10.مکانیابی ایستگاه های آتش نشانی با مدلAHP Fuzzy درمحیط GIS (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان

2 کارشناس ارشد مخاطرات محیطی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران،تهران،ایران.

3 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی ،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه زنجان

چکیده
زمینه و هدف: ایجاد امکانات جدید شهری، نیازمند مطالعه دقیق در زمینه نحوه استقرار صحیح آنها در مناطق مختلف یک شهر است.جهت تخصیص درست امکانات شهری، اولین نکته اساسی، انتخاب مکان بهینه با توجه به شرایط متفاوت و گاه متضاد است. این مسأله زمانی اهمیت می یابد که فاکتورهای بسیار مهمی مانند نجات جان انسان ها مد نظر قرار داده می شوند. لذا انتخاب بهینه ی مراکز آتش نشانی به دلیل اهمیت جان افرادی که در معرض خطر واقع شده اند، مسأل های اساسی تلقی می شودبا افزایش جمعیت وتراکم آن در شهر، خدمات رسانی در زمینه های مختلف به دلیل کمبودهای موجود، دچار نارسایی در مکانیابی مراکز خدماتی می شود و از میان مراکز خدمات شهری، سازمان آتش نشانی وظیفه تأمین امنیت در جهت پیشگیری و مقابله با آتش را انجام می دهد.
روش بررسی: در این پژوهش با بررسی عوامل مؤثر در مکانیابی ایستگاه های آتش نشانی شیب،جهت شیب،طبقات ارتفاعی،فاصله از راهها، فاصله از گسل ها،فاصله از مراکز شهری با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) نقشه ها تهیه گردید و سپس طبقه بندی مجدد بر روی آن انجام می شود و سپس جهت وزن دهی معیارها به روش فرایند سلسله مراتبیAHP  از نرم افزار Expert choice استفاده می شود. در نهایت با بکارگیری از روش همپوشانی معیارهای وزن دهی شده با هم تلفیق و مکان بهینه برای استقرار ایستگاه های آتش نشانی مشخص می شود.
یافته ها و نتیجه گیری: نتیجه گیری:دراین پژوهش با استفاده از پارامترهای موجود مکان بهینه در شهر خرم آباد مشخص شده که می تواند نقشه ها درجهت توسعه بهینه مکان یابی به مسئولان کمک کند تا در شرایط بحرانی کمتر دچار آسیب شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Locating fire stations with AHP Fuzzy model in GIS environment (case study: Khorramabad city)

نویسندگان English

Hamideh Hatami 1
Nader Moradi 2
Maryam Qaisundi 3
1 PhD student of Geography and Rural Planning, Faculty of Social Sciences, Zanjan University
2 MSs in environmental hazards, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 PhD student in Climatology, Faculty of Social Sciences, Zanjan University
چکیده English

Background and Aim: The creation of new urban facilities requires a detailed study on how to properly establish them in different areas of a city. In order to properly allocate urban facilities, the first essential point is to choose the optimal place according to different and sometimes conflicting conditions. This issue becomes important when very important factors such as saving human lives are considered. Therefore, the optimal selection of fire stations is considered to be a fundamental issue due to the importance of the lives of people who are at risk. and among the urban service centers, the fire department performs the task of providing security in order to prevent and deal with fire.
Methods and Material: In this research, by examining the effective factors in locating fire stations, slope, direction of slope, elevation classes, distance from roads, distance from faults, distance from urban centers, maps were prepared using Geographical Information System (GIS) and then classified. It is done again on it and then Expert choice software is used to weight the criteria using AHP hierarchical process. Finally, by applying the overlapping method, the weighted criteria are combined and the optimal location for the establishment of fire stations is determined.
Results and Discussion: In this research, by using the existing parameters of the optimal location in Khorramabad city, it has been determined that the maps can help the authorities to develop optimal location so that they are less injured in critical situations.

کلیدواژه‌ها English

Location
fire station
Arc GIS
AHP Fuzzy model
Khorramabad city
  •  

    • ذاکرحقیقی،کیانوش (1382). مکان یابی ایستگاه های آتش نشانی با GIS،پایان نامه کارشناسی ارشد شهرسازی دانشکده هنرهای زیبا. دانشگاه تهران.
    • رامشت. محمدحسین؛ علیرضا عرب عامری (1390.( اولویت بندی نواحی شهری به منظور تأسیس ایستگاه های آتش نشانی با استفاده از دو روش تخصیص خطی و Topsis و با کمک تکنیک GIS) مطالعه موردی: شهر ماکو). مجله علمی تخصصی برنامه ریزی فضایی.شماره1.
    • یزدان پناه،س، زیاری،ی، 1390. مکان یابی ایستگاه های آتش نشانی با استفاده مدلAHP در محیط GIS(مطالعه موردی: شهرستان آمل).مجله چشم انداز جغرافیایی شماره 14. صص74- 87.
    • فروتن مقدم، م ، وحید نیا، م ، مهر منش،1388 . تعیین مکان های بهینه ی ایستگاه- های آتش نشانی با استفاده از شبکه های عصبی.
    • زبردست، اسفندیار،(1390) .کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP در برنامه ریزی شهری و منطقه ای، مجله هنرهای زیبا، دوره2 ،شماره 41 ،صص90-7.
    • علوی و همکاران(1392) ،تحلیل فضا – مکانی عملکرد ایستگاه های آتش نشانی برپایه ی مدیریت بحران با استفاده از روش تلفیقی MCDM و تحلیل شبکه، مطالعه موردی: منطقه ی 6 تهران، فصلنامه علمی – پژوهشی مدیریت بحران، شماره دوم، ص 5 .
    • نورالهی، (1389) ،طرح های جامع راهبردی ایمنی گامی اساسی در افزایش ایمنی شهری، مجله مبلمان و خدمات شهری، شماره 1 ،صص 25-30.
    • فروتن مقدم، متین، و وحیدنیا، محمدحسن، و مهرمنش، امین،1388 ،تعیین مکان های بهینه ایستگاه های آتش نشانی با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی، همایش و نمایش ملی ژئوماتیک 88 ،سازمان نقشه برداری کشور.
    • مشکینی، حبیبی، تفکری؛ ابوالفضل، کیومرث، اکرم 1389 ،(تحلیل فضا – مکانی تجهیزات شهری و کاربست مدل تحلیل سلسله مراتبی در محیط GIS) مطالعه موردی: ایستگاه های آتش نشانی هسته مرکزی تهران(، فصلنامه جغرافیا انسانی، شماره 74 ،ص 95.
    • قدسیپور، سیدحسن، 1391 فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، انتشارات دانشگاه امیر کبیر، چاپ دهم، تهران.
    • هندسین مشاور عرصه (1378)،پژوهشی درباره جایگاه و ابعاد حفاظت شهرها در برابر آتش سوزی، چاپ اول، انتشارات وزارت کشور.
    • منتظری، غلامحسین (1382) . مکان گزینی مراکز خدمات شهری با تأکید بر ایستگاه های آتشن شانی در شهر ساری، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا. دانشگاه شهید بهشتی.
    • نظری عدلی،سعید(1385). (تحلیل عملکردی و مکان گزینی پارک های شهری با استفاده از الگوریتم های فازی در محیط GIS ،دانشکده هنر و معماری. دانشگاه مازندران.
    • راهنما ، محمد رحیم، آفتاب،احمد(1393). مکان یابی ایستگاه های آتش نشانی شهر ارومیه با استفاده از GIS و: AHP جغرافیا وتوسعه.

    15-  Ahmadi, A., 1991. The location of fire stations and safety services in Tehran. Journal of Ravesh 9, 41.

    16- Department of the Interior., 2004. Site selection criteria model and fire stations. parhizgar. Akbar. Tehran.

    17-Howerton ,C , 2006 , GIS Network Analysis of Fire Department Response Time Dallas, Texa Fall

    18-Ahadnejad Reveshty, Mohsen (2007). Site selection study for fire extinguisher stations using network analysis and A.H.P. Model, Case study: city of Zanjan, Asia map journal.

    19-Yan Yu, Qingsheng Guo & Xinming Tang (2008).Gradual optimization of urban fire station locations based on geographical network, available at:http://isprs-wgii-1.casm.ac.cn/source.

    20-Eldin Neiln and K.A.Eldrandaly (2004). A computer-aided system for site selection of major capital investment, international conference e-design in architecture Dhahran, Saudi Arabia , December.

  • تاریخ دریافت 17 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 12 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 20 آبان 1403
  • تاریخ اولین انتشار 22 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 30 آذر 1403