20.مکان‌گزینی بهینه پادگان‌های شهرستان مشگین‌شهر با استفاده از قابلیت‌های سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدل تحلیل فرایند شبکه‌ای (ANP)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده
زمینه و هدف: روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در ترکیب با سیستم اطلاعات جغرافیایی امکان ارزیابی هم‌زمان معیارهای مختلف محیطی، زیرساختی و امنیتی را فراهم می‌کنند و به انتخاب بهینه‌ترین مکان برای احداث پادگان‌های نظامی کمک می‌نمایند. از این‌رو هدف از این پژوهش، مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی در شهرستان مشگین‌شهر با بهره‌گیری از مدل فرایند تحلیل شبکه‌ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی است.
روش‌شناسی: جهت دستیابی به هدف پژوهش در گام اول با تهیه و تنظیم پرسشنامه به روش پیمایشی، نظرات کارشناسان درباره فاکتورهای موثر در مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی منطقه مورد مطالعه جمع‌آوری شد. در مرحله بعد با رقومی کردن لایه‌های مورد نیاز از روی نقشه‌های موجود، پایگاه داده‌ها در محیط ArcGIS تهیه شد. همچنین وزن‌دهی داده‌ها با استفاده از روش ANP انجام گرفت. در نهایت، نقشه پهنه‌بندی منطقه با تلفیق و همپوشانی لایه‌های مورد استفاده تهیه شد.
نتایج و یافته‌ها: نتایج نشان داد که 67/15 درصد از مساحت شهرستان در کلاس خیلی مناسب و 97/17 درصد در کلاس مناسب قرار دارد که این مناطق عمدتاً در بخش‌های مرکزی و شرقی شهرستان واقع شده‌اند. در مقابل، 55/25 درصد در کلاس نامناسب و 48/21 درصد در کلاس خیلی نامناسب قرار دارد که این نواحی عمدتاً در مناطق کوهستانی و پرشیب غربی و جنوبی شهرستان قرار دارند. پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در کنار تحلیل‌های مکانی GIS می‌تواند به تصمیم‌گیری بهینه در مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی کمک کرده و تعارضات زیست‌محیطی و امنیتی را به حداقل برساند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Optimal Site Selection of Military Bases in Meshginshahr township Using Geographic Information System (GIS) Capabilities and the Analytic Network Process (ANP) Model

نویسندگان English

AmirHesam Pasban 1
Mousa Abedini 2
1 Ph.D Student, Department of Physical Geography, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Professor, Department of Physical Geography, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Multi-criteria decision-making methods combined with Geographic Information Systems (GIS) enable the simultaneous evaluation of various environmental, infrastructural, and security criteria, assisting in the optimal selection of locations for the establishment of military bases. Accordingly, the aim of this study is to locate military bases in Meshginshahr County using the Analytic Network Process (ANP) model and GIS.
Methodology:To achieve the research objective, a survey method was first employed by designing a questionnaire to collect expert opinions on the factors influencing the siting of military bases in the study area. In the next step, necessary data layers were digitized based on existing maps, and a database was created in the ArcGIS environment. Data weighting was carried out using the ANP method. Finally, the zoning map of the study area was prepared by integrating and overlaying the selected layers.
Findings and Results: The results indicated that 15.67% of the county's area falls within the "highly suitable" class and 17.97% within the "suitable" class, mainly located in the central and eastern parts of the county. In contrast, 25.55% is categorized as "unsuitable" and 21.48% as "highly unsuitable," primarily found in the mountainous and steep western and southern regions.This study demonstrated that integrating multi-criteria decision-making models with GIS spatial analysis can significantly assist in optimizing the site selection of military bases while minimizing environmental and security conflicts.

کلیدواژه‌ها English

Military bases
ANP
slope
Geographic Information Systems (GIS)
Meshginshahr
اصغری سراسکانرود، صیاد، موسوی، میرنجف، و مهدوی، سجاد. (1398). تحلیل عوامل ژئومورفولوژیکی در مکان‌گزینی مراکز نظامی – دفاعی با استفاده از ANP و GIS منطقه مورد مطالعه: پادگان‌های شهرستان‌های مرزی استان آذربایجان غربی. آمایش جغرافیایی فضا، 9(33)، 77-96. 10.30488/gps.2019.91871
پاشازاده، منوچهر، سیدین، افشار، و پارسای‌مقدم، مهدی. (1397). تحلیل نقاط بهینه استقرارگاه‌های نظامی بر مبنای ملاحضات دفاعی و امنیتی با استفاده از GIS (مطالعه موردی: استان اردبیل). مدیریت نظامی، 17(2)، 23-51. https://jmm.iranjournals.ir/article_29077.html
جعفرزاده، جعفر، و ولیزاده کامران، خلیل. (1397). مکان‌گزینی پادگان نظامی در شهر اردبیل با رویکرد پدافند غیرعامل (با استفاده از تلفیق سنجش از دور، GIS و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره). پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 9(32)، 41-52. 20.1001.1.22285229.1397.9.32.4.1
خبازی، مصطفی، صباحی گراغانی، یاسر، و ناظری، بهاره. (1397). ارزیابی معیارهای مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی بر اساس راهبردهای پدافند غیرعامل در برابر تهدیدات احتمالی آینده (مطالعه موردی: پادگان صفر پنج کرمان). آینده‌پژوهی دفاعی، 3(9)، 111-135. https://www.dfsr.ir/article_34269.html
رحیمی، سمیه، و عشقی، کوروش. (1387). تعیین ترکیب بهینه منابع انرژی ایران، با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای. مطالعات اقتصاد انرژی، 5(18)، 123- 160. https://ensani.ir/fa/article/70473
سبحانی، بهروز، و مملوکی، مرتضی (1404). مکان‌یابی بهینه مناطق کشاورزی با استفاده از داده‌های سنجش از دور و تحلیل سلسله مراتبی (مطالعه موردی: شهرستان اردبیل). مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، 6(3). https://www.srds.ir/article_217273.html
پاسبان، امیرحسام، و عابدینی، موسی (1404). بررسی عوامل موثر ژئومورفولوژیکی در مکان‌یابی بهینه پادگان‌های نظامی با استفاده از داده‌های سنجش از دور در محیط GIS  (مطالعه موردی: شهرستان خلخال، استان اردبیل). مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، https://www.srds.ir/article_218410.html
رضایی، حسن، و مرادی، مریم. (1400). شناسایی ابعاد و مولفه‌های مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی، مدیریت نظامی. 21(4)، 63-82. 10.22034/iamu.2022.540110.2654
روستایی، شهرام، فتحی، محمدحسین، فخری، سیروس، و محمدی‌فر، عادل. (1392). تحلیل ژئومورفولوژیکی مکان‌گزینی مراکز نظامی (مطالعه موردی: دامنه‌های غربی کوهستان سهند). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 45(3)، 209-228.  10.22059/jhgr.2013.35253
زبردست، اسفندیار. (1389). کاربرد فرآیند تحلیل شبکه در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای. نشریه هنرهای زیبا، 2(41)، 90-79.  20.1001.1.22286020.1389.2.41.7.4
سپهوند، آسیه، سپهوند، علی، و امیری، علیرضا. (1402). محاسبه میزان اهمیت شاخص‌های موثر در مکان‌گزینی استقرارگاه‌های نظامی با تاکید بر دوره دفاع مقدس مطالعه موردی: استان کرمانشاه. اطلاعات جغرافیایی، 32(126)، 131-152.  10.22131/sepehr.2023.557367.2891
سعیدی، علی، باقری، حسین، و شمس، میثم. (1392). مکان‌گزینی پادگان نظامی با رویکرد پدافند غیر عامل (مورد مطالعه: شهرستان تربت جام با استفاده از تلفیق GIS و MCDA). سیاست دفاعی، 22(84)، 193-216. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1083050
صادق عمل‌نیک، محسن، انصاری‌نژاد، ایوب، انصاری‌نژاد، صمد، و میری، سینا. (1389). یافتن روابط علی و معلولی و رتبه‌بندی عوامل بحرانی موفقیت و شکست پروژه‌های پیاده‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی به کمک ترکیب روش‌های ANP و DEMATEL فازی گروهی. مهندسی صنایع، 44(2)، 195-212.
مومنی، م. (1381). جایگاه دفاع نظامی و غیر نظامی در آمایش سرزمین، مجموعه مقالات آمایش و دفاع سرزمینی. تهران، دانشگاه امام حسین (ع). https://www.magiran.com/paper/1451204
عابدینی، موسی، شاهمحمدی، نسرین، و پاسبان، امیرحسام (1402). بررسی خطر وقوع سیلاب شهرستان مشگین‌شهر با استفاده از مدل‌های WMS و HEC-RAS. جغرافیا و روابط انسانی، 6(3)، 373-401. 10.22034/gahr.2023.412718.1929
نوری کلکناری، جابر. (1398). معیارهای مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی با در نظر گرفتن جنبه‌های پدافند غیرعامل. پدافند غیرعامل، 10(1): 13-44. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1495330
نیکبخت، محبوبه، دزنردی، زینب، و اسماعیل‌زاده، هادی. (1401). مکان‌گزینی پاسگاه‌های مرزی در مناطق شمال شرقی کشور با استفاده از مدل تلفیقی FAHP (مطالعه موردی: لطف‌آباد، نوخندان، باجگیران). پژوهش‌نامه خراسان بزرگ، 13(49)، 69-86. 10.22034/jgk.2022.308612.0
Basile, R. & Ciccarelli, C. (2018). The location of the Italian manufacturing industry. 18(3), 627-661. doi.org/10.1093/jeg/lbx033
Paoletti, M. E. Haut, J. M. Fernandez-Beltran, R. Plaza, J. Plaza, A. J. & Pla, F. (2018). Deep pyramidal residual networks for spectral spatial hyperspectral image classification. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 57(2), 740-754. doi:10.1016/j.isprsjprs.2017.11.021, 2017.
Senobari, R. K. Sadeh, J. & Borsi, H. (2018). Frequency response analysis (FRA) of transformers as a tool for fault detection and location: A review. Electric Power Systems Research, 155, 172-183. doi.org/10.1016/j.epsr.2017.10.014
Yang, R. Xu, Q. Au, M. H. Yu, Z. Wang, H. & Zhou, L. (2018). Position based cryptography with location privacy: A step for fog computing. Future Generation Computer Systems, 78, 799-806. DOI:10.1016/j.future.2017.05.035
Jensen, B. M. (2018), The role of ideas in defense planning: revisiting the revolution in military affairs, Defence studies, 18(3), 302-317. DOI:10.1080/14702436.2018.1497928
Liu, Ch., Xiao, B., & Wang, W. (2020), Analysis on project management of military barracks in high altitude area, IOP Conference Series: aterials Science and Engineering, 780(5), 052013. DOI:10.1088/1757-899X/780/5/052013
Mendoza, G., Alan, B., Anderson, G., & Gertner, Z. (2002), Integration Multi criteria Analysis and GIS for land condition Assessment: part II allocation for Military training area, Journal of Geographic Information and decision Analysis, 6(1), 17-30. https://www.researchgate.net/publication/2570034
Nicoara, G., & pinzariu, S. (2021). considerations regarding the location and the role of organizational culture in the Romanian military environment, land forces avademy review, 26(1), 55-61. DOI:10.2478/raft-2021-0009
Ural, E., Severcan, C. (2022). Assessing user preferences regarding military site regeneration: The case of the Fourth Corps Command in Ankara. Cities, 129, 103-118. DOI:10.1016/j.cities.2022.103807
White, R., Boult, T.,  & Chow, E. (2014).  A computational asset vulnerability model for the strategic protection of the critical infrastructure, International Journal of Critical Infrastructure Protection, 7(3), 167-177. DOI:10.1016/j.ijcip.2014.06.002
Yigitcanlar, T. Dur, F., & Dizdaroglu, D. (2015), towards prosperous sustainable cities: A multiscalar urban sustainability assessment approach, Habitat International, 45, 36- 46. DOI:10.1016/j.habitatint.2014.06.03336- 46.

  • تاریخ دریافت 07 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 20 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 09 اردیبهشت 1404
  • تاریخ اولین انتشار 10 اردیبهشت 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404