16.تجزیه و تحلیل پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان نیر در استان اردبیل (نمونه موردی: محورهای بولاغلار و صائین)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه کارشناسی ارشد

نویسندگان

1 استاد ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 2- کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی و آمایش محیط، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 3-دانشجوی دکتری دانشکده علوم اجتماعی گروه جغرافیای طبیعی (گرایش ژئومورفولوژی) دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل ایران.

چکیده
زمینه و هدف: در این پژوهش به ارزیابی توان‌ها و پتانسیل‌های ژئوتوریستی شهرستان نیر واقع در استان اردبیل پرداخته شد. این شهرستان به دلیل قرارگیری در دامنه‌های سبلان و بزقوش از توان‌های ژئوتوریستی بالایی برخوردار است. توسعه صنعت ژئوتوریسم در سطح این شهرستان می‌تواند محرک توسعه پایدار اقتصادی منطقه باشد. هدف از این پژوهش تجزیه و تحلیل پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان نیر در استان اردبیل است.
روش‌شناسی: در سطح شهرستان نیر دو محور ژئوتوریستی بولاغلار، صائین است. در پژوهش حاضر توان‌های ژئوتوریستی محورهای مذکور با استفاده از دو مدل کوبالیکوا، فیولت مورد ارزیابی قرار گرفت. مدل‌های مذکور دارای شاخص‌های متعددی بوده که علاوه بر جنبه‌های زمین‌شناسی- ژئومورفولوژی، فاکتورهای دیگری مانند آثار فرهنگی- تاریخی، دسترسی‌ها، مدیریت و آسیب‌پذیری را نیز مورد توجه قرار می‌دهند.
یافته‌ها و نتایج: ارزیابی محورهای ژئوتوریستی با استفاده از مدل‌های مذکور نشان داد که منطقه بولاغلار به دلایل متعدد از توان‌های ژئوتوریستی بالاتری برخوردار می‌باشد. در این زمینه می‌توان به تنوع ژئومورفولوژیکی (ژئودایورسیتی)، وجود چشمه‌های آبگرم متعدد، طبیعت زیبا و سرسبز، مجاورت با رودخانه نیرچای و بالیخلوچای، نزدیکی به شهر نیر، دسترسی راحت‌تر، وجود آثار فرهنگی- تاریخی، نمایش سنت‌های محلی به‌واسطه برگزاری جشنواره‌های متعدد، دسترسی مطلوب به دامنه‌های سبلان و موارد مشابه اشاره نمود. به همین دلیل در رابطه با اکثر شاخص‌های مدل‌های مورد استفاده، منطقه بولاغلار امتیازهای بالاتری را کسب نمود. با توجه به نتایج مدل‌ها می‌توان گفت که دو چالش اساسی شامل فقدان اقدامات حفاظتی و محدود بودن زیرساخت‌ها و امکانات خدماتی- رفاهی جزو مهم‌ترین موانع توسعه صنعت زمین‌گردشگری در سطح شهرستان نیر می‌باشند.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که توسعه گردشگری و زمین‌گردشگری شهرستان نیر عموما تک‌بعدی بوده و جنبه‌های متعدد ژئوتوریسم مانند ارزش‌های علمی، تنوع ژئومورفولوژیکی، حفاظت ژئومورفولوژیکی و توسعه پایدار مورد غفلت واقع شده است. این در حالی است که نگاه چندبعدی به صنعت ژئوتوریسم با رویکرد حفاظتی در کنار توسعه زیرساخت‌ها و امکانات زیربنایی می‌تواند باعث توسعه چشمگیر صنعت گردشگری و دگرگون شدن اقتصاد منطقه شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of geotourism and geomorphological potentials of Nir County in Ardabil Province(Case study: Bulaghlar and Sain)

نویسندگان English

Aghil Madadi 1
Roghayeh hnoorzadhe 2
Behrouz nezafat taklhe 3
1 Professor of Geomorphology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Master of Science in Geomorphology and Environmental Planning, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
3 PhD Student, Faculty of Social Sciences, Department of Physical Geography (Geomorphology), University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده English

Background and Objective: This study evaluated the geotourism capabilities and potentials of Nir County, located in Ardabil Province. This county has high geotourism capabilities due to its location on the slopes of Sabalan and Bozqosh. The development of the geotourism industry in this county can be a driver of sustainable economic development in the region. The purpose of this study is to analyze the geotourism and geomorphological potentials of Nir County in Ardabil Province.
Methodology: In Nir County, there are two geotourism axes: Bulaghlar and Saein. In the present study, the geotourism capabilities of the aforementioned axes were evaluated using two models: Kobalikwa and Feyolt. The aforementioned models have numerous indicators that, in addition to geological-geomorphological aspects, also consider other factors such as cultural-historical monuments, access, management, and vulnerability.
Findings and Results: The evaluation of geotourism axes using the aforementioned models showed that the Bulaghlar region has higher geotourism potential for several reasons. In this context, we can mention geomorphological diversity (geodiversity), the presence of numerous hot springs, beautiful and lush nature, proximity to the Nirchai and Balikhlochai rivers, proximity to the city of Nir, easier access, the presence of cultural-historical monuments, the display of local traditions through the holding of numerous festivals, favorable access to the Sabalan ranges, and similar cases. For this reason, the Bulaghlar region obtained higher scores in relation to most of the indicators of the models used. According to the results of the models, it can be said that two basic challenges, including the lack of protective measures and the limited infrastructure and service-welfare facilities, are among the most important obstacles to the development of the geotourism industry in Nir county.
Conclusion: The results show that the development of tourism and geotourism in Nir County is generally one-dimensional and that various aspects of geotourism such as scientific values, geomorphological diversity, geomorphological conservation, and sustainable development have been neglected. However, a multidimensional view of the geotourism industry with a conservation approach along with the development of infrastructure and facilities can significantly develop the tourism industry and transform the regional economy.

کلیدواژه‌ها English

Geotourism
Bulaghlar
Sain
Quantitative models
Nir Township
Ardabil Province
ابراهیم­پور، ح.، نعمتی، و.، نظافت­تکله، ب. 1401. بررسی توانمندی­های ژئوتوریستی استان اردبیل با استفاده از مدل کوبالیکوا و مدل فیولت (مطالعه موردی: نیر، نمین، سرعین). جغرافیا و روابط انسانی، دوره۵، شماره۳، شماره پیاپی 19، صص 161-144.
اروجی، ح. 1391. مکان­یابی ژئومورفوسایت­های بهینه گردشگری با فرایند تحلیل شبکه­ای (ANP) و ارزیابی آنها از طریق مدل­های ژئومورفوتوریستی (مطالعه موردی: شهرستان طبس). پایان­نامه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه­ریزی توریسم، دانشگاه تهران.
اسفندیاری ، ف.، عبادی ،ا.، دانشورگبلو، ح.، سیدمعصومی، ر. 1393. ارزیابی توانمندی­های ژئوتوریستی لندفرم­های شهرستان خلخال به روش پرالونگ. دومین همایش ملی بیابان با رویکرد مدیریت مناطق خشک و کویری.
اسفندیاری درآباد، ف.، نظافت تکله، ب.، شهبازی شرفه، ز.، نعمتی، و. 1403. ارزیابی توانمندی­های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان سرعین با استفاده از مدل کوبالیکوا و فیولت. مطالعات علوم محیط زیست، دوره 8، شماره۴، صص۷۶۵۸-۷۶۴۴.
اکبریان، محمد. 1400. ارزیابی اثرات زیست­محیطی توسعه ژئوتوریسم در جزیره هرمز. پژوهش­های ژئومورفولوژی کمّی، سال دهم، شماره 1، صص 39-20.
سلمانی، م.، اروجی، ح.، اوسطی، ا.، رحیمی هرآبادی، س. 1397. ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی ژئومورفوسایت‌های مناطق خشک (مورد شناسی: مناطق کویری و بیابانی شهرستان طبس). جغرافیا و آمایش شهری منطقه­ای، دوره 8، شماره 28، صص 235-256.
نجفی، ا.، احمدی دهرشید، پ. 1402. شناسایی پتانسیل‌های ژئوتوریسم و تدوین برنامه راهبردی در مسیر شکوفایی و توسعه ژئوتوریسم پایدار (مورد مطالعه: شهرستان دهگلان). فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، دوره 4، شماره 1، صص 127-148.
هاشمی دیزج، ع. 1401. بررسی میزان و تاثیر توان رقابت­پذیری و ژئوتوریستی بر اقتصاد استان اردبیل با استفاده از مدل کومانسکو، هادزیک و پائوولوا. مطالعات علوم محیط زیست، دوره هفتم، شماره۴، صص۵۶۳۹-۵۶۲۴.
یمانی، م.، نگهبان، س.، رحیمی هرآبادی، س.، علیزاده، م. 1391. ژئومورفوتوریسم و مقایسه ی روش های ارزیابی ژئومورفوسایت ها در توسعه ی گردشگری (مطالعه ی موردی: استان هرمزگان). برنامه­ریزی و توسعه کردشگری، شماره 1، صص 83-104.
Feuillet, T & Sourp, E. 2011. Geomorphological Heritage of the Pyrenees National Park(France): Assessment, Clustering, and Promotion of Geomorphosites; Geoheritage, V 3, pp 151–162.
Hall,c.m:and page,s.j. 2002. The geography of tourism and recreation, routledge, second edition pp 339.
Heggi, Travis W. 2009. Geotourism and volcanoes: Health hazards facing tourists at volcanic and geothermal destinations: Travel Medicine and Infectious Disease, 09/2009; 7(5): 257- 261.
Rodriguize, N, Paeez, J. 2022. Coastal Dunes Geomorphosites to Develop the Geotourism in a Volcanic Subtropical Oceanic Island, Tenerife, Spain, Land, 11(3), 426.

  • تاریخ دریافت 03 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 04 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 07 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 07 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404