11.بررسی و اولویت بندی جاذبه های گردشگری با استفاده از مدل F-TOPSISمطالعه موردی: شهرستان بستان آباد استان آذربایجان شرقی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اکوتوریسم دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی.اردبیل، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد اکوتوریسم دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده
زمینه و هدف: ازمسائل مهم در زمینه گردشگری، شناخت پتانسیل­ها، رتبه بندی زیرساخت ها و جاذبه­های گردشگری در نواحی مختلف یک شهرستان و توزیع متعادل این زیرساخت ها و تسهیلات هست. شهرستان بستان آباد با دارا بودن جاذبه های متعدد طبیعی، تاریخی و فرهنگی می تواند سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب کند. هدف این مقاله اولویت­بندی جاذبه های گردشگری شهرستان بستان آباد میباشد.
روش‌شناسی: این پژوهش  به روش توصیفی - تحلیلی و پیمایشی تدوین شده و برای تجزیه و تحلیل داده­ها از مدل F-TOPSIS استفاده گردیده است. جامعه آماری این پژوهش تعداد 30 نفر از فعالان بخش گردشگری است که با استفاده از ابزار پرسشنامه اطلاعات مورد نیاز جمع آوری شده است. از ضریب آلفای کرون باخ برای سنجش پایایی پرسشنامه به میزان85% استفاده شده است.
نتایج و یافته‌ها: نتایج حاصل از مدل تاپسیس فازی، مکان های گردشگری شهرستان بستان آباد جهت بازدید گردشگران را میتوان به ترتیب زیر اولویت بندی نمود. طبق نتایج حاصل از مدل تاپسیس فازی، مکان های گردشگری شهرستان بستان آباد آبگرم معدنی بستان آباد، با امتیاز 530 رتبه یک، دریاچه قوری‌گل با امتیاز (528/0) رتبه دوم، غار آغ بولاق،  با امتیاز (478/0) رتبه سوم، خانه پدری استاد شهریار با امتیاز (465/0) رتبه چهارم و دره شاهیوردی، پیست اسکی سهند، شهرتاریخی اوجان، مزار خسته قاسم، مسجد جانبهان و سد و کاروانسرای روستای الخلج به ترتیب با امتیاز (460/0)، (460/0)، (435/0)، (415/0)، (370/0) و (361/0) در رتبه‌های پنجم تا دهم قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating and prioritizing tourist attractions using the F-TOPSIS model Case study: Bostan Abad city In East Azerbaijan Province

نویسندگان English

Mousa Abedini 1
Sara Ranjbar 2
Solmaz Bahrami 3
1 Professor, Department of Physical Geography, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Master's student in ecotourism, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 Master's student in ecotourism, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده English

Background and Objective: One of the important issues in the field of tourism is recognizing the potentials, ranking the infrastructures and tourist attractions in different areas of a city and the balanced distribution of these infrastructures and facilities. Bostan Abad city with its many natural, historical and cultural attractions can attract many tourists every year. The purpose of this article is to prioritize the tourist attractions of Bostan Abad city.
Methodology: This research was developed using a descriptive-analytical and survey method, and the F-TOPSIS model was used to analyze the data. The statistical population of this research is the number of 30 people who are active in the tourism sector, and the required information was collected using the questionnaire tool. Cronbach's alpha coefficient was used to measure the reliability of the questionnaire to the extent of 85%.
Results and findings: The results of fuzzy TOPSIS model, the touristic places of Bostan Abad city can be prioritized in the following order for tourists to visit. According to the results of the TOPSIS fuzzy model, the tourist places of Bostan Abad city, Bostan Abad mineral spa, ranked first with a score of 530, Qorigol Lake ranked second with a score of (0.528), Agh Bulaq cave, and ranked third with a score of (0.478). Master Shahriar's father's house with a score of (0.465) ranks fourth and Shahiordi valley, Sahand ski resort, historical town of Ojan, Khaste Qasim grave, Janbahan mosque and the dam and caravansera of Al-Khalaj village respectively with a score of (0.460), (0.460), (0.435), (0.415), (0.370) and (0.361) are ranked fifth to tenth.

کلیدواژه‌ها English

Tourist attractions
prioritization
TOPSIS-Fuzzy model
Bostan Abad city
East Azerbaijan Province
اکبریان رونیزی، س، بدری ، س ع،(1394)، تحلیل درک ذینفعان از آثار و پیامدهای توسعه گردشگری در نواحی روستایی نمونه موردی: منطقه لواسانات، فصلنامه جغرافیا و توسعه، 13 (38):62-47.
  الوانی،س م،پیروز بخت، م،(1385)، فرآیند مدیریت جهانگردی، دفتر پژوهش­های فرهنگی.216 صفحه.
پاپلی یزدی ،م، سقایی، م،(1385)،گردشگری ماهیت و مفاهیم، انتشارات سمت.275 صفحه.
پور­طاهر، م، سبحانس قیداری، ح، صادق لو، ط، (1389)، سنجش و اولویت­بندی پایداری اجتماعی در روستاهای شهرستان خدابنده)، پژوهش های  روستایی. دانشگاه تهران، 1(1):31-1.
پور طاهری، م.1389. کاربرد روش­های تصمیم­گیری چند شاخه در جغرافیا، چاپ اول ، انتشارات سمت، تهران 114.
زارعی، ع، زرگرو س م، نظری ،م، (1388)، رضایت گردشگران گامی به سوی رضایت گردشگران استان سمنان» دانشگاه سمنان، مجموعه مقالات همایش ملی صنعت گردشگری، توسعه پایدار، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
   اعرابی،م، ایزدی ، د، (1379)، مدیریت جهانگردی، ترجمه، انتشارات تهران دفتر پژوهش­های فرهنگی. 384 صفحه.
رطبی، ع؛ هوشیار؛ محمود، شریف­پور س، (1403). رویکرد بیوفیلیک در گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهرستان مهاباد). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه­ای، 5 (2): 47-34.
رضوانی، م(1387)،توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.398 صفحه.
زنگی آبادی، ع، محمدی، ج. زیرک باش، د،(1385)، تحلیل بازار گردشگری داخلی اصفهان، جغرافیا و توسعه ناحیه ای، 4(8):158-131.
 عابدینی،م، امامیان، ف (1403). ارزیابی بررسی و تجزیه و تحلیل توانمندی‎‌های ژئوتوریسم روستای توریستی بیله‌درق شهر اردبیل با استفاده از مدل پریرا. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه­ای، 5 ( 4): 244-232
عابدینی،م، شیخ­محمدی، پاسبان، ا.­ح (1402). ارزیابی و تحلیل قابلیت­های ژئوتوریستی شهرستان گرمی با استفاده از مدلهای پرولانگ و اکولوژیکی، فصلنامه فضای گردشگری، 12 (48 ): 22 -1.
عابدینی، م، پاسبان، ا.ح، نظافت­تکله، ب، (1402)، تحلیل توان رقابت‌پذیری استان اردبیل با استفاده مدل پائوولوا و مدل دینامیکی (مطالعه موردی: گرمی، پارس­آباد، مشگین‌شهر)، مطالعات علوم محیط زیست، سال 8، شماره 2: 6434-6421.
عابدینی، م، نظافت‌تکله، ب‌، خیاطی، آ (1401)، ارزیابی و تحلیل پتانسیل‌های مقاصد ژئومورفولوژیکی و ژئوتوریستی استان اردبیل با استفاده از مدل‌های فیولت و مدل دینامیکی، فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، ( 45): 73-55.
عابدینی، م.، رنجبری، ا،(1395)، ژئوتوریسم آذربایجان شرقی، انتشارات نگین سبلان، صفحه 297.
عابدینی­، م، زهتابی­اصل، ژ،(1402)، بررسی نقش توریسم در روند توسعه و گسترش فیزیکی شهر سرعین با تاکید بر مخاطرات ژئومورفیک ، دومین کنفرانس بین­المللی چالش­ها و راهکارهای مدیریت توسعه گردشگری پایدار ( با تاکید بر استان اردبیل)، دانشگاه محقق اردبیلی.
 قالیباف، م، شعبانی فرد، م ،(1390)، ارزیابی اولویت­بندی جاذبه­های گردشگری برای توسعه گردشگری شهری براساس مدل­های تصمیم گیری چند متغیره مورد شهر سنندج، فصلنامه پژوهش های جغرافیایی، 26 (2):17168-171142
 قنبری ،ی، کماسی، ح، جمینی، د، آریان پور،آ(1391)، شناسایی و اولویت­بندی جاذبه­های گردشگری شهرستان روانسر براساس پتانسیل جذب گردشگر، فصلنامه جغرافیا و پایداری محیط،  3: 68-65 .
کلانتری، م،  ملک، م (1393(.تحلیل فضایی و سطح بندی جاذبه­های گردشگری و زیرساخت ارتباطی و شبکه ی راه در مناطق کویری ایران (مطالعه موردی: شهرستان خور و بیابانک). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک،  5(17): 70 -53.
 محلاتی، ص. 1380. درآمدی بر جهانگردی، نشر دانشگاه شهید بهشتی : 15-20.
نیری،ه، امانی،خ، گنجائیان، ح،(1401)، بررسی شاخص‌های هیدروژئومورفولوژی و هیدرولوژی حوضه آبریز تروال، هیدروژئومورفولوژی، شماره 7: 38-19.
 مدرس ، م (1384)، شهر اوجان بستان آباد ،انتشارات دارالعلم . 21صفحه.
 معصومی اشکوری، س. ح،(1387)، اصول و روش­های برنامه‌ریزی منطقه‌ای، نشر پیام. 224 صفحه.
 شمسی پور، ع.، رضوانی، م.، و حسین پور، س. (1392). ارزیابی و تحلیل توان اکولوژیک در جهت توسعه گردشگری با استفاده از فرایند تحلیل شبکه ای (ANP) مطالعه مورد ناحیه غرب فارس. نشریه برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 2(4)، 181-201.
 کلانتری، م، ملک، م،1393،تحلیل فضایی و سطح بندی جاذبه های گردشگری و زیرساخت ارتباطی و شبکه ی راه در مناطق کویری ایران (مطالعه موردی: شهرستان خور و بیابانک)، نشریه مطالعات جغرافیای مناطق خشک ،5(17):71-53
حسن زاده، ر ، عسگرنژاد نوری، ب ، زارعی، ق، بیگی فیروزی، آ، ( 1402) تاثیر ارزشهای فرهنگی بر کیفیت ادراک شده خدمات گردشگری سلامت (مطالعه موردی: شهر سرعین)، نشریه جغرافیا و توسعه،21(71): 138-116
فرجی سبکبار، ح، رضاعلی، م، (1388). مقایسه مدل­های گسسته و پیوسته مکانی (مطالعه موردی: مکان یابی محل واحدهای تولید روستایی بخش طرقبه). پژوهشهای جغرافیای انسانی (پژوهش­های جغرافیایی)، 41(67): 69-83.
Badita, A, 2013, Assessment Of Tourism Supply, Demand and Market Trends in Craiova City, Romania, Journal Of Tourism, Issue 14
Bălan, M. Burghelea, C. 2015. Rural tourism and its implication in the development of the Fundata village, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 188(0): 276-281.
Ching-Liang Ch. 1996. Framework of a Fuzzy Quality Function Deployment System, International Journal of Production Research, 34(2).
Clark, T. N. 2004. The city as an entertainment machine. Oxford, UK: Elsevier Reisinger.
Dwyer L., Edwards D., Mistilis N., Roman C., and Scott N. (2009): Destination and enterprise management for a tourism future". Tourism Management, Vol. 30, No. 2, pp. 63–74.
Florida, R. 2002. The rise of the creative class. New York, NY: Basic Books.
framework. Unpublished Doctoral Dissertation. Texas A&M University.
Friedel M. and Chewings V. 2008. Refining regional - development strategies - using a systems approach. Central Australian Tourism Futures Stage 2. working paper 29. Desert knowledge crc. Alice Springs
Ghaderi, Z. and Henderson, J.C. 2012. Sustainable rural tourism in Iran: A perspective from Hawraman Village, Tourism Management Perspectives, 2(3): 47- 54.
Hamira Zamani-Farahani, Ghazali Musa ,(2012), The relationship between Islamic religiosity and residents’ perceptions of socio-cultural impacts of tourism in Iran: Case studies of Sare’in and Masooleh, tourism management journal, vol 33, pp 802-814.
Hwang, C.L. 1999. Fuzzy Multiple Decision Making, New York: Springer-Verlog.
Hwang, J, Lee, S. 2015. The effect of the rural tourism policy on non-farm income in South Korea, Tourism Management, 46(0): 501-513.
Kumari, S., Behera, M. D. and Tewari, H. R. 2010. Identification of potential ecotourism sites in West District, Sikkim using geospatial tools. Journal of Tropical Ecology, 51 (1): 75-85.
Meliou, Elina & Maroudas, Leonidas, (2010), Understanding Tourism Development: A Representational Approach, Tourismos, An International Multidisciplinary Journal Of Tourism, Volume 5, Number 2, pp 115-127
Milenkovska, Violeta, (2011), Contemporary tendencies in the Tourism Operation, UTMS Journal of Economics, 2 (1):pp 27–50 37- Phillips, M.R. and House, C. (2009). An evaluation of priorities for beach tourism: Case studies from South Wales, UK. Tourism Management (30): 176–183.
438.
Suh, Yong Kun., & Gartner, William C. (2009). Preferences and trip expendituresa
Conjoint analysis of visitors to Seoul, Korea. Tourism Management, 25, 127–137.

  • تاریخ دریافت 27 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 23 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 16 اسفند 1403
  • تاریخ اولین انتشار 18 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404