17.ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان هیر در جهت توسعه اقتصادی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 کارشناسی ارشد رشته سنجش از دور دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل، ایران

چکیده
زمینه و هدف: زمین‌گردشگری گونه‌ای از گردشگری است که مبتنی بر پدیده‌ها و چشم‌اندازهای زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی است و در دهه‌های اخیر با هدف توسعه اجتماعی-اقتصادی مقصدهای زمین‌گردشگری گسترش پیدا کرده است. هدف از این پژوهش ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی و مقاصد ژئومورفولوژیکی شهرستان هیر در جهت توسعه اقتصادی است.
روش‌شناسی: ماهیت این پژوهش توصیفی-تحلیلی- کاربردی بوده و برای بررسی پتانسیل‌های زمین‌گردشگری منطقه هیر، از مدل‌های رینارد که ژئومورفوسایتها را بر اساس سه ارزش علمی، افزوده و ترکیبی، موردبررسی قرار می‌دهد؛ مدل فیولت که مبتنی بر چهار معیار منشأ شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی است؛ و درنهایت مدل کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی تأکید دارد استفاده‌شده است.
یافته‌ها و نتایج: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از مدل رینارد پل معلق هیر با کسب میانگین امتیاز 7/0 در زیر شاخص ارزش‌ علمی، 39/0 در زیرشاخص ارزش افزوده و 74/0 در زیرشاخص ارزش ترکیبی، دارای توانمندی زمین‌گردشگری بالایی بوده و در رتبه برتر قرار دارد. هم‌چنین پل معلق هیر بر اساس مدل ارزیابی فیولت در نرخ مدیریتی و گردشگری به ترتیب با مقادیر 65/0 و 61/0 از قابلیت‌های متنوعی جهت شناساندن منطقه برای گردشگران داخلی و خارجی برخوردار است. هم‌چنین نتایج حاکی از آن است بر اساس مدل کوبالیکوا پل معلق هیر با کسب مجموع امتیاز 75/8 در بین ژئوسایت‌های موردمطالعه از ارزش زمین‌گردشگری بالایی برخوردار بوده و گردشگران زیادی را به این منطقه جذب نموده است. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود پل معلق شیشه‌ای شهرستان هیر دارای پتانسیل‌ها و قابلیت‌های متنوع زمین‌گردشگری و ژئومورفولوژیکی در منطقه بوده و از لحاظ جذب توریست به منطقه و افزایش توان اقتصادی در رتبه برتر قرار دارد. بنابراین پیشنهاد می‌شود با استفاده از گردشگری مجازی و آنلاین و هم‌چنین شناساندن مناطق مختلف این شهرستان به گردشگران، مقدمات جذب توریست داخلی و خارجی به این منطقه فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Evaluation of geotourism potential and geomorphological destinations of Hir Township for economic development

نویسندگان English

AbdulRahim Hashemi Dizaj 1
Behrouz nezafat 2
sayeh abidi 3
negin shirzadi 4
1 Associate Professor, Department of Management and Economics, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, , Ardabil, Iran
2 Phd student of Geomorphology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, , Ardabil, Iran
3 Bachelor of Geomorphology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, , Ardabil, Iran
4 Master of Science in Remote Sensing, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, , Ardabil, Iran
چکیده English

Background and Objective: Geotourism is a type of tourism that is based on geological and geomorphological phenomena and landscapes and has expanded in recent decades with the aim of socio-economic development of geotourism destinations. The purpose of this study is to evaluate the geotourism capabilities and geomorphological destinations of Hir Township for economic development.
Methodology: The nature of this study is descriptive-analytical-applied and to investigate the geotourism potential of the Hir region, the Renard models that examine geomorphosites based on three scientific, added and combined values; the Feuillet model that is based on four criteria of origin of formation, geographical distribution, tourism and accessibility; and finally the Kobalikwa model that emphasizes more on scientific, educational, economic, conservation and cultural criteria were used.
Findings and Results: Based on the results obtained from the Reynard model, the Hair Suspension Bridge has a high geotourism potential and is ranked in the top category, with an average score of 0.7 in the scientific value index, 0.39 in the added value sub-index, and 0.74 in the composite value sub-index. Also, the Hair Suspension Bridge has various capabilities to introduce the region to domestic and foreign tourists based on the Feulet evaluation model in the management and tourism rates, with values ​​of 0.65 and 0.61, respectively. The results also indicate that based on the Kobalikwa model, the Hair Suspension Bridge has a high geotourism value among the studied geosites with a total score of 75.8 and has attracted many tourists to this region. Therefore, it is concluded that the Hair Glass Suspension Bridge in the city of Hair has diverse geotourism and geomorphological potentials and capabilities in the region and is ranked in the top category in terms of attracting tourists to the region and increasing economic power. Therefore, it is suggested that by using virtual and online tourism and introducing different regions of this city to tourists, preparations should be made to attract domestic and foreign tourists to this region.

کلیدواژه‌ها English

economic development
Evaluation
geotourism capabilities
Hir Township
quantitative models
اروجی، ح. (1391). مکان‌یابی ژئومورفوسایت‌های بهینه گردشگری با فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) و ارزیابی آن‌ها از طریق مدل‌های ژئومورفوتوریستی (مطالعه موردی: شهرستان طبس)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، در رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی توریسم، دانشگاه تهران.
اسفندیاری درآباد، ف.، نظافت تکله، ب. 1403. تحلیل و شناسایی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئوموفوسایت‌های شهرستان خوی، جغرافیا و روابط انسانی، دوره 6، شماره 4، صص908-889.
اسفندیاری درآباد، ف،. نظافت تکله، ب،. حسن زاده، م،. پاسبان، ا، ح. (1401). ارزیابی و تحلیل توان گردشگری و رقابت پذیری استان اردبیل با استفاده از مدل پائوولوا و مدل دینامیکی هادزیک (مطالعه موردی: هیر، خلخال، سرعین)، مطالعات علوم محیط زیست، دوره هفتم، شماره سوم، صص 5201-5188.
اصغری سراسکانرود، ص.، نظافت تکله، ب. 1399. توان ژئوتوریستی و تحلیل رقابت پذیری مناطق ژئوتوریستی منطقه سرعین، تحقیقات جغرافیایی، دوره 35، شماره 3، صص 203-193.
امری کاظمی، ع. (1381). آغازی بر ژئوتوریسم ایران، مجموعه مقالات بیست و یکمین گردهمایی علوم زمین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، ص 34.
ایمانی، ب.، ابول‌زاده، ب. (1401). تدوین الگوی توسعه پایدار گردشگری روستایی (نمونه موردی: روستاهای بخش هیر شهرستان اردبیل)، جغرافیا و مطالعات محیطی، سال یازدهم، شماره 43، صص 121-108.
آچاک، آ،. حمیدی، ن،. بابایی همتی، ر. (1393). ارزیابی توسعه اقتصاد گردشگری مبتنی بر الگوی آمیخته بازاریابی (مطالعه موردی: شهرستان قزوین)، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، شماره 6، صص 53-37.
تقیلو، ع ا،. اصغری، ص،. سلطانی، ن،. آفتاب، ا. (1396) . تحلیل و ارزیابی توان ژئوتوریستی دریاچه زریوار، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، شماره 51.82 - صص 97.
جدیدی، ر،. بدری، ن. (1395). ژئوتوریسم و ژئوپارک، عناصر کارآمد در ارتقای اقتصاد شهری و روستایی(مطالعه موردی: استان کرمانشاه)، اولین همایش بین‌المللی اقتصاد شهری، انجمن علمی اقتصاد شهری ایران.
حسام، م. (1395) ،سنجش نگرش جامعه میزبان به تأثیرات اقتصـادی، اجتمـاعی و محیطزیسـتی توسـعه گردشگری. مطالعه موردی: روستاهای بخش الریجـان شهرستان آمل، سال ،6 شماره 21 ، 45-60
خوشکام، م،. صبوری، ب،. قادری، ز. (1398). بررسی اثر صنعت گردشگری بین‌المللی بر رشد اقتصادی: مطالعه بی کشوری با کمک تخمین زن گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی، فصلنامه علمی پژوهشی برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، دوره 8، شماره 2.
رجبی، م،. زیاری، ک، ا،. زنگنه شهرکی، س. (1402). سنجش توسعة گردشگری در کشورهای اسلامی با رویکرد رقابت‌پذیری سفر و گردشگری، فصلنامه علمی پژوهشی برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، دوره 12، شماره 46، صص 91-69.
رحیم‌پور، ع. (1386). ژئوتوریسم سفری به عجایب زمین، نشریه ایرانا، شماره ،۱۳ ،ص ۱۰.
رمضانی، آ،. هوشمند، م،. سلیمی‌فر، م. (1399). راهکارهای اقتصادی ارتقا جاذبه گردشگری منطقه هفت حوض مشهد، پژوهش‌های اقتصاد و توسعه منطقه‌ای، سال بیست و هفتم، دوره جدید شمارة19.
زارع احمدآباد. م،. مقیمی، ا،. مختاری، د. (1401). ارزیابی توانمندی اشکال ژئومورفولوژیک حاصل از فعالیت گسل تبریز در توسعه ژئوتوریسم با استفاده از روش پانیزا، سیاست گذاری شهری و منطقه‌ای، دوره 1، شماره1، صص 13-1.
زروکی، ش،. اولیایی نسب، م. (1396). بررسی عوامل مؤثر بر رشد گردشگری با تأکید بر رقابتپذیری مقصد کاربردی از روش داده‌های تابلویی پویا و تخمین‌زن Sys-GMM ، فصلنامه علمی پژوهشی برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، سال 6، شماره 23، صص 104-77.
صادقی، ز،. جلائی، ع،. عبدالهی، ع، ا،. حسینی مزارعی، ر. (1402). شبکه فضایی اقتصاد گردشگری در استان‌های ایران (مطالعه موردی: استان کرمان)، فصل نامه علمی- پژوهشی برنامه ریزی و توسعه گردشگری، دوره 12، شماره 45، صص 108-87.
مختاری، د. (1389). ارزیابی توانمندی‌های اکوتوریستی مکان‌های ژئومورفیکی حوضه آسیاب خرابه در شمال غرب ایران به روش پرالونگ، مجله جغرافیا و توسعه، شماره 18، صص 52-27.
مددی، ع،. نورزاده، ر،. نظافت تکله، ب،. صبوری، ح. (1404). 3.ارزیابی قابلیت‌های ژئوتوریستی شهرستان نیر با استفاده از مدل‌های کوبالیکوا، فیولت و زروس. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای، 6(2)، 32-55.
معصومی، م. (1388). درآمدی بر رویکردها در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری محلی، شهری، منطقه‌ای، انتشارات سمیرا.
ملکی معصوم‌آباد، ل.، نظافت تکله، ب. (1403). توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی روستاهای گردشگرپذیر شهرستان خلخال با استفاده از مدل‌های ژئوتوریستی (K.F.Z)، جغرافیا و برنامه‌ریزی تبریز.
نرگسی، ش،. بابکی، ر،. عفتی، م. (1397). بررسی رابطه بین گردشگری، رشد اقتصادی و توسعه مالی در ایران(1395-1368)، فصلنامـه اقتصاد مالی سال دوازدهم، شماره 11، صص67-41.
نظافت تکله، ب،. نظامی وند چگینی، م،. موسوی، س، ن،. دهقانی، پ. (1404). 6.تحلیل و ارزیابی رقابت‌پذیری پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی استان گیلان (مطالعه موردی: شهرستان ماسال، اولسبلنگاه، شاندرمن). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای, 6(2)، 85-97
نکوئی صدری، ب. (1388). مبانی زمین‌گردشگری: با تأکید بر ایران. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، تهران، صفحه،۲۱۱.
Aratuo, n, Etienne, x. 2019. Industry level analysis of tourism-economic growth in the United States, Tourism Management, Volume 70, pp 333-340.
Belij, M., Đurđić, S., & Stojković, S. 2018. The evaluation of geoheritage for geotourism development: case study on the potential geopark DJERDAP . Collection of papers - faculty of geography at the university of Belgrade. VOL. 66, No 2, pp.121 -131.
Feuillet, T & Sourp, E. 2011. Geomorphological Heritage of the Pyrenees National Park (France): Assessment, Clustering, and Promotion of Geomorphosites; Geoheritage, V 3, pp 151–162.
Hose, Thomas a. 2000. European Geotourism– An overview of the promotion of geoconservation through interpretative provision. Symposium “Zukunftsfähiger Geotourismus – Ein Baustein zur lokalen Agenda 21”, Bad Urach.
Jheng, CH, Wu, SH, Teng, Y, Wu, SH, Wang, ZH. 2023. Natural resources, tourism resources and economic growth: A new direction to natural resources perspective and investment, Resources Policy, Volume 86, Part B.
Kubalikova, L. and Kirchner, K. 2016. Geosite and Geomorphosite Assessment as a Tool for Geoconservation and Geotourism Purposes: A Case Study from Vizovicka Vrchovina Highland (Eastern Part of the Czech Requblic), Geoheritage, 12p.
Murthy, E. K. (2008). Introduction to Tourism and Hospitality ethics. India: ABD Publishers.
Nascimento, M, AL., Ruchkys, U, A., MantessoNeto V (2007). Geoturismo: um novo segmento do turismo no Brasil. Global Tourism 3(2).
Newsome, D.; Dowling, R.; Leung, Y., 2012, The nature and management of geotourism: A case study of tow established iconic geotourism destinations, Tourism Management perspective, N 3, PP 19-27.
Özşahin, E. (2017). Geodiversity assessment in the Ganos (Isıklar) Mount (NW Turkey). Journal of Environmental Earth Sciences, 76(7), 271.
Prieto, L. J., 2013, Geosites, Geomorphosites and Geoparks: importance, actual situation and perspectives in Mexico, Investigations Geography. N 82, PP 24-37. · Ruban, D., 2015, Geotourism — A geographical review of the literature, Tourism Management Perspectives. N 15, PP 1-15.
Reynard. E, Georgia. F, Lenka. K, Cristian. S. (2007). A method for assessing scientific and additional values of geomorphosites, Geographica, Helvetica, jg, 62:148-158
Sari Hassoun, S, E., Salim Adda, K., Hadjira Sebbane, A., 2021. Examining the connection among national tourism expenditure and economic growth in Algeria, Futur Bus J 7, 14.
Wang, J, Huang, X, Gong, ZH, Cao, K. 2020. Dynamic assessment of tourism carrying capacity and its impacts on tourism economic growth in urban tourism destinations in China, Journal of Destination Marketing & Management, Volume 15.

  • تاریخ دریافت 17 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 17 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 20 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 20 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403