فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای

بررسی و ارزیابی میزان رضایتمندی و ادراک شهروندان از اصل نوشهرگرایی پیاده مداری در شهر اهواز

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

سلمان ایزدنژاد 1
سعید ملکی 2

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز،ایران

چکیده
زمینه و هدف: پیاده‌روی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شیوه‌های جابه‌جایی پایدار، دارای آثار مثبت گسترده‌ای در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و فردی است و در ادبیات برنامه‌ریزی شهری نوین به‌عنوان یکی از اولویت‌های اساسی و در عین حال حلقه مفقوده توسعه شهری مطرح می‌شود. پیاده‌راه‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فضاهای عمومی شهری، کارکردهای متنوعی از جمله گذران اوقات فراغت، خرید روزانه، تعاملات اجتماعی، دیدارهای روزمره، ادراک محیطی، تقویت هویت مکان و ارتقای ایمنی، امنیت، سرزندگی و زیست‌پذیری شهری را بر عهده دارند. در این میان، بافت مرکزی شهر اهواز با چالش‌هایی همچون معابر کم‌عرض و نامنظم، ضعف زیرساخت‌های شهری، ریزدانگی قطعات، کاهش کارکرد مراکز محلی، کمبود کاربری‌های خدماتی، فرسودگی کالبدی، افزایش ترافیک و آلودگی‌های صوتی و همچنین ضعف در توجه به فضاهای پیاده‌محور و سبز مواجه است. این شرایط ضرورت توجه به بازآفرینی و ارتقای کیفیت فضاهای شهری را دوچندان می‌سازد.
روش بررسی: روش پژوهش با توجه به هدف نظری- کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز در این بررسی از طریق روش‌های میدانی و اسنادی گردآوری شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی رضایتمندی شهروندان از فضاهای پیاده‌راه در  شهر اهواز انجام شده است. جامعه آماری شامل ساکنان، کسبه و استفاده‌کنندگان محدوده مورد مطالعه بوده و حجم نمونه با استفاده از روش کرجسی مورگان تعیین گردیده است. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS و آزمون فریدمن مورد تحلیل قرار گرفته‌اند.
یافته ها و نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بعد کالبدی بیش­ترین نقش را در رضایتمندی شهروندان ایفا می‌کند، پس از آن ابعاد اجتماعی، اقتصادی و در نهایت زیست‌محیطی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. به‌طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که ارتقای کیفیت فضاهای پشتیبان می‌تواند نقش مؤثری در افزایش رضایتمندی شهروندان و بهبود عملکرد شبکه‌های پیاده‌راهی در بافت مرکزی شهر اهواز داشته باشد. با توجه به اهمیت بعد کالبدی در افزایش رضایتمندی شهروندان، پیشنهاد می‌شود در طرح‌های پیاده‌راه‌سازی آینده، توجه ویژه‌ای به کیفیت طراحی بدنه‌ها، مبلمان شهری، نورپردازی و بهسازی جداره‌های شهری صورت گیرد تا جذابیت بصری و عملکردی فضا تقویت شود. با توجه به رضایت نسبتاً مطلوب شهروندان از بعد اجتماعی، پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، هنری و اجتماعی در این محور افزایش یابد تا سطح تعاملات اجتماعی و حس تعلق شهروندان تقویت شود.

کلیدواژه‌ها

فضاهای عمومی
پیاده راه
کالبدی
زیست محیطی
اقتصادی
اجتماعی
اهواز

موضوعات

عنوان مقاله English

Evaluation and assessment of the level of citizens’ satisfaction and perception of the principle of pedestrian-oriented new urbanism in the city of Ahvaz

نویسندگان English

Salamn Ezadnejad 1
Saeed Maleki 2
1 PhD student in Geography and Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده English

Background and Objective: Walking, as one of the most important forms of sustainable transportation, has wide-ranging positive impacts across economic, social, environmental, and individual dimensions. In contemporary urban planning literature, it is considered a fundamental priority and, at the same time, a missing link in urban development. Pedestrian pathways, as some of the most significant urban public spaces, serve various functions, including leisure activities, daily shopping, social interactions, everyday encounters, environmental perception, strengthening place identity, and enhancing safety, security, vitality, and urban livability. In this context, the central fabric of the city of Ahvaz faces challenges such as narrow and irregular streets, weak urban infrastructure, fine-grained land parcels, decline in the function of local centers, shortage of service land uses, physical deterioration, increased traffic and noise pollution, as well as insufficient attention to pedestrian-oriented and green spaces. These conditions further highlight the necessity of urban regeneration and improving the quality of urban spaces.
Methodology: The research method, considering its theoretical–applied objective, is descriptive–analytical in nature. The required data were collected through both field and documentary methods. This study aims to evaluate citizens’ satisfaction with pedestrian spaces in the city of Ahvaz. The statistical population includes residents, shopkeepers, and users of the study area, and the sample size was determined using the Krejcie and Morgan method. Data were analyzed using SPSS software and the Friedman test.
Results and Findings: The results indicate that the physical dimension plays the most significant role in citizens’satisfaction, followed by social, economic, and finally environmental dimensions. Overall, the findings suggest that improving the quality of supporting spaces can effectively enhance citizens’ satisfaction and improve the performance of pedestrian networks in the central fabric of Ahvaz. Considering the importance of the physical dimension in increasing citizens’ satisfaction, it is suggested that in future pedestrianization projects, special attention be paid to the quality of façade design, urban furniture, lighting, and the improvement of urban edges, in order to enhance the visual and functional attractiveness of the space.
Given the relatively favorable level of citizen satisfaction with the social dimension, it is recommended that planning for the organization of cultural, artistic, and social events along this corridor be increased, so as to strengthen social interactions and citizens’ sense of belonging.

کلیدواژه‌ها English

Public spaces
pedestrian pathways
physical
environmental
economic
social
Ahvaz
Afrin, M. (2018). Analysis of design and implementation problems of sidewalks in the metropolitan city of Ahvaz. Iranian Journal of Urban Studies, 9(3), 101–118. [In Persian].
Ahvaz Municipality. (2021). Report on urban streets and axes of Ahvaz. Ahvaz Municipality. [In Persian].
Ahvaz Urban Planning and Research Center. (n.d.). Urban planning reports and studies of Ahvaz. [In Persian].
Akbari, M., & Davoodi, F. (2016). Factors affecting walkability in urban spaces of Sanandaj. Iranian Urban Studies Quarterly, 5(2), 55–70.[In Persian].
Alizadeh, M. (2016). The role of pedestrian networks in improving urban security. Geographical Research Quarterly, 12(2), 145–160. [In Persian].
Alizadeh, M., & Anbari, S. (2017). The impact of pedestrian streets on citizens’ sense of security. Urban Studies Journal, 8(1), 150–165. [In Persian].
Andalib, alireza (2010), principles of urban renewal, a new approach to old textures, Tehran: Azarakhsh Publications, first edition. 2-21. (In Persian).
Chang, H., & Park, J. (2018). Mixed-use support spaces in pedestrian environments. Journal of Urban Design, 23(1), 110–125.
City and Planning Consultants. (n.d.). Comprehensive and detailed plan of Ahvaz city. Tehran.
CNU & HUD. (2006). Principles For inner city neighborhood design. www.CNU.org.
Dehkordi, S. (2018). The role of pedestrian streets in improving urban public space quality. Iranian Journal of Architecture and Urbanism, 10(4), 60–70. [In Persian].
Dobbs, L. (2009). Walking as urban mobility practice. Urban Studies Review, 46(3), 45–60.
Eskandarpour, M. (2017). Assessment and evaluation of walkability in urban spaces. Tehran: Shahrsazi Publications. [In Persian].
Garde, A. (2020). New Urbanism: Past, Present, and Future. Urban Planning, 5(4), 453–463
Gehl, J. (2017). Life between buildings: Using public space (6th ed.). Island Press.
Grant, Jill. (2006), Planning the Good Community: New Urbanism in theory and Practice, London & New York, Routledge
Habibi, S. M., & Maghsoudi, M. (2003). Analysis of urban spatial structure and its components. Journal of Urban Geography and Planning, 2(1), 1–15. [In Persian].
Hajian, M. (2022a). Analysis of New Urbanism principles in neighborhoods of Bushehr (Master’s thesis). Shahid Chamran University of Ahvaz. [In Persian]. [In Persian].
Hajian, M., et al. (2022b). Analysis of New Urbanism principles in neighborhoods of Bushehr. [In Persian].Proceedings of the 1st International Conference on Research in Geography and Tourism.
Hall, P. (2018). Cities of tomorrow. Wiley-Blackwell.
Helmi Oskooei, P., 2008, How Iranian Intervention in the Old Sites According to the Principles and Values of the Traditional Context Nvshhrsazy Theory (Case Study: Old Bushehr), ShahidBeheshti University, Tehran. (In Persian).
Hikichi, Lynda, (2003), New Urbanism and transportation, university of Wisconsin Milwaukee.
Karimi, F., & Abdollahi, S. (2017). Analysis of urban space quality and walkability in Shahrekord. Journal of Architecture and Urban Studies, 8(4), 70–85. [In Persian].
Khairuddin, R., et al. (2004). Urban legibility and historic cities. Journal of Urban Studies, 41(2), 30–50. [In Persian].
Khalili, A., Heidarzadeh, E., & Sedaghatnia, S. (2014). Assessment of New Urbanism principles and intervention strategies at neighborhood scale. Armanshahr Architecture and Urbanism Journal, 13. [In Persian].
Khanmoradi, R. (2018). Factors affecting sidewalk quality in Imam Street, Zanjan. Journal of Urban Geography and Development, 10(2), 90–105. [In Persian].
Kim, S., & Jung, H. (2017). Urban pedestrian experience in Korean cities. Asian Urban Studies Journal, 12(1), 30–45.
La Rosa, D. (2017). Urban regeneration and pedestrian activity in Catania. Sustainable Cities and Society, 28, 175–185.
Macdonald, E., et al. (2017). Green infrastructure and pedestrian perception. Landscape and Urban Planning, 160, 65–75.
Madanipour, A. (2000). Public space and the city. Tehran: Pardazesh Publications. [In Persian].
Maleki, S., & Moradi, H. (2023). Evaluation of New Urbanism indicators in urban sustainability of Ilam regions. Urban Structure and Function Studies, 10(35), 191–218. [In Persian].
Maleki, S., & Pajangi, A. (2024). Evaluation of New Urbanism principles using EDAS and BWM models in Ahvaz. Urban Studies Journal, 7(2), 352–367. [In Persian].
Ministry of Roads and Urban Development. (2016). Reports and studies on land use and urban structure. [In Persian].
Mirzai, M. (2016). Spatial identity and environmental perception in urban spaces. Iranian Urbanism Journal, 6(2), 120–135. [In Persian].
Mirzai, M., & Mohammadzaki, F. (2016). Pedestrian streets and improvement of environmental perception quality. Urban Design Quarterly, 3(1), 125–140. [In Persian].
Mitchell, J. (2018). Walking and public health. Health & Place, 50, 1–10.
Mohammadi, A., et al. (2013). Walking and its role in sustainable urban transport. Transport and Traffic Journal, 5(1), 1–9. [In Persian].
Mohseni, P., Ziari, K., Elahi, M., & Khatibi, M (2023),  Development of a Regeneration Model Based on Neo-Urbanism with an Emphasis on the Socio-Cultural Dimension in Run-Down Urban Neighborhoods (Case Study: District 7 of Isfahan). [In Persian].
Mohseni, P., Ziari, K., Elahi, M., & Khatibi, M (2023),  Development of a Regeneration Model Based on Neo-Urbanism with an Emphasis on the Socio-Cultural Dimension in Run-Down Urban Neighborhoods (Case Study: District 7 of Isfahan).
Moradi, H., & Maleki, S. (2024). Social-economic impacts of climate change in urban spaces using system dynamics model (case study: Ahvaz metropolis). Urban Space and Social Life Journal, 4(12), 95–123. [In Persian].
Muminovic, M. (2017). Public space activation in Canberra. Urban Design International, 22(4), 720–740.
Pakzad, J. (1997). Urban design (principles and fundamentals). Tehran: Shahidi Publications. [In Persian].
Pakzad, J. (2007). Urban planning and design of urban spaces. Tehran: Shahidi Publications.
Rafian, M., et al. (2011). Pedestrian streets and their role in sustainable urban development. Iranian Journal of Architecture and Urbanism, 4(1), 41–56. [In Persian].
Rahnama Mohammad Rahim, Seyed Mostafa Hosseini, Somayeh Mohammadi Hamidi(2020) Assessment and evaluation of smart city indicators in the metropolis of Ahvaz , Journal of Human Geography Research,Volume 52, Issue 2,Page 589-611,. [In Persian].
Ranjbar, A., & Raees Esmaeili, S. (2010). The impact of motorized transport on urban spatial structure. Iranian Journal of Urban Studies, 3(2), 40–55. [In Persian].
Razghi, H., Mohammadi, M., et al. (2013). Urban structural transformations after the Industrial Revolution and its consequences on public spaces. Urban and Regional Studies Quarterly, 6(1), 1–20. [In Persian].
Rendal, E. (1999). Charter of the New Urbanism. Congress of New Urbanism, Real Estate Literature, 10,1, 147.
Rezaei, M., et al. (2022). New Urbanism and sense of place: A case study of Haft-Hoz neighborhood, Tehran. Journal of Human Geography Research, 3, 107–123. [In Persian].
Safavi, S. A., et al. (2018). Application of New Urbanism principles in Iranian-Islamic urban identity. Journal of Human Geography Research, 50(4), 929–944. [In Persian].
Sarmad, Z., Bazargan, A., & Haji Zadeh, E. (1997). Research methods in behavioral sciences. Tehran: Aghah Publications. [In Persian].
Sarrafi, M., et al. (2014). Principles of pedestrian street design in contemporary cities. Modern Urbanism Journal, 7(3), 220–235. [In Persian].
Zegeer, C., et al. (2002). Pedestrian safety and urban design. Transportation Research Record, 1828, 1–9
Zykowski, M., & Borden, E. (2012). Planning pedestrian-oriented spaces. Tehran: Translated edition. [In Persian].

  • تاریخ دریافت 10 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 20 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 04 تیر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما