5.تدوین مدل نابرابری جنسیتی بر سلامت اجتماعی زنان شاغل در سازمان بهزیستی کشور

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار برنامه ریزی شهری و منطقه‌ای ،گروه علوم اجتماعی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران.

2 استادیار گروه علوم اجتماعی ،دانشکده ادبیات وعلوم انسانی،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان،ایران

3 استادیار ، گروه علوم اجتماعی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران

چکیده
زمینه و هدف: امروزه با توجه به اینکه سلامت اجتماعی هم در سطح فردی و خانواده و هم در سطوح اجتماعی اثرات مختلفی بر جای می گذارد ، توجه به سلامت اجتماعی زنان به عنوان اولین مراقبان سلامت خانواده و رکن مهم توسعه پایدار در جامعه حائز اهمیت فراوان می باشد. لذا پژوهش حاضر به بررسی تأثیر نابرابری جنسیتی بر سلامت اجتماعی زنان پرداخته است.
روش بررسی: روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع پیمایشی است؛ داده ها با ابزار پرسشنامه و با استفاده از شیوه نمونه گیری تصادفی مطبق از 138 نفر از زنان شاغل در سازمان بهزیستی کشور گردآوری شده است. اعتبار ابزار به روش اعتبار محتوا مورد تأیید قرار گرفت و برای سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد و داده ها به کمک نرم افزارهای SPSS 25 و LISREL 8.8  مورد تحلیل قرار گرفتند. میزان تأثیرپذیری سلامت اجتماعی زنان (به عنوان متغیر وابسته) در پنج بعد همبستگی اجتماعی، انسجام اجتماعی، شکوفایی اجتماعی، پذیرش اجتماعی و مشارکت اجتماعی از متغیر مستقل (نابرابری جنسیتی) سنجیده شده است.
یافته‌ها و نتیجه گیری:  طبق نتایج آزمون های آمار  استنباطی در این پژوهش، می توان با احتمال 99 درصد ادعا کرد که متغیر ایدئولوژی پدرسالارانه (عامل اجتماعی نابرابری)، کلیشه های جنسیتی  موجود در کتب درسی و رسانه های جمعی و دینداری (عوامل فرهنگی نابرابری ) دارای تأثیر منفی و معنی دار بر هر 5 بعد سلامت اجتماعی زنان می باشد و متغیرهای مرتبه شغلی، پایگاه اجتماعی خانوادگی ، میزان تحصیلات ، سن (عوامل زمینه ای نابرابری) ، میزان درآمد شخصی و میزان مالکیت شخصی زنان (عوامل اقتصادی نابرابری ) دارای تأثیر مثبت و معنی دار بر هر 5 بعد سلامت اجتماعی زنان می باشد ولی متغیر وضعیت تأهل (از عوامل زمینه ای نابرابری) در سلامت اجتماعی زنان (برای چهار بعد شکوفایی اجتماعی، مشارکت اجتماعی، انطباق اجتماعی و انسجام اجتماعی) مؤثر نیست و فقط در بعد "پذیرش اجتماعی" است که میانگین چهار گروه با هم متفاوت است. بنابراین متغیر وضعیت تأهل فقط بر بعد "پذیرش اجتماعی" سلامت اجتماعی مؤثر است.   

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Developing a model of gender inequality on the social health of women working in the state welfare organization

نویسندگان English

Hossein Ebrahim Zadeh Asmin 1
Saeed Mohammadi Sadegh 2
Mehdi Moeini 3
1 Associate Professor of ,Urban and regional planning،Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
2 Assistant professor,Department of social sciences, University of Sistan and Baluchestan,Zahedan, Iran.
3 Assistant Professor , Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Today, considering that social health has different effects both at the individual and family level and at the social level, paying attention to women's social health as the first caregivers of family and community health is of great importance.Thus, this study examines the effect of gender inequality on women’n social health.
Methodology: The method used in this research is survey,data were collected using a questionnaire and random sampling method from 138 women working in the Behzisti (Welfare)organization.The validiy of the tool was confirmed by content validity method and Cronbach’s alpha coefficient was used to measure the reliability and the data were analyzed using SPSS 25 and LISREL 8.8 software. The impact of women’s social health (as a dependent variable)has been measured in 5 dimensions of social solidarity ,social cohesion, social prosperity ,social acceptance and social participation from an independent variable(gender inequality).
Findings and Conclusion: According to the results of inferential statistics tests in this study, it can be claimed with 99% probability that the variable of patriarchal ideology (social factor of inequality), gender stereotypes in textbooks and mass media and religiosity (cultural factors of inequality) have a negative effect. And is significant on all 5 dimensions of women's social health and the variables of job rank, family social status, level of education, age (underlying factors of inequality), personal income and the amount of personal property of women (economic factors of inequality) have a positive and significant effect. It focuses on all 5 dimensions of women's social health but, the variable of marital status (one of the underlying factors of inequality) is not effective in women's social health (for the four dimensions of social prosperity, social participation, social adaptation and social cohesion) and only in the dimension of "social acceptance" which averages four different groups. Therefore, the marital status variable only affects the "social acceptance" dimension of social health.

کلیدواژه‌ها English

Social Health
Gender Inequality
Women
Welfare Organization
Iran
-ابراهیم نجف آبادی، اعظم؛ صادقی، محمد و آرین، عاطفه (1392). «امور روش شناختی؛ عوامل مؤثر بر میزان سلامت اجتماعی زنان شهر اصفهان( با تاکید بر میزان حمایت اجتماعی) ، مجموعه مقالات منتخب و برتر همایش های پنجگانه ارتقاء سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار. تهران: انتشارات اداره کل روابط عمومی و اطلاع رسانی.
-احمدی،حبیب و گروسی،سعیده(1383).بررسی تأثیر برخی عوامل اجتماعی و فرهنگی بر نابرابری جنسیتی در خانواده های شهر کرمان و روستاهای پیرامون آن،مطالعات اجتماعی روانشناختی زنان ،زمستان ، شماره 6.
-توکلی والا، ژاله (1385). بررسی موانع اجتماعی و فرهنگی اشتغال زنان ایران در دهه های اخیر،گزارشی در نظام جامع اطلاع رسانی اشتغال، سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش آموختگان.
-رضایی، انیس و آزاده، منصوره (1388). نابرابری جنسیتی آموزشی در بخش درود فرامان کرمانشاه، مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، سال 8 شماره ی2،پاییز1389 ،ص 23-7 .
-زکی، محمدعلی و خشوعی، مریم السادات (1392).سلامت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در بین شهروندان شهر اصفهان، مطالعات جامعه شناختی شهر، شماره 8 :108-79.
-سام آرام، عزت الله (1388).بررسی رابطه سلامت اجتماعی و امنیت اجتماعی با تأکید بر رهیافت پلیس جامعه محور، فصلنامه علمی-پژوهشی انتظام اجتماعی، شماره 1 :29-9.
-ساروخانی، باقر (1372).دایره المعارف علوم اجتماعی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
 -سجادی، حمیرا و صدرالسادات، سیدجلال (1383).« شاخصهای سلامت اجتماعی « ، مجله اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 207 و 208 :253-244.
-شادی طلب، ژاله (1381). توسعه و چالش های زنان ایران، تهران؛ نشر قطره.
-شیری محمدآباد،حمیده(1394). « بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با سلامت اجتماعی در بین زنان شهر یزد «،پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی دانشگاه علوم اجتماعی یزد،یزد.
-صبوری، سعید (1390). «بررسی میزان سلامت اجتماعی در بین کارمندان آموزش و پرورش شهر تهران«. پایان نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران.
-صفوی، محبوبه؛ محمود، محمودی و نتاج بیشه کلثوم، اکبر (1388)،بررسی کیفیت زندگی و ارتباط آن با برخی ویژگیهای فردی در همسران جانبازان شیمیایی مبتلا به عوارض ریوی گاز خردل، دانشور پزشکی، شماره 80 :11-1.
-عابدی،سیده مرضیه ،موسایی،میثم،بقایی سرایی علی، قدیمی،بهرام(1399)،بررسی عوامل اقتصادی واجتماعی مؤثربرسلامت اجتماعی زنان باتاکید بردین داری،فصلنامه علمی اقتصاد وبانکداری اسلامی،شماره سی ام ،بهار99،ص 219-243
-فرهمند، مهناز، سروی خاتمی خدیجه، رضیه محمد حسنی (1395)،مقایسه سلامت اجتماعی، قدرت تصمیم گیری مهارت های ارتباطی و عزت نفس در بین زنان شاغل و خانه دار شهر یزد، فصلنامه علمی پژوهشی زن وجامعه دوره7شماره26 تابستان 95 صفحه 166-14.
-کنگرلو، مریم(1387 ).بررسی میزان سلامت اجتماعی دانشجویان شاهد و غیر شاهد دانشگاه علامه طباطبایی. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
-ودادهیر، ابوعلی؛ ساداتی، سیدمحمدهانی و احمدی، بتول (1387). «سلامت زنان از منظر مجلات بهداشت و سلامت در ایران (تحلیل محتوای مجلات منتخب علمی-پژوهشی بهداشت و سلامت) «، پژوهش زنان، شماره 2 :255-133.
-یزدان پناه، لیلا و نیک ورز، طیبه (13949). «رابطه عوامل اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان «، جامعه شناسی کاربردی، شماره 3 : 116-99 .
-Blanco, A. & Diaz, D. (2017). Social order and mental health، a social well-bing approach, autonomy university of Madrid. Psychology in Spain. V. 11(5).
-Chemaitelly, H.; Kanaan, C.; Beydoun, H.; Chaaya, M.; Kanaan, M. and Sibai, AM. (2013). “The role of gender in the association of social capital, social support, and economic security with self-rated health among older adults in deprived communities in Beirut”. Qual Life Res, 6:1371-1379.
-Keyes, C. L. M & Shapiro, A. (2004), Social well-being in the United States، a Descriptive Epidemiology, In Orville Brim, Healthing are you? A national study of wellbeing of Midlife. University of Chicago press, 350-371.
-Keyes, C. L. M (2014). Mental Health and / or Mental Illness? Investigation Axioms of the Complet state model of Health. Jornal of consulting and Clinicial psychology.
-Keyes, C. L. M. and Shapiro, A. (2018). “Marital Status and Social Well-Being: Are the Married Always Better Off?” Science+Business Media, 88:329–346.
-Larson, J. s. (1993). “The measurement of social well-being”. Social Indicators Research, 28: 285-296.
-Raphael, D. (2009). Social Determinants of Health: Canadian Perspectives, 2nd edition. Toronto: Canadian Scholars’ Press.
-Ryff, C. D. & Keyes, C. L. M. (2015). “The structure of psychological well-being revisited”. Journal of personality and psychology, 69: 716-727.
-Vergolini, L. (2019). “Social cohestion in Europe: how do the different dimentions of inequality affect social cohestion?” International Journal of comparative sociology, 3: 197-214.
-WHO. (1948). Constitution of the World Health Organization, [Online.] World Health Organization. Available from: http:// www. Who. Int/governance/eb/who_constitution_en. Pdf {cited on 18 May 2015}.

  • تاریخ دریافت 23 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 23 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 06 اسفند 1403
  • تاریخ اولین انتشار 07 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404