6.ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر مطلوبیت سیما و منظر شهری(مطالعه موردی: ورودی‌های شهراردبیل)

یزدانی, محمد حسن; فرزانه سادات زارنجی, ژیلا

6.ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر مطلوبیت سیما و منظر شهری(مطالعه موردی: ورودی‌های شهراردبیل)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

محمد حسن یزدانی ¹

ژیلا فرزانه سادات زارنجی ²

¹ استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل، ایران

² دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

زمینه و هدف: ورودی های شهر از جمله عناصر مهم سیما و منظرشهری می باشند. اما هم اکنون شاهد شهرهایی هستیم که اثری از یک فضای ورودی، با خصوصیات مطلوبی که بایـد داشـته باشد دیده نمی شود. شهر اردبیل از جمله شهرهای تاریخی دارای هویت و سابقه شهری برجسته به عنوان یکی از مقاصد اصلی گردشگری می باشد. اما علی رغم ویژگی های ممتاز به لحاظ بار فرهنگی و تاریخی و موقعیت برجسته آن، ورودی های این شهر از مسئله دارترین فضاهای شهری می‌باشند که با نابه‌سامانی های متعدد و متنوعی دست به گریبان هستند. ورودی شهر باید نماد چهره و شخصیت شهر باشد این مهم در صورتی محقق می‌گردد که شاخص‌های موثر در این زمینه شناسایی و ورودی های مورد نظر بر اساس آن‌ها سنجیده شوند. بر این اساس هدف پژوهش حاضر ارزیابی مولفه‌های موثر بر مطلوبیت سیما و منظر شهری ورودی‌های شهر اردبیل می‌باشد
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی- تحلیلی است که در زمره مطالعات وابستگی قرار می‌گیرد که به روش پیمایشی انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از خبرگان می باشد که به روش گلوله برفی انتخاب گردیدند. به منظور ارزیابی مولفه‌های موثر بر مطلوبیت سیما و منظر شهری از 4 مولفه (کالبدی، زیبایی شناختی، عملکردی و بازنمایی هویت) بهره برده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده‎‏ها نیز از نرم‎ افزارهای LISREL و SPSS استفاده شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج آزمون T تک نمونه‌ای نشان داد که تمامی مولفه‌های مورد بررسی جزء عوامل موثر مطلوبیت سیما و منظر شهری می‌باشند چرا که نتایج آزمون تمام متغیرها مثبت بوده و نمره بیشتر از عدد حد وسط (3) کسب نموده اند. سطح معناداری متغیرها نیز از 05/0 کمتر مشاهده گردید، بنابراین فرضیه تحقیق با سطح 95% مورد تایید واقع شد. با عنایت به اینکه همه مولفه‌های مورد بررسی دارای بار عاملی بیشتر از 4/0 کسب نمودند لذا نتایج حاصل از ضریب مسیر(β) حاکی از روابط مثبت بین متغیرهای تحقیق می‌باشد. همچنین مقدار ضریب شاخص‌هایRMSEA برابر با (0.074) و ضریب chi-Square (42.36) به دست آمد بنابراین می‌توان ادعا نمود که مدل تحقیق نشان از برازش خوب و مطلوب برخوردار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

سیما

منظر

ورودی شهر

LISREL

شهراردبیل

موضوعات

برنامه ریزی شهری

عنوان مقاله English

Evaluation of the factors affecting the desirability of urban appearance and landscape (Case study: Entrances to the city of Ardabil

نویسندگان English

Mohammad Hasan Yazdani ¹

Zhila Farzaneh sadatzaranji ²

¹ Professor, Department of Geography and Urban Planning, university of mohaghegh ardabili,, Ardabil,Iran

² Phd of Geography and Urban Planning, university of mohaghegh ardabili,, Ardabil,Iran

چکیده English

Background and Objective: City entrances are among the important elements of the city's appearance and landscape. But now we are witnessing cities that do not have any trace of an entrance space with the desirable characteristics that it should have. Ardabil is one of the historical cities with a prominent urban identity and history as one of the main tourist destinations. But despite its outstanding features in terms of cultural and historical burden and its prominent location, the city's entrances are among the most problematic urban spaces that are struggling with numerous and diverse disorders. The city's entrance should be a symbol of the city's face and personality. This can be achieved if effective indicators in this field are identified and the desired entrances are measured based on them. Accordingly, the purpose of the present study is to evaluate the components that affect the desirability of the city's appearance and landscape of the city's entrances
Methodology: The present study is applied in terms of its purpose and descriptive-analytical in terms of its method, which is classified as a dependency study conducted by survey method. The statistical population of the study consists of 20 experts who were selected by snowball method. In order to evaluate the components affecting the desirability of urban landscape and cityscape, 4 components (physical, aesthetic, functional, and identity representation) were used. LISREL and SPSS software were also used to analyze the data.
Findings and Conclusion: The results of the one-sample T-test showed that all the components under study are effective factors of urban landscape desirability because the test results of all variables were positive and scored higher than the median (3). The significance level of the variables was also observed to be less than 0.05, so the research hypothesis was confirmed at a 95% level.Considering that all the components under study had a factor loading of more than 0.4, the results of the path coefficient (β) indicate positive relationships between the research variables. Also, the RMSEA coefficient was equal to (0.074) and the chi-square coefficient was (42.36), so it can be claimed that the research model shows a good and desirable fit.

کلیدواژه‌ها English

Landscape

City Entrance

LISREL

Ardabil City

پورمحمدی، م، ر. (1393). برنامه ریزی مسکن. چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات سمت.

بهرام پور، ع؛ مدیری، آ. (1394). مطالعه رابطه میان رضایتمندی ساکنان از محیط زندگی و میزان حس تعلق آنها در مجتمع مسکونی بلند مرتبه شهرک کوثر تهران،هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی. 20 (3)، 85-94.

https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22286020.1394.20.3.7.2

حبیبی، د؛ مرزبان، م. (1396). ارزیابی میزان رضایتمندی ساکنان مجتمع های مسکونی نمونه مطالعه: مجتمع مسکونی محله پانصد دستگاه شهر دوگنبدان (گچساران)، پژوهش در هنر و علوم انسانی. 2(3)، 84-73. https://ensani.ir/fa/article/382395

خلخالی، س.ز؛ آیوزیان، س.(1399). بررسی عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی ساکنان از مجتمع‌های مسکونی، مورد مطالعاتی: مجتمع مسکونی دانشگاهیان الهیه، فصلنامه آرمانشهر. 13 (32)، 67-80. 10.22034/aaud.2020.120055

داداش پور. ه؛ روشنی. ص. (1392). شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت محیط مسکونی در محله های قدیمی (مطالعه موردی: محله سنگلج تهران)، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی. 3 (10)، 50-61. 20.1001.1.22286462.1400.11.3.12.4

ذبیحی، ح؛ حبیب، ف؛ رهبری منش، ک. (1392). بررسی رابطه بین، میزان رضایت از مجتمع های مسکونی و تاثیر مجتمع های مسکونی بر روابط انسانی (مطالعه موردی چند مجتمع مسکونی در تهران)، نشریه هویت شهر. 5 (8)، 103-118.

https://ensani.ir/fa/article/488093

رفیعیان، م؛ عسگری، ع. (1389). سنجش میزان رضایتمندی سکونتی ساکنان محلة نواب، پژوهش‌های جغرافیای انسانی (68)، 53-68. https://ensani.ir/fa/article/49263

رضایی خبوشان، ؛ نعمتی مهر، م. (1400). برنامه‌ریزی فضایی ارتقای کیفیت محیط مسکونی مبتنی بر نتایج ارزیابی رضایت‌مندی ساکنان، مورد پژوهش: مسکن مهر شهر جدید پردیس، فصلنامه علمی معماری و شهرسازی. 31(3)، 79-96.

https://doi.org/10.52547/sofeh.31.3.79

زنگنه، م؛ قهرمانی، م؛ گودرزی سروش، خ. (1396). سنجش رضایت‌مندی ساکنان از کیفیت سکونتی مسکن مهر در شهر همدان، مطالعات محیطی هفت حصار. 22(6)، 44-31.

20.1001.1.23225602.1396.6.22.5.4

سامی، ا؛ اسدی، ا. (1397). ارزیابی شاخص‌های کیفیت میحط شهری در مجتمع‌های مسکونی بناب و عوامل فردی موثر بر آن، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی. 10 (3)، 33-45

https://journals.iau.ir/article_543316.html

ضیایی، پ. (1396). سنجش میزان رضایتمندی اقشار کم درآمد از مسکن خود (مطالعه‌ی موردی شهر نیر)، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما، دکتر محمد حسن یزدانی، استاد مشاور، دکتر حسین نظم فر، دانشگاه محقق اردبیلی

فرج پور ب و همکاران. (1400). بازشناسی عوامل موثر بر کالبد فضاهای مسکونی و سنجش میزان رضایتمندی ساکنان مجتمع های مسکونی از کیفیت کالبدی محیط مسکونی (مورد شناسی: مجتمع مسکونی آسمان تبریز)، جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای. 11 (41)، 149-220. 10.22111/gaij.2021.6603

علی پور، د؛ شهابیان، پ .(1398). ارزیابی عوامل موثر بر رضایت‌مندی از کیفیت محیطی محلات مسکونی (نمونه موردی: شهر جدید پردیس)، فصل‌نامه آمایش محیط،.46 (12)، 21-40. 20.1001.1.2676783.1398.12.46.2.0

قادرمرزی،. ح؛ زارع ممقانی، ب؛ زیاری. ک . (1392). ارزیابی کیفیت محیط مسکونی روستاهای ادغام شده در شهر سنندج مورد : روستاهای حسن آباد و نایسر ، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. 2 (3)، 56-39

http://serd.khu.ac.ir/article-1-1743-fa.html

گراوند، ل. (1395). مقایسه تطبیقی رضایتمندی از محیط مسکونی در انواع بافت شهری (نمونه موردی: شهر اردبیل)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه محقق اردبیلی، استاد راهنما، دکتر محمد حسن یزدانی

ملکی، س؛ آریان کیا، م؛ باددست، ب .(1397) ، سنجش و ارزیابی مؤلفه های اثرگذار بر رضایتمندی ساکنین مجتمع های مسکونی از کیفیت مسکن تحت تصرف (مطالعه موردی: منطقه 2 شهرداری گرگان)، فصلنامه چشم انداز زاگرس. 38 (10)، 73-91. https://sanad.iau.ir/Journal/zagros/Article/937847

لشــکری، ا، خلــج، م .(1393). ســنجش کیفیت محیط شهری با رویکرد مکان محور، انتشارات گنج هنر.

یاران، ع؛ بهرو، ح. (1393). بررسی تأثیر فضای سبز بر میزان رضایت‌مندی ساکنان مجتمع‌های بلند مرتبه مسکونی، معماری و شهرسازی آرمان شهر، 9 (17)، 151- 162https://www.armanshahrjournal.com/article_44613.html

Baer, W. C. 2014. Using Housing Quality to Track Change in the Standard of Living and Poverty for Seventeenth-Century London. Historical Methods: A Journal of Quantitative and Interdisciplinary History, 47(1), 1-18. https://doi.org/10.1080/01615440.2013.800801

Chen, Li, Zhang, Wenzhong, Yang, Yizhao, Yu, Jianhui, .2013. Disparities in residential environment and satisfaction among urban residents in Dalian, China, Journal of Habitat International, 34 (2010) 100–108. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2013.03.002

Huang, Z, Du, X .2015, “Assessment and determinants of residential satisfaction with public housing in Hangzhou”, China, Habitat International, 47 218-230. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2015.01.025

Lee, E. Park, N .2017. Housing Satisfaction and Quality of Life among Temporary residents in the United States.Housing and Society, 37 (1). 43-67. DOI:10.1080/08882746.2010.11430580

Lee, Y.J. 2008. Subjective quality of life measurement in Taipei, Building and Environmental, 43 (7). https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2006.11.023

Mohit, M.A, 2009, Assessment of Residential Satisfaction with Low Cost Housing Provided by Selangor Zakat Board in Malasia, the 4th Australian Housing Researchers Conference, 5th7thAugost. Sydney, Australia.

Tucker, R., Abass, Z .2018. Residential satisfaction in low-density Australian suburbs: The impact of social and physical context on neighborhood contentment. Journal of Environmental Psychology. 56: 36-45. doi: 10.1016/j.jenvp.2018.02.005.

Teck-Hong.T, 2012, Housing satisfaction in medium-and hing-cost housing: The case of Greater Kuala Lumpur, Habitat International, Vol.36, No 1, pp 108-116. DOI:10.1016/j.habitatint.2011.06.003

Warnock, V. C., & Warnock, F. E.2008. Markets and housing finance. Journal of Housing Economics, 17, 3, 239 -251. https://doi.org/10.1177/002795011423000103