8.برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه گردشگری آبی در خوزستان (با تأکید بر سازه‌های آبی)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه کارشناسی ارشد

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز،ایران

2 استادیار گروه سازه‌های آبی، دانشکده آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 کارشناس ارشد، سازه های آبی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده
زمینه و هدف: گردشگری یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی و توسعه جوامع معاصر است. گردشگری را ابزاری برای تحرک اقتصاد حاشیه­ای، ترویج و توسعه از طریق ایجاد اشتغال و درآمد تعریف کرده­­اند که در طول چند دهه گذشته به‌شدت گسترش‌یافته است. یکی از جذاب‌ترین شاخه‌های صنعت گردشگری که در سال­های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته، گردشگری آبی است.
روش بررسی:  هدف این مطالعه بررسی، امکان‌سنجی و تحقق­بخشی چشم‌انداز توسعه گردشگری و ارائه راهبردهای کلان و پتانسیل‌یابی سازه‌های آبی جهت توسعه گردشگری آبی است. نوع تحقیق حاضر ازلحاظ هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، پیمایشی مبتنی بر مطالعات میدانی (پرسشنامه­ای) است. جامعه آماری این پژوهش شامل 376 نفر از مدیران و متخصصین دانشگاهی در حوزه گردشگری، علوم آب و برنامه­ریزی شهری است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب‌شده است. برای تحلیل علمی از مدل ترکیبی تحلیل استراتژیک SWOT و همچنین آزمون آماری T در نرم‌افزار SPSS استفاده‌شده است.
یافته ها و نتیجه گیری:  نتایج به‌دست‌آمده از تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نشان می­دهد که در وضع موجود بیشترین امکان تحقق‌پذیری مربوط به شاخص­های زیست‌محیطی و اجتماعی- اقتصادی است؛ یافته­های پژوهش بیانگر رابطه مثبت و معنادار بین گردشگری آبی و توسعه پایدار منطقه موردمطالعه است؛ چنانکه با سطح معناداری 000/0 و اطمینان 99 درصد؛ به ترتیب و به­طور میانگین در شاخص­های زیست‌محیطی (1/3)، اجتماعی- فرهنگی (9/2) و اقتصادی (9/2) بیشترین تأثیر مثبت و مطلوب، اما در بُعد شاخص­های هیدرولیکی (8/2) کمترین تأثیر را داشته است. نتایج به‌دست‌آمده بر مبنای مدل استراتژیک سوات که عوامل داخلی؛ نقاط قوت و ضعف و عوامل خارجی؛ فرصت‌ها و تهدیدها می‌باشد. با توجه به امتیازبندی گویه­های موجود در تحقیق مجموع امتیاز عوامل داخلی 83/2 (قوت‌ها 023/1 و ضعف‌ها 81/1) و عوامل خارجی 03/3 (فرصت‌ها 35/1 و تهدیدها 68/1) به‌دست‌آمده است؛ بنابراین بهترین استراتژی و راهبرد تحقق الگوی گردشگری آبی در منطقه موردمطالعه، راهبرد تهاجمی SO یا تقویت و استفاده از فرصت‌های بیرونی با تمرکز بر نقاط قوت می­باشد. یافته­ها این پژوهش می­تواند برای طراحی سیاست­های توسعه و گسترش برنامه­ریزی در آینده استان خوزستان استفاده شود؛ و به تدوین شیوه­نامه اجرایی فعالیت­های گردشگری و تفریحی در زمینه منابع آب و تأسیسات آبی ابلاغ‌شده از سوی وزارت نیرو به دستگاه اجرایی مرتبط کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Strategic Planning of Water Tourism Development in Khuzestan (with Emphasis on Water Structures)

نویسندگان English

Hoshang Moradi 1
, Mehdi Zeinivand 2
Seyed Mohammad Ali Mousavi Alizadeh, 3
1 PhD in Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz,Ahvaz,Iran
2 Assistant Professor of Hydraulic Structures, Faculty of Water and Environmental Engineering, Shahid Chamrān University of Ahvāz, Ahvāz, Iran
3 MSs of hydraulic structures, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده English

Background and Aim: Tourism is one of the most important factors affecting the economic growth and development of contemporary societies. Tourism has been defined as a tool for marginal economic mobility, promotion, and development through the creation of employment and income, which has been greatly expanded during the past few decades. One of the most attractive branches of the tourism industry that has received more attention in recent years is water tourism.
Methods and Material: The purpose of this study is to investigate, feasibility and partially realize the vision of tourism development and to provide macro strategies and find the potential of water structures for the development of water tourism. The present type of research is applied in terms of purpose and in terms of nature and method, it is a survey based on field studies (questionnaire). The statistical population of this research includes 376 university managers and experts in the fields of tourism, water science, and urban planning, who were selected using the purposeful sampling method. For scientific analysis, the combined model of SWOT strategic analysis and the T-test in SPSS software has been used. the results obtained from the analysis of information show that in the current situation, the greatest possibility of realization is related to environmental and socio-economic indicators; The research findings show a positive and meaningful relationship between water tourism and sustainable development of the studied area; as with a significance level of 0.000 and 99% confidence; In order and on average, environmental (3.1), socio-cultural (2.9) and economic (2.9) indicators have the most positive and favorable impact, but hydraulic indicators (2.8) have the least impact. Has had the effect.
Results and Discussion: The results obtained are based on the SWAT strategic model, which includes internal factors; strengths and weaknesses, and external factors; opportunities, and threats. According to the scoring of the items in the research, the total score of internal factors is 2.83 (strengths 1.023 and weaknesses 1.81) and external factors 3.03 (opportunities 1.35 and threats 1.68). Therefore, the best strategy for realizing the water tourism model in the study area is the aggressive strategy of SO or strengthening and using external opportunities with a focus on strengths. The findings of this research can be used to design development policies and expand planning for the future of Khuzestan province; and help to compile the executive guidelines for tourism and recreational activities in the field of water resources and water facilities notified by the Ministry of Energy to the relevant executive body.

کلیدواژه‌ها English

Water Tourism
Sustainable Development
Water Structures
SWOT Model
Khuzestan
  • امان پور، سعید ، عبدالرحمان نوذری، رضا بدری سنجش میزان رضایتمندی گردشگران نوروزی از تسهیلات و خدمات رفاهی تفریحی و توریستی شهرستان شوشتر، فصلنامه مطالعات مدیریت شهری سال ششم شماره نوزدهم، پاییز 1393.
  • جهان تیغ، سعید: شیبانی امین، عیسی، گلستانه، فرشته (1391). موانع و راهکارهای ایجاد دهکده ورزش‌های آبی و ساحلی در سواحل مکران (مطالعه موردی: سواحل چابهار)، همایش ملی توسعه سواحل مکران و اقتدار دریای جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، منطقه سوم نیروی دریای راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
  • داروجی، حسن، زیاری، کرامت الله، طوافی، فهیمه، شکوری، نگین علیزاده، محمد، بدیعی، شبنم (1395) بررسی و تعیین تورهای گردشگری دریایی در جزایر خلیج‌فارس، فصلنامه مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج‌فارس دانشگاه تهران.
  • دهقان فر، سکینه؛ قاسمی زاد، علیرضا (1396). شناسایی مشکلات گردشگری استان ساحلی بوشهر و ارائه راهکارهای مناسب، فصلنامه گردشگری و توسعه.
  • سعیدی، علی‌اصغر؛ بهشتی، محمد، رضوانی، رضا، (1391). موانع اساسی سیاست‌گذاری گردشگری از نظر نخبگان، مجله برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری.
  • سقائی، محسن؛ امینی نژاد، غلامرضا، صبوحی، غلامرضا. (1395). بررسی توانمندی‏های گردشگری شهر ساحلی بوشهر بر اساس مدل سوات و تاپسیس. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی.
  • سنگدل، مهدی؛ شریفی‌نیا، زهرا (1395). بررسی موانع و مشکلات توسعه گردشگری (مطالعه مورد، شهرستان قائم‌شهر)، فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)
  • فرجی دارابخانی، محمد؛ مرادی، هوشنگ (1400). تحلیل نقش گردشگری مذهبی اربعین در توسعه‌ی پایدار شهرهای گذرگاهی- مرزی (مطالعه‌ی موردی: شهر مهران. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای، 2(2)، 1-24.
  • فرزین، محمدرضا؛ افسر، امیر، اکبرپور، علی (1392). مدل‌سازی پیش‌بینی گردشگری ورودی به ایران با استفاده از روش‌های ARIMA و شبکه‌های عصبی فازی، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، سال هشت.
  • قربانی، طاهره؛ بابایی، روشنک، کیاکجوری، داود (1393). نقش ظرفیت‌های اکو توریسم آبی در توسعه گردشگری (مطالعه موردی: جاذبه‌های آبی شهرستان رامسر)، اولین کنفرانس ملی جغرافیا، گردشگری منابع طبیعی و توسعه پایدار، تهران، مؤسسه ایرانیان، قطب علمی برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری دانشگاه تهران.
  • محسنی، رضا علی (1388). گردشگری پایدار در ایران: کارکردها، چالش‌ها و راهکارها، مجله فضای جغرافیایی.
  • مدهوشی، مهرداد و ناصر پور، ناصر (1382) ارزیابی موانع توسعه گردشگری در استان لرستان، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی.
  • موسایی، میثم؛ هاشمی، سمیه، ابراهیمی، میترا (1391). بررسی جامعه‌شناختی توسعه پایدار گردشگری در ایران؛ موانع و چالش‌ها، راهکارها، فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد شوشتر.
  • موسوی علی زاده، سید محمدعلی، زینی وند، مهدی، احدیان، جواد، امان پور، سعید و مرادی، هوشنگ. (1403). امکان‌سنجی تحقق چشم‌انداز توسعه گردشگری آبی در استان خوزستان (مورد مطالعه سازه‌های آبی شوشتر و گتوند.مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 5(1)، 77.

 

  • Pham, K., Andereck, K., & Vogt, C. (2019). Local residents’ perceptions about tourism development.‏
  • Paramati, S. R., Alam, M. S., & Chen, C. F. (2017). The effects of tourism on economic growth and CO2 emissions: a comparison between developed and developing economies. Journal of Travel Research, 56(6), 712-724.‏
  • Summers, J., Cavaye, J., & Woolcock, G. (2019). Enablers and barriers of tourism as a driver of economic and social‐cultural growth in remote Queensland. Economic Papers: A journal of applied economics and policy, 38(2), 77-94.‏
  • Abili, M., & Zhao, Y. (2019). Planning and managing restrictions and barriers to tourism development between Iran and China. Int. Trans. J. Eng. Manag. Appl. Sci. Technol, 10, 695-707.
  • Alves, B., Ballester, R., Rigall-I-Torrent, R., Ferreira, Ó., & Benavente, J. (2017). How feasible is coastal management? A social benefit analysis of a coastal destination in SW Spain. Tourism Management, 60, 188200.
  • Amelung ,B(2006). Mediterranean Tourism: Exploring the Future with the Tourism Climatic Index. Journal of Sustainable Tourism14(4):349-366
  • Needham, M. D., & Szuster, B. W. (2011). Situational influences on normative evaluations of coastal tourism and recreation management strategies in Hawai’i. Tourism Management, 32(4), 732-740.‏
  • Lorde, T., Li, G., & Airey, D. (2016). Modeling Caribbean tourism demand: an augmented gravity approach. Journal of Travel Research, 55(7), 946-956.‏
  • Chen, S., & Uitto, J. I. (2003). Governing marine and coastal environment in China: building local government capacity through international cooperation. China environment series, 6, 67-80.‏
  • Hilma, T. F., Mohammad, D. L. (2016). Planning for Riverside Area as Water Tourism Destination to Improve Quality of Life Local Residents, Case Study: Batuan – Sikambing River, Medan, Indonesia. Procedia - Social and Behavioral Sciences234:434-441
  • Isik and et al. (2018). A nexus of linear and non‐linear relationships between tourism demand, renewable energy consumption, and economic growth: Theory and evidence. International Journal of Tourism Research20(2).

  • تاریخ دریافت 03 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 10 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 08 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 10 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 25 آذر 1403