4.آسیب شناسی بافت های ناکارآمد شهر ارومیه با تلفیق تکنیک مدیریت ریسک و مدل بهترین-بدترین(FMEA و BWM)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 مربی جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه پیام نور تهران، ایران.

2 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی ، دانشگاه فرهنگیان، تهران ، ایران.

چکیده
زمینه و هدف: در سال های اخیر توجه به بافت­های ناکارآمد و شناخت آسیب­های ایجاد شده در کالبد و فضای شهر به موضوعی جدی تبدیل شده است که این امر لزوم یافتن الگوها و روش­های مناسب به منظور بهبود ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی بافت های ناکارآمد را بیش از پیش ضروری ساخته است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی  بافت های ناکارآمد شهر ارومیه انجام شده است.
روش بررسی:  نوع تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر گرد­آوری داده توصیفی-تحلیلی بوده است و برای­جمع­آوری اطلاعات از روش میدانی – کتابخانه­ای استفاده شده است. در این پژوهش در وهلۀ نخست از ارزیابی ریسک امنیتی زیرساخت(تکنیک FMEA)­،  جهت شناسایی ریسک­های بافت­های ناکارآمد شهر ارومیه، مشخص­سازی  عدد اولویت ریسک و تعیین عملگرها استفاده‌شده است و در وهلۀ بعدی از مدل BWM جهت بررسی میزان سازگاری شاخص­های و ارجعیت­بندی آن­ها استفاده شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: بررسی­های صورت گرفته در قالب تکنیکFMEA نشان داده است که از 34 آسیب با 8 اثر بالقوه(آسیب‌‌پذیری در برابر زلزله، افزایش ناهنجاری اجتماعی، افزایش آلودگی، کاهش تعلق‌خاطر، تضاد کالبدی، ناتوانی مالی-پولی ساکنان، ضعف  مدیریتی، ضعف در رویداد مدار) سطح خطر بارزی دارند و نتایج حاصل از مدل BWM نشان داده است که بهبود کمیت و کیفیت بسترهای برگزاری مراسم ها و رویدادها تاریخی– فرهنگی( بازآفرینی مبتنی بر الگوی رویدادمداری) و شناسایی دقیق رویدادها در بافت های فرسوده در اولویت نخست ساماندهی بافت های ناکارآمد شهر ارومیه قرار گرفته اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Pathology of fabric tissues of Urmia city by combining risk management technique and best-worst model (FMEA and BWM)

نویسندگان English

Ahmad Karimi 1
Mohammad Rasoli 2
1 Instructor, of geography and urban planning, Payam Noor TehranUniversity, Iran.
2 PhD in Geography and Planning, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده English

Background and Aim: In recent years, paying attention to inefficient tissues and recognizing the damage caused in the body and city space has become a serious issue, which necessitates finding appropriate models and methods in order to improve the physical and social dimensions., economic and environmental has made inefficient tissues more necessary. In this regard, the current research was conducted with the aim of pathology of dysfunctional tissues in Urmia city.
Methods and Material: The present research was applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of data collection, and the field-library method was used to collect information. In this research, infrastructure security risk assessment (FMEA technique) has been used in the first place to identify the risks of inefficient structures in Urmia city, specify the risk priority number and determine the operators, and in the next place, the BWM model has been used to check the amount The compatibility of indicators and their calibration have been used.
Results and Discussion: The investigations carried out in the form of FMEA technique have shown that out of 34 damages with 8 potential effects (vulnerability to earthquakes, increase in social disorder, increase in pollution, decrease in belongingness, physical conflict, financial-financial disability of residents, managerial weakness, weakness in event management) have a significant level of risk and the results of the BWM model have shown that improving the quantity and quality of the platforms for holding ceremonies and historical-cultural events (recreation based on the model event-oriented) and accurate identification of events in worn-out tissues are placed in the first priority of organizing inefficient tissues of Urmia city.

کلیدواژه‌ها English

Pathology
dysfunctional tissues
FMEA
BWM
Urmia
-آقایی­زاده، اسماعیل؛ محمدزاده، ربابه. (1398). بررسی سرمایه اجتماعی در فرآیند بازآفرینی شهری در بافت‌های مشکل‌ساز شهری رشت مطالعات ساختار و عملکرد شهری، 6(19)، 167-145.
-بهادری، آرش، بیک محمدی، حسن و تقوایی، مسعود (­1396)، آسیب شناسی فرهنگی واجتماعی بافت های مساله دار شهری(مورد مطالعه: بافتهای فرسوده کرج)، پژوهش­های مکانی- فضایی، 1(2)، 32-16
-پورصفوی، سید مسعود و حسینی قاضیانی, سیده نرجس. (1395). آسیب شناسی و بررسی ابعاد اجتماعی و فرهنگی تأثیر گذار بر فرسودگی کالبدی محله خواهر امام شهر رشت. مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی 11(34)، 151-133.
-توفیق, مریم و فروزان‌فر، جلال. (1401). تبیین و بررسی بحران هویت از منظر آسیب‌ شناسی بافت‌های تاریخی (مورد مطالعاتی: محله فهادان یزد). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 12(4)، 1098-1080.
-توکلی­نیا، جمیله، ضرغامی، سعید، تیموری، اصغر و اسکندری، مجید (­1398)، تحلیلی بر آسیب شناسی فضایی از ساختار کالبدی و بافت اجتماعی شهر با رویکرد پدافند غیرعامل مورد پژوهی: منطقه شش کلانشهر تهران، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 19(53)، 73-51.
-جهانگیر زاده جواد، موسوی میر نجف، رسولی محمد و سعیدپور شراره (1400). آسیب شناسی تحولات جمعیتی با ترکیب دو مدل ارزیابی آسیب (FMEA-IPA) (مورد مطالعه: استان آذربایجان غربی). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی،۲ (۴) :۳۶-۲۱
-حیدری، محمد تقی، احدنژاد روشتی, محسن, رسولی, محمد و سعید پور, شراره. (1401). تبیین شاخص‌های بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهر ارومیه با روش تلفیقی (‌BWM-IPA‌). جغرافیاوتوسعه ناحیه ای، 20(2)، 166-141.  
-رسول نازی­، سمیه، نقیبی، فریدون و خسرونیا, مرتضی. (1401). بررسی نقش ظرفیت‏ های مردمی و محلی در بازآفرینی بافت ناکارآمد شهری (نمونة موردی: بافت فرسودة ارومیه). پژوهش­های جغرافیای انسانی 54(1)، 154-131.
-رسولی، محمد، احدنژاد،  محسن و حیدری، محمدتقی. (1400). تحلیل اهمیت- عملکرد عوامل کلیدی موفقیت در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری با تأکید بر ذینفعان (مطالعه موردی: شهر زنجان). فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای، 6(16)، 178-149.
-رسولی،  محمد،  احدنژاد روشتی، محسن، مشکینی، ابوالفضل و حیدری, تقی. (1401). تحلیل بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری با تاکید بر نقش و عملکرد ذینفعان محلی با رویکرد آینده‌نگاری( مطالعه موردی: شهر زنجان). فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، 13(48)، 68-51.
-رسولی، محمد، احدنژاد روشتی، محسن, حیدری، محمد تقی و مشکینی, ابوالفضل. (1400). تبیین عوامل شکل‌دهنده بافت‌های ناکارآمد شهری (‌مطالعه موردی: شهر زنجان). فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی، 14(1)، 44-23
-روستایی، شهریور، علی­اکبری، اسماعیل و حسین­زاده، رباب. (­­1395)، بررسی عوامل کلیدی تاثیرگذاری بر رشد شهرهای بزرگ( مطالعه موردی: شهر ارومیه)، نشریه پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 7(26)، 74-53.
-سرور، هوشنگ (1398). شناسایی بافت­های فرسوده شهری بر اساس شاخص­های کالبدی مطالعه موردی( منطقه یک شهر تبریز)، شهر پایدار،2(1)، 14-1.
-سلیمانی، علیرضا،  آفتاب، احمد و شیخ­احمدی، احمد ( 1395)، بررسی، تحلیل و رتبه­بندی سطوح برخورداری محلات فرسوده شهر ارومیه، فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، 8(25)، 90-79. 
-شهرداری ارومیه(­1399)، بافت فرسوده شهر ارومیه
-صادقی دروازه، سعید، صالحی صدقیانی، جمشید، مکوندی، شکوفه و منصوری، فرزانه. ( 1398)، به­کارگیری فن BWM در ارزیابی عوامل موثر بر جذب سرمایه­گذاری خارجی در طراح­های انتقال فناوری، فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی وپشتیبانی، 11(55)، 103-78.
-قادری، رضا، رسولی، محمد، مام شریفی، احمد و شیخی نسب، مژگان. (1401). تبیین اهمیت/عملکرد عوامل کلیدی بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری مطالعه موردی : شهر ارومیه. پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، 10(2)، 248-229.
-نامور، فهیمه، حاجی­پور، خلیل، شبانی، امیر حسین و محمدی, محمود. (1401). شناسایی عوامل مؤثر بر فرآیند تنظیم مجدد زمین در بافتهای فرسوده شهری (مطالعه موردی: شهر شیراز). فصلنامه مطالعات شهری، 11(43)، 76-65.
-نعمت اللهی، مجید، انوری، محمودرضا و کریمیان بستانی، مریم. (1401). بررسی و تحلیل عوامل موثر بر ساماندهی بافتهای فرسوده شهری (مورد مطالعه: شهر سراوان). فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی، 14(2)، 86-71.
-نقدی، آمنه، مافی، عزاله و وطن پرست، مهدی (­1398)، تحلیلی بر وضعیت شاخص­های تابآوری در بافت­های فرسوده شهری مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر فاروج)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 21، شماره60، 219-238
-نیازی، محسن و فرقانی نوش آبادی، زهرا (1394)، آسیب شناسی اجتماعی و فرهنگی بافت های فرسوده شهری، همایش ملی بافت های فرسوده و تاریخی شهری: چالش ها و راهکارها، کاشان، 13-1.
-محمد صالحی، زینب، شیخی، حجت و رحیمیون، علی (1393). بهسازی کالبدی- محیطی بافت مرکزی شهر با رویکرد توسعه شهری مطالعه موردی بافت مرکزی خرم اباد، مطالعات شهری،2(7)، 87-73.
-محمدی کرمجو، هادی( 1395)، ارزیابی پایداری مناطق ناکارآمد شهرستان مراغه. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری به راهنمایی دکتر نفیسه مرصوصی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه پیام نور.
 
 
-Andalib, A (2010), Renewal policy on urban worn-out areas; new move in Tehran City, Renovation Organization of Tehran.
-Baek, H.Ch., Park, H.S. (2012). Changes in renovation policies in the era of
sustainability. Energy and Buildings, Vol. 47: 485-496.
-Chahardowli, M. & Sajadzadeh, H. (2022). A strategic development model for regeneration of urban historical cores: A case study of the historical fabric of Hamedan City, Land Use,Vol. 114, pp. 1-18
-Dargan, Lorna. (2007), Conceptualising Regeneration in the New Deal for Communities, Planning Theory & Practice, Vol.8, No.3, pp.345-362.
-Deng, CH., Deng, J.(2015). Viewing urban decay from the sky: A multi-scale analysis of
residential vacancy in a shrinking U.S. city. Landscape and Urban Planning 141 (2015) 88–99.
-Falanga, R. (2022). nderstanding place attachment through the lens of urban regeneration, Insights from Lisbon, Cities, Vol. 22, pp. 1-20.
-Farjam, R., Hossieni Motlaq, S (2019). Does urban mixed use development approach explain spatial analysis of inner city decay? Journal of Urban Management 8 (2019) 245–260.
-Janmardi, F (2014) Strategic Planning for Intervention in urban worn-out areas of Bonab (Case Study: The Neighbourhood of Gezavsht), M.A. Thesis in urbanism, Islamic Azad University of Marand.
-Jose Rua, M., Huedo, P., Civera., V., Agost-Felip, R.  (2019). A simplified model to assess vulnerable areas for urban, regeneration, Sustainable Cities and Society , Vol. 46: 1-23
-Kalantari, M., Poirahmad, A., Abdali, Y  (2019) Spatial analysis of crime in the Urban Obsolete Texture, Case Study: Neighborhood Harandi, District 12 Tehran, Urban Ecology Researches, Vol. 10, No. 19: 49-60.
-Korkmaz, C. Balaban, O. (2019). Sustainability of urban regeneration in Turkey: Assessing the performance of the North Ankara Urban Regeneration Project. Habitat International, Vol. 95
-Mirakhurli, A (2016), Resiliency physical-environmental urban communities with emphasis on Deteriorated Areas (Case study: District 10 of Tehran Municipality), M.A. Thesis in urban planning, Payame Noor University of Tehran.
-Mohammadi Karamjavan, H (2016), Evaluation of Sustainability in Obsolescent Zone of Maragheh city, M.A in Geography & urban Planning_Urban Spatial Planning, Facuhty if Social and Economic Siences Tehran Center, Payame Noor University.
-Pishgahifard, Z., Kalantari, M., Parhiz, F. &Haghpanah, E. (2011). Geographic analysis ofdrug-related hotspots in the city of Kermanshah.The Quarterly Journal of Urban and RegionalResearch Studies, 3(11),­ 75-96.
-Rezvani, N., Behzadfar, M., Habibi, K (2017) The Evaluation of Environmental qualities in historic tissues based on sense of place (Case study: the Sarcheshme Neighborhood of Gorgan), Recearch and urban planning, Vol. 8, No. 29, 23-42.
-Richards, G. (2015). Developing Creativity in Tourist Experiences: A Solution to The Serial Reproduction of Culture?. Tourism Management, 27(6), 1209-1223.
-Richards, G., & Palmer, R. (2012). Eventful cities. New York: Routledge
-Rosemary, D. f. Bromley, Andrew R. Tallon and Colin j. Thomas (2005) City centre regeneration through residential development: Contributing to sustainability, Urban Studies, Vol 42, No 13.
-Ruijsbroek, A., Wong, A., van den Brink, C., Droomers, M., van Oers, H. A. M., Stronks, K., Kunst, A. E. (2019). Does selective migration bias the health impact assessment of urban regeneration programmes in cross-sectional studies? Findings from a Dutch case study, Health & place, Vol.55, :155-164
-Said, SH., Aksah, H., Ismail, Elma. (2013) Heritage Conservation and Regeneration of Historic Areas in Malaysia, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol.105, 418-428.
-Supreme Council for Urbanism and Architecture of Iran (2003), Acts of the Supreme Council for Urbanism and Architecture of Iran
-Xin,H.(2023), Urban renewal design based on analysis of remote sensing images and texture characteristics, Optik,V(273), ISSN 0030-4026

  • تاریخ دریافت 01 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 08 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 07 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 29 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 29 آذر 1403