 486–516.